🐲 ชื่อราชวงศ์ในประวัติศาสตร์จีน มีที่มาจากไหนบ้าง?
ตลอดระยะกว่า 4,000 ปีของประวัติศาสตร์จีน ได้มีราชวงศ์ต่าง ๆ ที่พลัดเปลี่ยนปกครองแผ่นดินมังกรแห่งนี้ แน่นอนว่าที่มารวมไปถึงชื่อของแต่ละราชวงศ์ของจีนนั้น ต่างก็มีประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ
ดังนั้นในโพสต์นี้ แอดมินจะขอรวบรวมที่มาของชื่อราชวงศ์ต่าง ๆ ในประวัติศาสตร์ของจีน โดยขอหยิบยกเฉพาะราชวงศ์หลัก ๆ กันครับ
⚪ ราชวงศ์เซี่ย (Xia Dynasty 夏) ประมาณ 2,070-1,600 ปีก่อนคริสตกาล
มีหลายทฤษฎี ทฤษฎีแรกบอกว่า อวี่มหาราช (Yu the Great 禹) ที่เป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์ ได้รับดินแดนที่ชื่อเซี่ยจากจักรพรรดิซุ่น (Shun 舜 ผู้ปกครองในยุคสามราชา ห้าจักรพรรดิ ที่เป็นยุคกึ่งตำนานปรัมปราของจีน ก่อนหน้าราชวงศ์เซี่ย) จากการที่อวี่ประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหาอุทกภัยในแม่น้ำเหลือง (อวี่ยังสืบทอดตำแหน่งผู้นำต่อจากซุ่นด้วย)
อีกทฤษฎีบอกว่า มาจากโอรสของอวี่คือฉี่ (Qi 启) ปกครองเมืองที่ชื่อต้าเซี่ย (Daxia 大夏) ชื่อเซี่ยยังปรากฏอยู่ในหัวเซี่ย (Hua Xia 华夏) ที่เป็นชื่อเรียกของกลุ่มชนเผ่าโบราณในลุ่มแม่น้ำเหลือง ที่ถือเป็นบรรพบุรุษของชาวจีน (ชาวฮั่น)
🟠 ราชวงศ์ซาง (Shang Dynasty 商) ประมาณ 1,600-1,046 ปีก่อนคริสตกาล
มาจากชื่อดินแดนซาง ที่บรรพบุรุษของราชวงศ์ซางได้รับมาจากจักรพรรดิซุ่น จากการช่วยเหลืออวี่แก้อุทกภัย ราชวงศ์ซางมีการเปลี่ยนเมืองหลวงหลายครั้ง โดยในสมัยหลังย้ายมาอยู่ที่เมืองอิน (Yin 殷) ราชวงศ์ซางจึงรู้จักในอีกชื่อหนึ่งว่า ราชวงศ์อินหรือราชวงศ์อิน-ซาง
🔵 ราชวงศ์โจว (Zhou Dynasty 周) 1,046-256 ปีก่อนคริสตกาล
มาจากชื่อดินแดนโจวหยวน (Zhouyuan 周原 ในมณฑลส่านซี) ที่เป็นฐานที่มั่นเดิมของคนสกุลจี (Ji 姬) ที่ภายหลังโค่นล้มราชวงศ์ซางและก่อตั้งราชวงศ์โจวขึ้นมา
🔴 ยุคชุนชิว ( Spring and Autumn Period 春秋) 770-476 ปีก่อนคริสตกาล
ยุคชุนชิวหรือยุควสันตสารท เป็นช่วงเวลาที่อำนาจของราชวงศ์โจวอ่อนแอ ทำให้เกิดการแย่งชิงอำนาจในแคว้นต่าง ๆ มากกว่าหลายร้อยแคว้น ผู้นำบางแคว้นถึงขั้นสถาปนาตนเป็นกษัตริย์หรือหวาง (Wang 王 หรืออ๋องตามสำเนียงฮกเกี้ยน) เทียบเท่ากับกษัตริย์ของราชวงศ์โจว
ส่วนที่มาของชื่อยุค มาจากคัมภีร์ชุนชิว (Chunqiu 春秋 ชุนแปลว่าฤดูใบไม้ผลิ ชิวแปลว่าฤดูใบไม้ร่วง) บันทึกประวัติศาสตร์ที่จัดทำโดยแคว้นลู่ ที่สัณนิษฐานว่าเขียนขึ้นโดยขงจื๊อ นักปราชญ์เมธีคนสำคัญของยุค
