งบประมาณ ตีกลมๆเอาแค่ 6,000 ล้าน
กับระบบเลือกตั้งที่โกงยาก
ประเทศไทยทำได้ไหม
ทุกครั้งที่มีการพูดถึงการเลือกตั้งที่โปร่งใส คำอธิบายที่มักได้ยินคือ ระบบเรายังไม่พร้อม เทคโนโลยีแพง หรือ ประชาชนยังไม่เข้าใจ แต่ถ้าตัดอารมณ์และอคติออกไป แล้วมองด้วยตัวเลขและตัวอย่างจากต่างประเทศ คำถามที่ควรถามจริงๆคือ
ประเทศไทยทำไม่ได้ หรือแค่ไม่อยากทำกันแน่
หากตั้งงบประมาณไว้ที่ 6,000 ล้านบาท ซึ่งเทียบเท่างบจัดการเลือกตั้งทั้งระบบในแต่ละครั้ง คำตอบในเชิงเทคนิคชัดเจนมากว่า ทำได้ และทำได้จริง
ระบบเลือกตั้งที่โกงยาก ไม่ได้อาศัยความดีของคน
ประเทศที่ระบบเลือกตั้งน่าเชื่อถือ ไม่ได้ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าผู้มีอำนาจจะซื่อสัตย์
แต่ตั้งอยู่บนโครงสร้างที่
ใครก็แก้ไขตัวเลขคนเดียวไม่ได้
ทุกขั้นตอนทิ้งร่องรอยตรวจสอบได้ ประชาชนและองค์กรอิสระเข้ามาตรวจซ้ำได้จริง หัวใจของระบบคือ แยกการลงคะแนนออกจากการนับ และทำให้การนับคะแนนเป็นสิ่งที่สาธารณะมองเห็น
ถ้ามีงบ 6,000 ล้าน ระบบแบบใดที่ประเทศไทยสร้างได้
หากออกแบบอย่างเป็นระบบ งบประมาณระดับนี้เพียงพอสำหรับการยกระดับทั้งประเทศ โดยไม่ต้องใช้เทคโนโลยีล้ำสมัยเกินจำเป็น
1. เครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ + กระดาษยืนยัน
ใช้เครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์แบบเดียวกับที่อินเดียใช้ (EVM) ควบคู่กับระบบกระดาษยืนยันการเลือก (VVPAT) ผู้มีสิทธิ์เลือกจะเห็นกระดาษยืนยันก่อนตกกล่อง ทำให้มั่นใจว่าเครื่องบันทึกตรงตามที่เลือก และยังสามารถสุ่มนับกระดาษเพื่อตรวจสอบภายหลังได้
ระบบนี้ไม่ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ลดความเสี่ยงจากการแฮ็ก และสามารถผลิตเครื่องภายในประเทศเพื่อลดต้นทุน
งบประมาณในส่วนนี้อยู่ราว 3,000–3,500 ล้านบาท
2. ระบบรวมและรายงานผลแบบ real-time
หลังปิดหีบ ผลคะแนนจากแต่ละหน่วยจะถูกส่งเข้าสู่ศูนย์รวมระดับเขต จังหวัด และประเทศ พร้อมแสดงผลแบบ real-time ให้ประชาชน สื่อ และพรรคการเมืองเห็นพร้อมกัน
ข้อมูลทั้งหมดควรเป็น open data เพื่อให้ใครก็สามารถนำไปตรวจสอบหรือเปรียบเทียบได้ หากมีตัวเลขใดเปลี่ยนแปลง ระบบจะต้องแสดงร่องรอยทันทีว่าเปลี่ยนเมื่อใดและโดยใคร งบประมาณราว 600–800 ล้านบาท
3. ระบบตรวจสอบอิสระและการ audit
ความน่าเชื่อถือจะเกิดขึ้นไม่ได้เลย หากไม่มีการตรวจสอบซ้ำอย่างเป็นอิสระ ระบบที่ดีต้องเปิดให้สุ่มนับกระดาษเทียบกับผลจากเครื่อง ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยและภาคประชาชนเข้าตรวจสอบ
เปิดซอร์สโค้ดให้ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีตรวจได้
นี่คือสิ่งที่ทำให้ “โกงแล้วหนีไม่รอด”
งบประมาณราว 300–400 ล้านบาท
4. การทดลองใช้งานและการสื่อสารกับประชาชน
ก่อนใช้ทั่วประเทศ ควรมีการทดลองในระดับท้องถิ่น เช่น อบจ. หรือเทศบาล อบรมเจ้าหน้าที่ และสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจขั้นตอนอย่างชัดเจน
งบประมาณราว 500–700 ล้านบาบ
สรุปงบประมาณทั้งหมด
เมื่อนำทุกส่วนมารวมกัน งบประมาณจะอยู่ที่ประมาณ
5,000–6,000 ล้านบาท ซึ่งอยู่ในกรอบที่ตั้งไว้พอดี
นั่นหมายความว่า
ปัญหาไม่ใช่เงิน ไม่ใช่เทคโนโลยี และไม่ใช่ความรู้ของประชาชน
แล้วอุปสรรคที่แท้จริงคืออะไร
คำตอบอาจไม่สวยงามนัก แต่จำเป็นต้องพูดตรงๆ ว่า
ระบบที่โปร่งใส = ระบบที่ควบคุมผลลัพธ์ไม่ได้
เมื่อผลคะแนนออกเร็ว
เมื่อเปลี่ยนตัวเลขไม่ได้
เมื่อประชาชนตรวจสอบได้ทันที
ระบบแบบนี้ย่อมไม่เป็นมิตรกับโครงสร้างอำนาจที่เคยอาศัยความคลุมเครือ ความล่าช้า และความไม่โปร่งใสเป็นพื้นที่ต่อรอง
ประเทศไทย ทำระบบเลือกตั้งที่โกงยากได้ ด้วยงบประมาณ 6,000 ล้าน โดยไม่ต้องรอเทคโนโลยีอนาคต และไม่ต้องหวังพึ่งความดีของใครเป็นพิเศษ
สิ่งเดียวที่ต้องมีคือ เจตจำนงทางการเมืองที่ยอมรับว่าผลการเลือกตั้งต้องสะท้อนเสียงประชาชนจริงๆ
คำถามสุดท้าย จึงไม่ใช่ว่าทำได้ไหม
แต่คือ ใครกล้าทำ และใครไม่อยากให้มันเกิดขึ้น
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
