Case สยอง กับฟันน้อง 81 ซี่
เคสที่สร้างความงงให้กับใครก็ตามที่ได้ทราบเรื่อง กับกรณีศึกษาของเด็กหญิงอายุ 11 ปี ที่มาพบทันตแพทย์ด้วยปัญหาเศษรากฟันน้ำนมหน้าบน จากการตรวจในช่องปากพบว่ามีฟันแท้ขึ้นแล้วเพียง 5 ซี่ คือฟันกรามแท้ซี่ที่หนึ่งทั้ง 4 ซี่ และฟันกรามน้อยบนขวาซี่ที่หนึ่ง ที่เหลือยังเป็นฟันน้ำนมหลายตำแหน่ง
ภาพถ่ายรังสีพาโนรามาและภาพรังสีศีรษะด้านข้างเผยให้เห็นความผิดปกติสำคัญ คือมีฟันเกินจำนวนมาก จึงได้ทำการตรวจเพิ่มเติมด้วย cone-beam computed tomography (CBCT) เพื่อประเมินจำนวนและตำแหน่งแบบสามมิติ ผลการตรวจพบตัวเลขที่น่าทึ่ง คือ ผู้ป่วยมีฟันรวมทั้งหมด 81 ซี่ แบ่งเป็นฟันน้ำนม 18 ซี่ ฟันแท้ 32 ซี่ และฟันเกินมากถึง 31 ซี่ ซึ่งถือเป็นจำนวนที่สูงผิดปกติอย่างยิ่ง
ภาพ CBCT ยังแสดงให้เห็นว่ารูปร่างฟันจำนวนมากมีความผิดปกติ ทำให้แยกความแตกต่างระหว่างฟันแท้กับฟันเกินได้ยาก เพิ่มความซับซ้อนในการวางแผนรักษา ทีมผู้รักษาจึงให้ความสำคัญกับการวินิจฉัยแยกโรคทางพันธุกรรม
ภาวะฟันเกิน (supernumerary teeth) หรือที่เรียกรวมว่า hyperdontia เป็นความผิดปกติของพัฒนาการทางทันตกรรมที่พบได้ไม่บ่อย โดยทั่วไปแล้ว ฟันเกินจัดเป็นความผิดปกติของการพัฒนาที่สามารถเกิดขึ้นได้ในทุกตำแหน่งของขากรรไกร และอาจเกิดกับฟันชนิดใดก็ได้ในช่องปาก
กลไกการเกิดฟันเกินยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างสมบูรณ์ แต่มีทฤษฎีสำคัญ 2 แนวคิดที่ถูกกล่าวถึงบ่อย แนวคิดแรกคือ tooth bud dichotomy theory ที่เสนอว่าหน่อฟันเกิดการแยกตัวออกเป็นสองส่วน ทำให้เกิดฟันเพิ่มขึ้น อีกแนวคิดที่ได้รับการสนับสนุนมากกว่า คือ hyperactivity theory ซึ่งอธิบายว่ามีการทำงานมากเกินเฉพาะที่ของ dental lamina ส่งผลให้เกิดหน่อฟันเพิ่มเติม
ผู้ป่วยรายนี้ถูกส่งปรึกษานักพันธุศาสตร์ และได้รับการตรวจโครโมโซมด้วยเทคนิค G-banding จากการวิเคราะห์เซลล์ระยะ metaphase จำนวน 30 เซลล์ ที่ความละเอียดประมาณ 400 แถบ (400-band resolution) พบความผิดปกติแบบ pericentric inversion ของโครโมโซมคู่ที่ 9 ซึ่งเป็นความแปรผันเชิงโครงสร้าง
ในระยะยาว ภาวะฟันเกินสามารถก่อให้เกิดปัญหาตามมาได้หลากหลาย เช่น การขึ้นช้าของฟันแท้ การค้างของฟันน้ำนม (overretained teeth) การขึ้นผิดตำแหน่ง (ectopic eruption) การเรียงตัวผิดรูป ฟันหมุน ช่องว่างระหว่างฟัน (diastema) ปัญหาการสบฟัน ตลอดจนผลกระทบด้านความสวยงามและจิตใจผู้ป่วย
การรักษาทำได้ผ่านการทำหัตถการโดยคัดเลือกฟันที่ไม่เหมาะสมออก และเก็บฟันที่ดีไว้ใช้งาน รวมกับการจัดฟันและหัตถการอื่นๆที่จำเป็น ซึ่งต้องใช้ศาสตร์และศิลป์มากพอสมควร ทันตแพทย์ท่านใดมีความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้ มาคอมเมนต์แลกเปลี่ยนกันได้ครับ
อ้างอิง
Pereira MN, de Oliveira TM, Lenza MA. Multiple hyperdontia: Report of an unusual case. Am J Orthod Dentofacial Orthop. 2011;140(6):e1–e5 [cited 2026 Feb 7]. Available from: https://www.ajodo.org/article/S0889-5406(11)00583-X/
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
