แสงออโรรา ความสวยงามจากพายุแม่เหล็กโลก ทำไมถึงมีหลายสี-เกิดจากอะไร
“แสงออโรรา” (Aurora) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “แสงเหนือ”และ “แสงใต้” เป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่งดงามที่สุด นักท่องเที่ยวจากทั่วโลกต่างเดินทางไปเยี่ยมชมแสงสีสันต่าง ๆ ที่เต้นระบำบนท้องฟ้ายามค่ำคืน โดยปรากฏการณ์นี้เป็นผลลัพธ์ของกระบวนการทางฟิสิกส์ที่ซับซ้อน เริ่มต้นจากดวงอาทิตย์และเดินทางผ่านอวกาศเป็นระยะทางกว่า 145 ล้านกม.ก่อนจะมาถึงโลก
ดวงอาทิตย์พ่นลมสุริยะและพลาสมาออกมาต่อเนื่อง อนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าเดินทางผ่านอวกาศมายังโลก เมื่อเข้าใกล้โลกจะทำปฏิสัมพันธ์กับสนามแม่เหล็กโลกจนเกิดเป็นพายุแม่เหล็กโลก
สนามแม่เหล็กโลกนำพาอนุภาคที่มีประจุ ให้ไหลไปตามเส้นแรงแม่เหล็ก มุ่งหน้าสู่บริเวณขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้
ขณะที่ ลมสุริยะลากสนามแม่เหล็กโลก จนเกิดหางแม่เหล็ก เมื่อหางขาดและดีดตัวกลับจะเร่งอนุภาค ให้พุ่งเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลกด้วยความเร็วสูง เมื่ออนุภาคพลังงานสูงพุ่งชนกับอะตอมและโมเลกุลของก๊าซในชั้นบรรยากาศ ทำให้ก๊าซเหล่านั้นร้อนขึ้นและอยู่ในสภาวะกระตุ้น อะตอมของก๊าซปล่อยพลังงานส่วนเกิน ออกมาในรูปของอนุภาคแสงเกิดเป็นสีสันต่าง ๆ
สีสันของแสงออโรราถูกกำหนดโดยชนิดของก๊าซที่ทำปฏิกิริยาและระดับความสูงที่เกิดการชน หากเป็นก๊าซออกซิเจนถูกกระตุ้นที่ระดับความสูงระหว่าง 97-240 กม. จะให้แสงสีเขียว แต่ถ้าออกซิเจนถูกกระตุ้นที่ระดับความสูงมากกว่า 240 กม. ขึ้นไปซึ่งมีความหนาแน่นต่ำ แสงจะปรากฏเป็นสีแดงเข้ม ซึ่งเป็นสีที่หาดูได้ยากกว่า และมักเห็นได้เฉพาะในช่วงที่มีกิจกรรมสุริยะรุนแรงเท่านั้น
ในส่วนของก๊าซไนโตรเจนจะให้สีในโทนสีน้ำเงิน ม่วง หรือสีชมพู โดยแสงสีน้ำเงินและม่วงมักปรากฏให้เห็นที่ระดับความสูงมากกว่า 97 กม.ขึ้นไป ในขณะที่สีชมพูมักจะเกิดขึ้นที่ระดับความสูงต่ำกว่า 97 กม.ลงมา
โดยปรกติแล้ว แสงเหนือจะมองเห็นได้เฉพาะบริเวณใกล้กับ “วงกลมอาร์กติก” (Arctic Circle) หรือในกรณีของแสงเหนือใต้ ก็จะมองเห็นได้รอบ ๆ ทวีปแอนตาร์กติกา แต่สำหรับช่วงที่จุดดับดวงอาทิตย์และเปลวสุริยะที่ทรงพลัง จะทำให้สามารถมองเห็นได้ไกลขึ้น
ตัวอย่างเช่นในปี 2024 เกิดพายุแม่เหล็กโลกระดับ 5 ซึ่งรุนแรงที่สุดในรอบ 20 ปี ทำให้สามารถมองเห็นออโรราได้ไกลถึงรัฐฟลอริดา บาฮามาส และอินเดีย นับเป็นการกระจายตัวที่กว้างขวางที่สุดในรอบ 500 ปี
ปรากฏการณ์ออโรราไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่บนโลกเท่านั้น นาซาตรวจพบออโรราสีเขียว ที่เกิดจากพายุสุริยะ บนพื้นผิวดาวอังคารเป็นครั้งแรก เนื่องจากดาวอังคารไม่มีสนามแม่เหล็กครอบคลุมทั้งดวงเหมือนโลก แสงออโรราบนดาวอังคารจึงมีลักษณะแผ่กระจายไปทั่วท้องฟ้า
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
