EP3/7 ENSO และอุตุนิยมวิทยาโลก ปี 2569 เรากำลังอยู่ตรงไหนในระบบภูมิอากาศโลก
เมื่อพูดถึงฝนแรง น้ำมาก
คำหนึ่งที่มักถูกหยิบขึ้นมาเสมอคือ ENSO
หลายคนอาจรู้สึกว่า
ENSO เป็นเรื่องไกลตัว
เป็นเรื่องของมหาสมุทร
เป็นเรื่องของนักวิทยาศาสตร์
แต่ในความเป็นจริง
ENSO คือหนึ่งในกลไกสำคัญ
ที่เชื่อม “มหาสมุทรแปซิฟิก”
เข้ากับ “ฝนที่ตกหน้าบ้านเรา”
ENSO ไม่ได้บอกว่า “จะท่วม” แต่บอกว่า “ระบบแปรปรวน”
สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันคือ
ENSO ไม่ใช่คำทำนาย
มันไม่ได้บอกว่า
ปีนี้จะท่วม หรือจะแล้ง
ENSO บอกเพียงว่า
รูปแบบการไหลเวียนของพลังงานในโลกกำลังเปลี่ยนไปอย่างไร
การเปลี่ยนแปลงนั้น
ส่งผลต่อ
ลม
ความชื้น
มรสุม
และการกระจายของฝน
พูดง่าย ๆ คือ
ENSO ไม่ได้สร้างฝนแทนเรา
แต่ เปลี่ยนเวที ที่ฝนจะตก
แล้วปี 2569 ล่ะ… เราควรอ่านสัญญาณอย่างไร
ในช่วงเปลี่ยนผ่านของ ENSO
สิ่งที่นักอุตุนิยมวิทยาจับตา
ไม่ใช่แค่ชื่อของปรากฏการณ์
แต่คือ
ความไม่แน่นอน
ความไม่แน่นอนนี้แปลว่า
ฝนอาจมาเร็วหรือช้า
ฝนอาจตกหนักเป็นช่วง ๆ
บางพื้นที่ได้ฝนมาก ขณะที่บางพื้นที่ได้ฝนน้อย
นี่คือเหตุผลที่ปีหนึ่ง ๆ
อาจเห็นทั้งน้ำท่วมและภัยแล้ง
เกิดขึ้นในประเทศเดียวกัน
มรสุมไม่เหมือนเดิม คือโจทย์ที่แท้จริง
ในอดีต
ฤดูฝนของไทยค่อนข้างมีจังหวะ
ฝนมาเป็นฤดูกาล
รูปแบบค่อนข้างสม่ำเสมอ
แต่ในโลกปัจจุบัน
มรสุมเริ่ม “ไม่เป็นเส้นตรง”
ฝนอาจ:
มาช้า แต่ตกหนัก
มาเร็ว แต่หยุดเป็นช่วง
หรือมาเป็นชุด ๆ ต่อเนื่อง
สิ่งนี้ทำให้
การบริหารน้ำยากขึ้น
ไม่ใช่เพราะฝนมากขึ้นเสมอ
แต่เพราะ จังหวะฝนคาดเดายากขึ้น
เชื่อมกลับมาที่คำถามใหญ่: จะซ้ำรอยปี 2485 หรือไม่
เมื่อมีคำเตือนว่า
“ปี 2569 อาจเหมือนปี 2485”
ในมุมอุตุนิยมวิทยา
คำถามที่ควรถามไม่ใช่
ENSO จะเหมือนปีนั้นหรือไม่
แต่คือ
วันนี้เรารับมือกับความผันผวนได้ดีแค่ไหน
ระบบน้ำของเรายืดหยุ่นพอหรือยัง
เราบริหารน้ำแบบนิ่ง ๆ หรือพร้อมปรับตามสถานการณ์
เพราะปี 2485
ไม่ได้รุนแรงเพราะฝนแรงที่สุด
แต่รุนแรงเพราะ
น้ำทั้งระบบมาพร้อมกัน ในโลกที่ยังไม่มีเครื่องมือจัดการ
บทเรียนจาก ENSO สำหรับปี 2569
ENSO กำลังบอกเราว่า
โลกวันนี้ไม่เหมือนเดิม
ฝนไม่ได้เดินตามปฏิทิน
น้ำไม่ได้เคลื่อนตามสูตรตายตัว
ถ้าเรายังบริหารน้ำ
ด้วยวิธีคิดแบบเดิม
ผลลัพธ์ก็จะไม่เปลี่ยน
แต่ถ้าเราอ่านสัญญาณให้เป็น
และปรับการตัดสินใจให้ทัน
ความเสี่ยงก็ไม่จำเป็นต้องกลายเป็นวิกฤต
EP ถัดไป:
โครงสร้างน้ำเจ้าพระยา — จากปี 2485 ถึงวันนี้
เรามีอะไรเพิ่มขึ้น และความเสี่ยงย้ายไปอยู่ตรงไหน
- 1
ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
