ญี่ปุ่นยุคเมจิ: การปฏิวัติประเทศภายในชั่วอายุคนเดียว
ยุคเมจิ (Meiji Era: ค.ศ.1868–1912) คือช่วงเวลาที่ญี่ปุ่นเปลี่ยนจากสังคมซามูไรปิดประเทศ สู่รัฐอุตสาหกรรมสมัยใหม่ที่แข็งแกร่งพอจะท้าทายชาติตะวันตกได้ การเปลี่ยนแปลงนี้เรียกว่า “การปฏิรูปเมจิ – Meiji Restoration”
1. ก่อนเมจิ: ญี่ปุ่นที่ปิดตัวเอง
กว่า 200 ปี ญี่ปุ่นอยู่ภายใต้การปกครองของโชกุนตระกูลโทกุงาวะ
ระบบศักดินา: ซามูไร–ชาวนา–ช่าง–พ่อค้า
ห้ามติดต่อชาติตะวันตก (นโยบาย ซาโกกุ)
เทคโนโลยีล้าหลังเมื่อเทียบกับยุโรป
จุดแตกหักเกิดปี 1853 เมื่อกองเรือของสหรัฐนำโดยพลเรือจัตวา แมทธิว เพอร์รี บังคับให้ญี่ปุ่นเปิดประเทศด้วย “สนธิสัญญาไม่เสมอภาค”
2. การล้มอำนาจโชกุน
กลุ่มไดเมียวและซามูไรหัวก้าวหน้าเห็นว่า
ถ้าญี่ปุ่นไม่ปฏิรูป จะถูกตะวันตกยึดเหมือนจีน
ปี 1868 พวกเขาโค่นอำนาจโชกุน และ “คืนอำนาจ” ให้จักรพรรดิเมจิ
เริ่มสร้างรัฐชาติแบบใหม่โดยใช้สโลแกน
“ประเทศมั่งคั่ง กองทัพเข้มแข็ง” (Fukoku Kyōhei)
3. ปฏิรูปแบบถอนรากถอนโคน
การเมือง
ยกเลิกระบบศักดินา
ตั้งรัฐบาลรวมศูนย์
ออก รัฐธรรมนูญเมจิ 1889
มีรัฐสภา (แม้อำนาจยังอยู่กับจักรพรรดิและทหาร)
สังคม
เลิกชนชั้นซามูไร
ทุกคนเท่าเทียมทางกฎหมาย
ตั้งระบบการศึกษาแห่งชาติ
ทหาร
เกณฑ์ทหารแบบตะวันตก
สร้างกองทัพบก–เรือสมัยใหม่
ซามูไรหลายคนกลายเป็นนายทหารอาชีพ
เศรษฐกิจ
สร้างโรงงาน เหมือง รถไฟ
ส่งนักเรียนไปยุโรป
เกิดกลุ่มทุนใหญ่ “ไซบัตสึ”
4. จากผู้ถูกคุกคาม → ผู้ล่าอาณานิคม
ความสำเร็จของเมจิทำให้ญี่ปุ่นชนะ
จีนในสงครามจีน–ญี่ปุ่น (1894–95)
รัสเซียในสงครามรัสเซีย–ญี่ปุ่น (1904–05)
เป็นครั้งแรกที่ชาติเอเชียชนะมหาอำนาจตะวันตก ญี่ปุ่นก้าวสู่สถานะ “จักรวรรดิ”
5. ราคาที่ต้องจ่าย
ความทันสมัยไม่ได้มาพร้อมเสรีภาพเต็มที่
ทหารมีอำนาจสูง
ชาตินิยมรุนแรง
ปูทางสู่ลัทธิทหารนิยมและสงครามโลกครั้งที่ 2
ทำไมยุคเมจิจึงสำคัญต่อโลก?
พิสูจน์ว่าเอเชียสามารถทันตะวันตกได้
เป็นต้นแบบการปฏิรูปของหลายประเทศ (รวมถึงสยาม)
เปลี่ยนดุลอำนาจในเอเชียตะวันออก
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
