2 ก.พ. เวลา 10:36 • ธุรกิจ

ภาษาคืออำนาจ: ทำไมคำพูดบางคำถึงแทงใจ

เพราะคำพูดไม่ใช่แค่เสียง แต่คือพลังที่ส่งผลต่อความรู้สึกของมนุษย์ เคยไหม คำพูดบางคำไม่ได้แรง แต่กลับ “คาอยู่ในใจ” นานกว่าที่คิด ในขณะที่คำบางคำ พูดออกมาเพียงประโยคเดียวกลับทำให้เรานิ่ง เงียบ หรือรู้สึกตัวเล็กลงทันที นี่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ เพราะภาษาคืออำนาจ และอำนาจของภาษาอยู่ที่การ “กำหนดความหมาย” และ “กำหนดคุณค่า” ของคนที่ถูกพูดถึง
1
1. คำพูดไม่ได้แค่บอก แต่ “ตีกรอบ” ความคิด
คำว่า
“แค่ผู้ช่วย”
“ก็ธรรมดา”
“เรื่องแค่นี้เอง”
คำเหล่านี้ไม่ได้ด่าใครตรงๆ แต่ทำหน้าที่ลดคุณค่าของคน หรือสิ่งที่ถูกพูดถึง เมื่อได้ยินซ้ำๆ สมองจะค่อยๆรับรู้ว่า “สิ่งนี้ไม่สำคัญ” “ความพยายามนี้ไม่มีค่า” นี่คืออำนาจของภาษาในการกำหนดกรอบความคิดโดยที่เราอาจไม่รู้ตัว
2. คำเดียวกัน แต่โทนต่างกัน ความรู้สึกก็ต่าง
ลองเปรียบเทียบ
• “คุณควรทำให้ดีกว่านี้”
• “คุณทำได้ดีกว่านี้นะ”
โครงสร้างใกล้เคียงกันมาก แต่คำว่า "ควร" แฝงแรงกดดัน ในขณะที่ "ทำได้" แฝงความเชื่อใจ คำเพียงคำเดียวเปลี่ยนประโยคจาก “การตำหนิ” เป็น “การให้กำลังใจ”
3. คำพูดแทงใจมักมาในรูปของความจริงครึ่งเดียว
คำที่เจ็บมักไม่ใช่คำโกหก แต่เป็น “ความจริงบางส่วน” ที่ถูกเลือกมาเน้น
เช่น
“ก็จริงนะ แต่คนอื่นเก่งกว่านี้”
ประโยคนี้อาจเป็นข้อเท็จจริง แต่การเลือกพูดในจังหวะนั้นทำให้คำพูดกลายเป็นอาวุธทางอารมณ์
4. คำพูดสร้างลำดับอำนาจโดยไม่รู้ตัว
คำว่า
“เรื่องของเขา”
“คนแบบนั้น”
“ไม่แปลกหรอก”
คำเหล่านี้ทำหน้าที่ “แบ่งฝั่ง” ว่าใครอยู่ข้างใน และใครถูกกันออกไปข้างนอก ภาษาไม่ได้แค่สื่อสาร แต่กำหนดว่า “ใครมีเสียง” และ “ใครถูกลดทอนเสียง”
5. ทำไมบางคำถึงติดอยู่ในใจนาน
เพราะคำเหล่านั้นไปแตะ
• ตัวตน
• คุณค่า
• หรือความกลัวลึกๆของเรา
คำพูดที่แทงใจมักไม่ใช่คำที่แรง แต่คือคำที่ “โดนจุดอ่อน” ที่เราไม่อยากยอมรับ และนั่นคือเหตุผลที่มันไม่หายไปง่ายๆ
ภาษาสร้างบาดแผลได้ และก็เยียวยาได้ ในเมื่อภาษาเป็นอำนาจ คนที่ใช้ภาษาย่อมมีอำนาจไปด้วย แต่ในขณะเดียวกัน ภาษาเดียวกันนี้
ก็สามารถใช้เพื่อ
• ให้เกียรติ
• เปิดพื้นที่
• และเยียวยาความรู้สึกของกันและกันได้
การเลือกคำจึงไม่ใช่เรื่องเล็ก แต่คือความรับผิดชอบในการสื่อสาร
เพราะคำพูดไม่หายไปพร้อมเสียง เสียงอาจจาง แต่ความหมายยังอยู่ และบางครั้งสิ่งที่คนจำได้ไม่ใช่ “คุณพูดอะไร” แต่คือ “คุณทำให้เขารู้สึกอย่างไร” ด้วยคำพูดของคุณ นี่แหละ อำนาจของภาษาที่เราทุกคนมีอยู่ในมือ ✨
โฆษณา