11 ม.ค. เวลา 04:00 • สุขภาพ

ทำไมนอนเยอะแต่ยังเพลีย? รู้จัก 'HRV' ตัวเลขลับชี้สุขภาพระยะยาว

เคยเป็นไหม? บางวันนอนเต็มอิ่ม แล้วตื่นมาสดชื่นเหมือนได้ชาร์จมาแบตเต็ม แต่บางวัน กลับตื่นมารู้สึกเพลียเหมือนไม่ได้พักเลย ทั้งๆที่นอนเวลาเท่าเดิม จริงๆ แล้ว ปริศนานี้อาจไม่ได้อยู่ที่จำนวนชั่วโมงการนอน แต่เป็นตัวเลขที่เรียกว่า HRV หรือ Heart Rate Variability (ความแปรปรวนของอัตราการเต้นหัวใจ)
HRV กำลังกลายเป็นหนึ่งใน “ดัชนีสุขภาพ” ที่นักวิจัยทั่วโลกยกให้เป็นสัญญาณสำคัญต่อสุขภาพระยะยาว
กรุงเทพธุรกิจ จะพาผู้อ่านไปรู้จัก HRV อย่างรอบด้าน ว่าคืออะไร, ต่างจากการวัดชีพจรแบบที่เราคุ้นเคยอย่างไร, ทำไม HRV ถึงถูกมองว่าเป็น “สัญญาณลับ” ของสุขภาพ พร้อมทั้งเคล็ดลับการดูแลตัวเองเพื่อเพิ่มค่า HRV ให้ชีวิตสดใสและยืนยาวขึ้น
📌 HRV คืออะไร?
หัวใจของเราไม่ได้เต้นเป็นจังหวะเป๊ะเหมือนนาฬิกา หากจับชีพจรด้วยเครื่องมือแพทย์ จะพบว่า ระยะห่างระหว่างการเต้นแต่ละครั้ง “ไม่นิ่ง” แต่จะมีความแปรปรวนเล็กน้อยในระดับเสี้ยววินาที ซึ่งก็คือ HRV นั่นเอง
1
ความแปรปรวนนี้ถูกควบคุมโดย ระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic Nervous System – ANS) ที่มี 2 ด้าน คือ
◼ ซิมพาเทติก (Sympathetic): โหมดสู้หรือหนี ทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้นเมื่อเครียดหรือออกแรงหนัก
◼ พาราซิมพาเทติก (Parasympathetic): โหมดพักผ่อนและซ่อมแซม ช่วยให้หัวใจเต้นช้าลงเมื่อร่างกายผ่อนคลาย
ดังนั้น HRV สูง = ร่างกายยืดหยุ่น ปรับตัวได้ดี
ส่วน HRV ต่ำ = ร่างกายตึงเครียด ฟื้นตัวช้า
โฆษณา