EP6/7 ถ้าไม่อยากซ้ำรอยปี 2485 — เราควรเตรียมตัวบริหารน้ำปี 2569 อย่างไร
เมื่อเรารู้แล้วว่า
ปี 2485 รุนแรงเพราะอะไร
และปี 2569 แตกต่างจากอดีตตรงไหน
คำถามต่อไปที่สำคัญที่สุดคือ
แล้วเราจะเตรียมตัวอย่างไร
ไม่ใช่เตรียมแบบตื่นตระหนก
แต่เตรียมแบบ รู้บทบาทของตัวเองในระบบน้ำทั้งประเทศ
1) กฎหมายมีแล้ว แต่ต้อง “กล้าใช้”
ประเทศไทยมีกฎหมายทรัพยากรน้ำที่ออกแบบมา
เพื่อบริหารน้ำทั้งระบบลุ่มน้ำ
ไม่ใช่แค่แก้ปัญหาเฉพาะหน้า
หัวใจของกฎหมายนี้คือ
การตัดสินใจเชิงระบบ
การให้อำนาจสั่งการข้ามหน่วยงาน
และการจัดลำดับความสำคัญของการใช้น้ำ
สิ่งที่ยังขาด
ไม่ใช่ตัวบทกฎหมาย
แต่คือ ความกล้าในการใช้กฎหมายให้ทันสถานการณ์
เพราะในภาวะฝนแปรปรวน
การตัดสินใจช้า
คือความเสี่ยงที่แพงที่สุด
2) บริหารน้ำแบบ unsteady flow — อย่ารอให้น้ำเต็มก่อนค่อยขยับ
บทเรียนจากปีน้ำรุนแรงหลายครั้งบอกเราว่า
การบริหารน้ำที่ดี
ไม่ใช่การรอให้น้ำมาสูงสุดแล้วค่อยระบาย
แต่คือการ
ขยับน้ำล่วงหน้า
แยกจังหวะของน้ำแต่ละก้อน
ไม่ปล่อยให้ยอดน้ำซ้อนกัน
แนวคิดนี้เรียกว่า
unsteady flow management
มันต้องอาศัย
ข้อมูลล่วงหน้า
การซักซ้อม
และความเชื่อใจระหว่างหน่วยงาน
ถ้ารอให้ “มั่นใจ 100%”
น้ำจะนำหน้าเราเสมอ
3) สิ่งก่อสร้างต้อง “ใช้งานได้จริง” ไม่ใช่แค่มีอยู่
ในปี 2569
คำถามสำคัญไม่ใช่
เรามีเขื่อนหรือประตูน้ำกี่แห่ง
แต่คือ
เปิด–ปิดได้ตามแผนหรือไม่
ซ่อมบำรุงพร้อมหรือยัง
มีใครรับผิดชอบชัดเจนหรือเปล่า
โครงสร้างที่ไม่พร้อมใช้งาน
ในยามวิกฤต
ไม่ต่างจากไม่มีโครงสร้างเลย
การเตรียมปีน้ำ
จึงต้องเริ่มจาก
การตรวจสุขภาพของระบบน้ำทั้งหมด
4) คลองต้องโล่ง — วัชพืชไม่ใช่เรื่องเล็ก
หลายครั้งที่น้ำท่วม
ไม่ได้เกิดจากฝนมากเป็นพิเศษ
แต่เกิดจากน้ำ “ไปต่อไม่ได้”
คลองตื้น
คลองตัน
คลองเต็มไปด้วยวัชพืช
สิ่งเหล่านี้อาจดูเล็ก
แต่เมื่อฝนมาเป็นชุด
มันคือคอขวดของทั้งระบบ
การจัดการคลอง
ไม่ใช่งานปลายแถว
แต่เป็นแนวป้องกันด่านแรก
ที่ใกล้ตัวประชาชนที่สุด
5) คนต้องรู้ล่วงหน้า ไม่ใช่รู้ตอนน้ำมา
การบริหารน้ำที่ดี
ไม่จบที่การควบคุมระดับน้ำ
แต่ต้องรวมถึง
การสื่อสารกับคนในพื้นที่
จะเริ่มระบายเมื่อไร
พื้นที่ไหนต้องรับน้ำ
นานแค่ไหน
และจะฟื้นฟูอย่างไร
คนส่วนใหญ่
ยอมรับน้ำได้
ถ้า “รู้ก่อน” และ “วางแผนได้”
สิ่งที่คนรับไม่ได้
คือการถูกทิ้งให้เดาเอง
6) การเตรียมตัว ไม่ใช่หน้าที่ของใครคนเดียว
ปี 2485
สังคมแทบไม่มีทางเลือก
ปี 2569
เรามีเครื่องมือ
มีข้อมูล
มีกฎหมาย
และมีบทเรียน
สิ่งที่ต้องเพิ่ม
คือ การทำงานร่วมกัน
ระหว่าง
หน่วยงานรัฐ
ท้องถิ่น
ภาคเอกชน
และประชาชน
น้ำไม่รู้จักเส้นแบ่งอำนาจ
ถ้าระบบยังแบ่งกันทำ
ความเสี่ยงก็จะกลับมาเสมอ
บทเรียนของ EP นี้
การไม่ซ้ำรอยปี 2485
ไม่ใช่เรื่องโชค
และไม่ใช่เรื่องคำทำนาย
แต่เป็นผลของ
การเตรียมตัวล่วงหน้า
การตัดสินใจทันเวลา
และการไม่มองข้ามเรื่องเล็ก ๆ อย่างคลองหน้าบ้าน
เพราะในระบบน้ำ
เรื่องเล็ก
มักเป็นต้นเหตุของเรื่องใหญ่
EP ถัดไป (ตอนสุดท้าย):
จากคำทำนาย → ความรู้ → ความร่วมมือ
บทสรุปว่าปี 2569 จะไม่ซ้ำรอย 2485 ได้อย่างไร
- 1
ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