นอกจากนี้ ชื่อยุคชุนชิวยังสื่อถึงความผันผวนของยุคสมัย ที่แคว้นต่าง ๆ พากันเกิดขึ้นและล่มสลาย เหมือนดั่งฤดูใบไม้ผลิ (ที่เกิดใหม่หรือเบ่งบาน) และฤดูใบไม้ร่วง (ที่ร่วงโรย)
🔴 ยุคจั้นกว๋อ (Warring States Period 戰國) 476-221 ปีก่อนคริสตกาล
เป็นยุคสมัยที่ต่อจากยุคชุนชิว จากหลายร้อยแคว้นในยุคชุนชิว หลงเหลือเพียงเจ็ดแคว้นเท่านั้นที่แย่งชิงอำนาจ คือฉิน ฉู่ ฉี หาน เว่ย จ้าว และเยียน (ส่วนราชวงศ์โจวถูกพิชิตโดยแคว้นฉินในปี 256 ก่อนคริสตกาล)
โดยชื่อของยุคก็แปลตรงตัว จั้น (戰) แปลว่าสงครามหรือการรบ กว๋อ (國) แปลว่ารัฐหรือประเทศ จั้นกว๋อจึงแปลว่า ยุครัฐสงครามหรือรณรัฐ (หรือเลียดก๊ก ตามสำเนียงฮกเกี้ยน) ชื่อจั้นกว๋อยังอ้างอิงจากหนังสือจั้นกว๋อเช่อ (Zhan Guo Ce 戰國策) หรือกลยุทธ์รัฐสงคราม ที่ถูกรวบรวมในสมัยราชวงศ์ฮั่น
🟤 ราชวงศ์ฉิน (Qin Dynasty 秦) 221-206 ปีก่อนคริสตกาล
มาจากชื่อแคว้นฉิน (อยู่บริเวณพื้นที่มณฑลส่านซีและกานซู่) แคว้นที่สามารถเอาชนะอีกหกแคว้นที่เหลือในยุคจั้นกว๋อ รวมแผ่นดินจีนได้สำเร็จในปี 221 ก่อนคริสตกาล โดยกษัตริย์ของฉิน สถาปนาตนเป็นจักรพรรดิหรือหวงตี้ (Huangdi 皇帝 หรือฮ่องเต้ในสำเนียงฮกเกี้ยน) พระองค์แรกในประวัติศาสตร์จีน ในนามฉินสื่อหวงตี้หรือจิ๋นซีฮ่องเต้ (Qin Shi Huangdi 秦始皇帝)
ชื่อฉินในภาษาจีน ยังเป็นรากศัพท์ของคำว่าจีนในภาษาไทย (ที่รับมาจากภาษาสันสกฤตอีกทอดนึง) รวมถึง China ในภาษาอังกฤษ
🟡 ราชวงศ์ฮั่น (Han Dynasty 漢) 202 ปีก่อนคริสตกาล-ค.ศ. 220
มาจากชื่อพื้นที่หรือแคว้นที่หลิวปัง (Liu Bang 劉邦) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ เคยได้รับการแต่งตั้งให้ไปปกครองในช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อนขึ้นเป็นจักรพรรดิ
หลังจากราชวงศ์ฉินล่มสลาย เซี่ยงอี่ว์ (Xiang Yu 項羽) ผู้นำการโค่นล้มราชวงศ์ฉินที่มีอำนาจมากที่สุดในตอนนั้น ได้แบ่งดินแดนจีนออกเป็นแคว้นย่อย ๆ และแต่งตั้งหลิวปังให้เป็น "ฮั่นจงหวาง" (ฮันต๋งอ๋อง 漢中王) หรือราชาแห่งฮั่นจง โดยฮั่นจง (Hanzhong 漢中) เป็นชื่อพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลส่านซีในปัจจุบัน ที่มีแม่น้ำฮั่นไหลผ่าน
เมื่อหลิวปังเอาชนะเซี่ยงอี่ว์ในสงครามฉู่-ฮั่น และขึ้นเป็นจักรพรรดิในปี 202 ก่อนคริสตกาล (จักรพรรดิฮั่นเกาจู่หรือพระเจ้าฮั่นโกโจ) ชื่อฮั่นที่เดิมเป็นชื่อดินแดนที่หลิวปังปกครอง จึงกลายเป็นชื่อของราชวงศ์ใหม่ และด้วยความยิ่งใหญ่ของราชวงศ์ฮั่น จึงทำให้ชาวจีนขนานนามตนเองว่า "ชาวฮั่น"
🟣 ราชวงศ์สุย (Sui Dynasty 隋) 581-618
มาจากบรรดาศักดิ์เก่าที่หยางเจียน (Yang Jian 楊堅 ต่อมาคือจักรพรรดิสุยเหวินตี้) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ เคยได้รับก่อนขึ้นครองอำนาจ
โดยหยางเจียนเคยเป็นผู้บัญชาการทหารของราชวงศ์โจวเหนือ (Northern Zhou 北周) ซึ่งเป็นหนึ่งในราชวงศ์ในยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ (420-589) ได้รับบรรดาศักดิ์เป็น "สุยกว๋อกง" (隨國公) หรือเจ้าเมืองสุยที่สืบทอดมาจากบิดา ต่อมาเลื่อนขั้นเป็น "สุยหวาง" (隨王) หรือราชาแห่งสุย โดยชื่อสุยมาจากพื้นที่สุยโจว (隨州) ที่ตั้งอยู่ในมณฑลหูเป่ยในปัจจุบัน
เมื่อหยางเจียนยึดอำนาจจากราชวงศ์โจวเหนือในปี 581 (ก่อนรวมแผ่นดินจีนสำเร็จในปี 589) จึงเลือกใช้ชื่อราชวงศ์สุย แต่เปลี่ยนรูปอักษรจาก 隨 เป็น 隋 เนื่องจาก ตัวอักษรเดิมคือ 隨 ที่แปลว่า ตามหรือติดตาม ดูมีความหมายที่ไม่มั่นคง อยู่ไม่นิ่ง จึงตัดส่วน "辶" (ที่หมายถึงเดิน) ออก เหลือเพียง 隋 เพื่อให้ดูมั่นคงและเป็นมงคลมากกว่า (ราชวงศ์สุยจะได้อยู่คงทนถาวร แต่สุดท้ายราชวงศ์ก็อยู่ได้แค่ 37 ปี)
🟡 ราชวงศ์ถัง (Tang Dynasty 唐) 618-907
ชื่อของราชวงศ์ถังมาจากบรรดาศักดิ์ ถังกว๋อกง (唐國公) หรือเจ้าเมืองถัง ที่หลี่หยวน (Li Yuan 李渊 ต่อมาคือจักรพรรดิถังเกาจู่) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ ได้รับมาจากบรรพบุรุษ (สืบย้อนไปถึงรุ่นปู่) โดยปกครองเมืองไท่หยวน (Taiyuan 太原 ปัจจุบันอยู่ในมณฑลชานซี)
ในยุคชุนชิว เมืองไท่หยวนเป็นส่วนหนึ่งของแคว้นจิ้น และเคยถูกเรียกว่าเมืองถัง หลังจากโค่นล้มราชวงศ์สุย หลี่หยวนจึงตั้งชื่อราชวงศ์ว่าถัง ตามฐานที่มั่นเดิม
🟢 ราชวงศ์ซ่ง (Song Dynasty 宋) 960-1279
มาจากชื่อพื้นที่ที่เรียกว่า ซ่งโจว (Songzhou 宋州 ปัจจุบันอยู่ในมณฑลเหอหนาน) ที่เป็นฐานที่มั่นเดิมของจ้าวควงอิ้น (Zhao Kuangyin 趙匡胤 ต่อมาคือจักรพรรดิซ่งไท่จู่) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ เมื่อครั้งยังเป็นผู้บัญชาการทหารของราชวงศ์โฮ่วโจวหรือราชวงศ์โจวยุคหลัง (ในยุคห้าราชวงศ์ สิบอาณาจักร 907-960 ที่เกิดขึ้นหลังราชวงศ์ถังล่มสลาย)
เมื่อจ้าวควงอิ้นโค่นล้มราชวงศ์โฮ่วโจว จึงตั้งชื่อราชวงศ์ว่าซ่งตามชื่อพื้นที่ซ่งโจว โดยในยุคชุนชิว พื้นที่ดังกล่าวเคยที่ตั้งของแคว้นซ่ง
