มูลนิธิต้องเสียภาษีเงินได้หรือไม่??
หากมูลนิธิทำกิจการเพื่อสาธารณประโยชน์มีเงินได้จากการรับบริจาค หรือเงินได้จากการอื่น ๆ ต้องนำเงินได้นั้นมาเสียภาษีเงินได้หรือไม่
.....
ก่อนที่จะเข้าสู่ประเด็นที่ได้ตั้งคำถามไว้เบื้องต้นนั้น ผู้เขียนอยากให้ผู้อ่านมีความเข้าใจเกี่ยวกับระบบกฎหมายภาษีเงินได้ในเบื้องต้นดังนี้
- ★ผู้ใดหรือกิจการใดจะต้องเสียภาษีหรือไม่ ผู้นั้นหรือกิจการนั้นต้องเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษี (Tax Payer) ชนิดนั้นเสียก่อน เช่น ห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนเป็นผู้ที่ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แม้ว่าเป็นองค์กรธุรกิจที่ไม่ได้มีสถานะเป็นบุคคลธรรมดาก็ตาม หรือกิจการร่วมค้า (Joint Venture) เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล แม้ว่าจะไม่ได้มีสถานะเป็นนิติบุคคลเลยก็ตาม
- ★เมื่อเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีแล้ว จะต้องเสียภาษีชนิดนั้นหรือไม่ ต้องพิจารณาจากฐานภาษี Tax Base ซึ่งหมายถึง มูลเหตุที่ทำให้ต้องเสียภาษี กล่าวคือ ต่อให้เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีแล้ว ก็อาจไม่ต้องเสียภาษีหากไม่มีมูลเหตุที่ต้องเสีย เช่น ห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียนเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หากประกอบกิจการขาดทุนจึงไม่มีเงินได้ ทำให้ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้ในปีที่ขาดทุนนั้น เป็นต้น
- ★หากผ่านขั้นตอนทั้งสองมาครบถ้วนแล้ว ผู้นั้นย่อมต้องเสียภาษี แต่จะเสียในจำนวนเท่าใดต้องผ่านการคำนวณโดยเอาฐานภาษี (เช่น เงินได้สุทธิ หรือกำไรสุทธิ หรือรายได้ก่อนหักรายจ่าย ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับฐานภาษีของผู้มีหน้าที่เสียภาษีนั้น) มาคูณกับอัตราภาษีของภาษีชนิดนั้น ๆ จึงจะได้จำนวนภาษีที่ต้องชำระ
สำหรับ "มูลนิธิ" เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีในระบบ "ภาษีเงินได้นิติบุคคล" โดยผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ได้แก่ "บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล" ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 39
"บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล” หมายความว่า บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย หรือที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ และให้หมายความรวมถึง
...
(3) มูลนิธิหรือสมาคมที่ประกอบกิจการซึ่งมีรายได้ แต่ไม่รวมถึงมูลนิธิหรือสมาคมที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดตามมาตรา 47 (7) (ข) .."
จากข้อความในมาตรา 39 ดังกล่าวข้างต้น หมายความว่า บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลซึ่งเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล นอกจากที่หมายถึง บริษัท, บริษัท มหาชน จำกัด, ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล, ห้างหุ้นส่วนจำกัด ตามชื่อขององค์กรนั้นแล้ว ยังหมายความรวมถึงองค์กรหรือกิจการตามอนุมาตราต่าง ๆ ในมาตรานั้นด้วย ซึ่งรวมถึง (3) ดังที่ยกเห็นข้างต้น อันได้แก่ มูลนิธิหรือสมาคม นั่นเอง
ในเบื้องต้นนี้ ผู้เขียนจึงขอสรุปว่า มูลนิธิหรือสมาคมเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล (Tax Payer) แล้ว แต่มิใช่ว่าทุกมูลนิธิต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเสมอ เนื่องจากมีการกำหนดว่า "...แต่ไม่รวมถึงมูลนิธิหรือสมาคมที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดตามมาตรา 47 (7)(ข)" หมายความว่า ถ้ามูลนิธิใดได้รับการประกาศกำหนดให้เป็นองค์การหรือสถานสาธารณกุศล ตามมาตรา 47(7)(ข) แห่งประมวลรัษฎากร ย่อมไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ต้วอย่างเช่น มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ มูลนิธิอานันทมหิดล ศิริราชมูลนิธิ เป็นต้น
ดังนี้ จึงสามารถตอบคำถามในตอนต้นได้ว่า..มูลนิธิที่ทำกิจการเพื่อประโยชน์สาธารณะต้องนำเงินได้ ไม่ว่าจะเป็นเงินบริจาคหรือเงินจากการขายสินค้า มาเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่ามูลนิธินั้นได้รับการประกาศให้เป็นองค์การสาธารณกุศลแล้วหรือไม่ ดังนั้น ไม่ว่ามูลนิธินั้นจะทำประโยชน์มากมาย หรือช่วยเหลือสังคม (ตามข่าวที่โด่งดังในช่วงนี้) มากเพียงใด ถ้ายังไม่ใช่องค์การฯตามประกาศข้างต้น ย่อมต้องนำเงินได้มาเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลด้วย
ส่วนจะต้องเสียจากยอดรายได้เท่าใด และในอัตราเท่าใดนั้น ต้องพิจารณามาตรา 67(2) ซึ่งกำหนดให้ มูลนิธิหรือสมาคมที่ประกอบกิจการซึ่งมีรายได้อันมิใช่รายได้ตามมาตรา 65 ทวิ (13) (มีการกำหนดให้รายได้บางประเภทเป็นรายได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี เช่น ค่าลงทะเบียนหรือค่าบำรุงสมาชิก เป็นต้น) ให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ 10 ของรายได้ก่อนหักรายจ่ายใด ๆ
....ดังนั้น การพิจารณาว่ามูลนิธิใดต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือไม่ ต้องไล่เลียงตามลำดับความคิดดังที่กล่าวมาข้างต้น มิใช่แค่พิจารณาจากความนึกคิดว่ามูลนิธินั้นประกอบกิจการเพื่อสาธารณะ และสร้างประโยชน์ให้ส่วนรวมและประเทศชาติมากเพียงใด....
- ●มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://www.bsru.ac.th/
- ●Facebook สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://www.facebook.com/SchoolofLawBSRU
- ●ผู้เขียน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ปาริชาติ ม่วงศิริ https://bsru.net/profile/parichart-mo/
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
