22 ก.พ. เวลา 13:00 • ประวัติศาสตร์

🇯🇵 ทำไมญี่ปุ่นถึงเรียกว่า "ญี่ปุ่น"?

ญี่ปุ่นนับว่าเป็นประเทศที่มีมนต์เสน่ห์และประวัติศาสตร์อันยาวนาน ซึ่งคนไทยเองก็เรียกประเทศนี้ว่า "ญี่ปุ่น"
ว่าแต่เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมคนไทยเรียกประเทศนี้ว่าญี่ปุ่น เพราะคนญี่ปุ่นเอง กลับเรียกประเทศของพวกเขาว่า "นิปปง" (Nippon) หรือ "นิฮง" (Nihon) รวมถึงในภาษาอังกฤษก็เรียกญี่ปุ่นว่า "เจแปน" (Japan) สรุปแล้วชื่อทั้งหมดนี้ มีความเกี่ยวข้องกับญี่ปุ่นที่คนไทยเรียกหรือเปล่า?
ย้อนกลับไปในช่วงศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล ในเอกสารของจีนได้ปรากฎคำที่ใช้เรียกญี่ปุ่นว่า "วอ" (倭) หรือญี่ปุ่นอ่านว่า "วะ" ที่มีความหมายว่า เตี้ยแคระหรือยอมจำนน โดยใช้เรียกผู้คนบนเกาะคิวชูและภูมิภาคคันโตของเกาะฮนชู ซึ่งตรงกับยุคยาโยอิ (Yayoi Period) ของญี่ปุ่น
การที่จีนใช้คำว่าวอหรือวะในการเรียกญี่ปุ่น อาจดูเหมือนเป็นการเหยียดหรือใช้ในเชิงลบ แต่นักวิชาการหลายคนก็มองว่า คำว่าวออาจจะมีความเก่าแก่กว่านั้น และไม่ได้มีความหมายเชิงลบในทีแรก
อย่างไรก็ตามต่อมา ญี่ปุ่นได้เปลี่ยนความหมายของคำว่าวอหรือวะที่ถูกจีนเรียก โดยนำคำพ้องเสียงอย่างคำว่า "เหอ" (和) ที่แปลว่าสงบสุขหรือสามัคคี แต่ญี่ปุ่นอ่านออกเสียงว่าวะเหมือนกัน มารวมกับคำว่า "ต้า" (大) ที่แปลว่ายิ่งใหญ่ กลายเป็น 大和 หรือญี่ปุ่นอ่านว่า "ยามาโตะ" ที่เป็นอีกหนึ่งชื่อของญี่ปุ่นในยุคโบราณเช่นกัน
จนกระทั่งช่วงศตวรรษที่ 7 ในเอกสารของจีนยุคราชวงศ์ถัง ได้ปรากฏชื่อเรียกใหม่ของญี่ปุ่นคือ "รื่อเปิ่น" (日本) หรือที่ญี่ปุ่นอ่านว่า "นิปปง" (Nippon) หรือ "นิฮง" (Nihon) นั่นเอง คำ ๆ นี้มีความหมายว่า ถิ่นกำเนิดของดวงอาทิตย์ (หรือดินแดนอาทิตย์อุทัย) และเป็นชื่อที่ญี่ปุ่นเรียกตัวเองมาจนถึงทุกวันนี้
เหตุผลที่ญี่ปุ่นเรียกตัวเองว่านิปปงหรือนิฮง มาจากความผูกพันระหว่างชาวญี่ปุ่นกับดวงอาทิตย์ และยังเชื่อมโยงกับความเชื่อและตำนานปรัมปราศาสนาชินโตของญี่ปุ่นที่ว่า ชาวญี่ปุ่นคือลูกหลานของอะมะเตราสุ (Amaterasu) เทพีแห่งดวงอาทิตย์ นอกจากนี้อาจเกี่ยวข้องกับการที่ญี่ปุ่นตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจีน
แม้ว่าญี่ปุ่นจะเรียกตัวเองว่านิปปิงหรือนิฮง แต่คำว่าวะที่เคยเป็นชื่อเรียกของญี่ปุ่น ก็ยังคงปรากฏจนถึงปัจจุบัน อย่างเช่นคำว่า "วาโชกุ" (和食 washoku) ที่หมายถึงกรรมวิธีปรุงและรับประทานอาหารแบบดั้งเดิมของญี่ปุ่น หรือจะเป็น "เนื้อวากิว" ( 和牛 wagyu) ที่แปลว่า วัวญี่ปุ่น
แล้วจากนิปปงหรือนิฮง กลายมาเป็นญี่ปุ่นที่คนไทยเรียกได้อย่างไร เรื่องนี้ก็มีต้นตอจากรื่อเปิ่นที่คนจีนเรียก แต่เป็นการอ่านแบบจีนสำเนียงตอนใต้ อย่างเช่น จีนกวางตุ้งอ่านว่า "หยัดปุ๋น" จีนฮกเกี้ยนอ่านว่า "หยิดปุ้น" จีนแต้จิ๋วอ่านว่า "หยิกปุ้ง" หรือจะเป็นจีนแคะอ่านว่า "หงิดปุ้น"
ส่วนอีกข้อสงสัยหนึ่ง ก็คือที่มาของคำว่า "เจแปน" (Japan) ในภาษาอังกฤษ ว่ากันว่าต้นตอของคำนี้ ก็มาจากภาษาจีนสำเนียงตอนใต้ตามที่กล่าวข้างต้น โดยในบันทึกของมาร์โค โปโล (Marco Polo) นักเดินทางชาวเวนิสที่รับใช้ราชสำนักจีนยุคราชวงศ์หยวนในศตวรรษที่ 13 ที่ปรากฎการเรียกญี่ปุ่นว่า "ชิปังกู" (日本國 | Cipangu หรือ Zipangu)
ต่อมาในศตวรรษที่ 16 ในบันทึกของชาวโปรตุเกส ได้ปรากฎชื่ออย่างเช่น Jepang, Jipang, หรือ Jepun ที่พ่อค้าชาวโปรตุเกสได้ยินมาจากชาวมลายูที่ได้รับมาจากจีนสำเนียงตอนใต้อีกทอดนึง
ส่วนภาษาอังกฤษปรากฏคำว่า Japan ครั้งแรกในปลายศตวรรษที่ 16 แต่เดิมเขียนเป็น Giapan ก่อนที่จะกลายเป็น Japan ในเวลาต่อมา
อ้างอิง
กรกิจ ดิษฐาน. (2021). ญี่ปุ่น ประวัติศาสตร์แห่งอำนาจ จากเทพเจ้าถึงซามูไร. ยิปซี
ภาคภูมิ โภคทวี. (2025). ไม่มีจิงโจ้ในออสเตรีย โคลัมเบียไม่ใช่แค่กระสวยอวกาศ. ยิปซี
Krys Suzuki. How Nihon Became Japan: the Etymology of Japan in English. Unseen Japan. https://unseen-japan.com/etymology-of-japan/
#HistofunDeluxe
โฆษณา