⚪ ราชวงศ์หยวน (Yuan Dynasty 元) 1271-1368
ราชวงศ์หยวนก่อตั้งในปี 1271 โดยกุบไลข่าน (Kublai Khan) หลานของเจงกีสข่าน ก่อนพิชิตจีนสำเร็จจากการเอาชนะราชวงศ์ซ่งในปี 1279
โดยชื่อของราชวงศ์หยวน อ้างอิงจากวลีในคัมภีร์จีนโบราณอี้จิง (I Ching 易經) ที่ว่า "ความยิ่งใหญ่แห่งการเริ่มต้น" หรือ "ต้าไจเคียนหยวน" (Da zai Qian Yuan 大哉乾元) คำว่าหยวนมีความหมายว่า เริ่มต้นหรือปฐม สื่อถึงการที่ราชวงศ์หยวนจะเป็นจุดเริ่มต้นของมหาจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา
นอกจากนี้การใช้ชื่อราชวงศ์แบบจีน (แทนการตั้งชื่อแบบภาษามองโกล) ยังสร้างความชอบธรรมให้กับราชวงศ์หยวนที่จะมาปกครองจีนอีกด้วย
🔴 ราชวงศ์หมิง (Ming Dynasty 明) 1368-1644
ราชวงศ์หมิง (หรือต้าหมิง 大明 แปลว่าหมิงที่ยิ่งใหญ่) ก่อตั้งโดยจูหยวนจาง (Zhu Yuanzhang 朱元璋) ผู้นำกลุ่มกบฏโพกผ้าแดงที่ทำการโค่นล้มราชวงศ์หยวนของชาวมองโกล และฟื้นฟูอำนาจของชาวฮั่นอีกครั้ง
โดยชื่อของราชวงศ์หมิงแปลว่า แสงสว่าง สว่างไสว หรือแจ่มแจ้ง สื่อถึงการนำแสงสว่างกลับคืนสู่จีนหลังจากยุคมืดของราชวงศ์หยวน โดยตัวอักษรหมิงยังสื่อถึงธาตุไฟ (ตามหลักธาตุทั้ง 5 ของจีน) เพราะประกอบด้วยตัวอักษร 日 ที่แปลว่าพระอาทิตย์ และ 月 ที่แปลว่าพระจันทร์
🟡 ราชวงศ์ชิง (Qing Dynasty 清) 1644-1912
ชื่อของราชวงศ์ชิง (หรือ ต้าชิง 大清 แปลว่า ชิงที่ยิ่งใหญ่) มาจากการเปลี่ยนชื่อโดยหวงไท่จี๋ (Hong Taiji 皇太极) จักรพรรดิองค์ที่สองของราชวงศ์ในปี 1636
ย้อนกลับไปในปี 1616 กลุ่มชนเผ่าที่นำโดยตระกูลอ้ายซินเจว๋หลัว ได้ก่อตั้งราชวงศ์โฮ่วจิน หรือราชวงศ์จินยุคหลัง (Later Jin 後金) เพื่ออ้างอิงถึงราชวงศ์จิน (Jin Dynasty 金朝) ที่ดำรงอยู่ในช่วงปี 1115–1234 ก่อนจะถูกโค่นล้มโดยจักรวรรดิมองโกล
นอกจากเปลี่ยนชื่อราชวงศ์จากโฮ่วจินเป็นชิง หวงไท่จี๋ยังเปลี่ยนชื่อเผ่าของตนจากจูรเชน (Jurchen) หรือหนี่เจิน (女真) ตามที่จีนเรียก เปลี่ยนเป็น "แมนจู" (Manchu 滿洲) อีกด้วย
ส่วนที่มาของชื่อชิง มีอยู่หลายทฤษฎี บ้างก็ว่าตัวอักษรชิง ที่แปลว่า ใสสะอาดหรือบริสุทธิ์ สื่อถึงความเป็นธาตุน้ำ สามารถเอาชนะชื่อของราชวงศ์หมิงที่เป็นธาตุไฟ หรือไม่ชื่อชิงก็มาจากชื่อแม่น้ำในดินแดนแมนจูเรีย ส่วนอีกทฤษฎีบอกว่า ต้าชิงในภาษาจีน คล้ายกับคำในภาษาแมนจูหรือไม่ก็ภาษามองโกล ที่แปลว่า นักรบ
#HistofunDeluxe
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
