5 ม.ค. เวลา 02:43 • ประวัติศาสตร์

เมโสโปเตเมีย: อารยธรรมแรกของโลก และจุดเริ่มต้นสังคมมนุษย์

เมโสโปเตเมีย (Mesopotamia) ได้รับการยกย่องว่าเป็น อารยธรรมแรกของโลก เพราะเป็นพื้นที่ที่มนุษย์เริ่มสร้างสังคม เมือง กฎหมาย และระบบการปกครองอย่างเป็นรูปธรรม คำว่า “เมโสโปเตเมีย” มาจากภาษากรีก แปลว่า
“ดินแดนระหว่างสองแม่น้ำ”
คือแม่น้ำไทกริสและยูเฟรติส ในบริเวณตะวันออกกลางปัจจุบัน
จุดเริ่มต้นของอารยธรรม
ประมาณ 3500 ปีก่อนคริสตกาล มนุษย์ในเมโสโปเตเมียเริ่มตั้งถิ่นฐานถาวร ใช้ประโยชน์จากดินที่อุดมสมบูรณ์ในการเพาะปลูก การมีอาหารเหลือใช้ทำให้เกิด
  • ​การแบ่งงาน
  • ​การค้า
  • ​ชนชั้นทางสังคม
  • ​เมืองและรัฐเมือง
นี่คือรากฐานของ “อารยธรรม” อย่างแท้จริง
อารยธรรมสำคัญในเมโสโปเตเมีย
เมโสโปเตเมียไม่ได้มีเพียงอารยธรรมเดียว แต่ประกอบด้วยหลายกลุ่ม ได้แก่
  • ​สุเมเรียน (Sumerians) – ผู้สร้างอักษรลิ่ม
  • ​อัคคาเดียน (Akkadians) – รวมอำนาจเป็นจักรวรรดิ
  • ​บาบิโลเนียน (Babylonians) – ผู้สร้างกฎหมายฮัมมูราบี
  • ​อัสซีเรียน (Assyrians) – มีชื่อเสียงด้านการทหาร
แต่ละอารยธรรมสืบทอดและพัฒนาต่อกัน ไม่ได้หายไปพร้อมกันในคราวเดียว
ความก้าวหน้าสำคัญของเมโสโปเตเมีย
อักษรลิ่ม
  • ​อักษรลิ่ม (Cuneiform) – ระบบการเขียนแรกของโลก
  • ​กฎหมายลายลักษณ์อักษร (ประมวลกฎหมายฮัมมูราบี)
  • ​คณิตศาสตร์และดาราศาสตร์ (ระบบเลขฐาน 60)
  • ​ปฏิทินและการนับเวลา
  • ​สถาปัตยกรรม เช่น ซิกกูแรต (วิหารขั้นบันได)
สังคมและความเชื่อ
ชาวเมโสโปเตเมียเชื่อในเทพเจ้าหลายองค์ เทพเจ้าเกี่ยวข้องกับธรรมชาติ เช่น น้ำ ฝน และความอุดมสมบูรณ์
พวกเขาเชื่อว่าเทพเจ้าควบคุมชะตากรรมมนุษย์ ทำให้ศาสนาและการเมืองเชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่น
กษัตริย์จึงถูกมองว่าเป็นตัวแทนของเทพเจ้าในการปกครอง
ความสำคัญทางประวัติศาสตร์
เมโสโปเตเมียไม่ใช่เพียง “อารยธรรมโบราณ” แต่คือ ต้นแบบของสังคมมนุษย์
แนวคิดเรื่องเมือง กฎหมาย การปกครอง และความยุติธรรม ล้วนมีรากมาจากที่นี่
หากไม่มีเมโสโปเตเมีย โลกอาจไม่มีระบบสังคมอย่างที่เราเข้าใจในปัจจุบัน
บทเรียนจากเมโสโปเตเมีย
เมโสโปเตเมียแสดงให้เห็นว่า
ความเจริญของมนุษย์เริ่มจากการอยู่ร่วมกันอย่างมีระบบ
แต่ในขณะเดียวกัน อำนาจ ความเหลื่อมล้ำ และสงคราม ก็เกิดขึ้นพร้อมกับอารยธรรมเช่นกัน
อารยธรรมแรกของโลกจึงเป็นทั้ง จุดเริ่มต้นของความก้าวหน้า และ กระจกสะท้อนธรรมชาติของมนุษย์

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา