พระยามโนปกรณ์นิติธาดา: ชีวิตและความรักที่จากไปของนายกรัฐมนตรีสยามคนแรก
เข้าสู่เทศกาลเลือกตั้งรัฐบาลใหม่ แน่นอนว่าอาจจะเป็นเรื่องที่หลาย ๆ คนอาจจะคุ้นเคยและอาจจะผ่านการเลือกตั้งมาแล้วหลายครั้ง หรือบางคนอาจจะเป็นคนรุ่นใหม่ที่เพิ่งมีโอกาสเลือกตั้งเป็นครั้งแรกในชีวิต
นับตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นต้นมา ไทยเราก็ผ่านคณะรัฐบาลมาแล้วหลายต่อหลายชุดที่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารประเทศ โดยในช่วงแรก การเปลี่ยนแปลงการปกครองอาจจะดูเป็นการกะทันหัน ทำให้ทั้งฝ่ายระบอบเก่าและระบอบใหม่อาจจะไม่ได้ลงรอยกัน นั่นเองทำให้เกิดการพยายามที่จะประนีประนอมขึ้นมาผ่านการจัดตั้งนายกรัฐมนตรีคนแรกของระบอบใหม่
โดยใช้ข้าราชการระบอบเก่าที่มีประวัติโปร่งใส และภักดีใกล้ชิดกับพระมหากษัตริย์มาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนแรก
ซึ่งนายกรัฐมนตรีคนแรกของประวัติศาสตร์ไทยก็คือ “พระยามโนปกรณ์นิติธาดา”
⭐ ก้อน หุตะสิงห์
พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เดิมมีนามว่า “ก้อน หุตะสิงห์” เกิดในปี 2427 ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ บ้านบนถนนตรีเพชร ย่านพาหุรัด โดยเป็นบุตรคนสุดท้องของครอบครัวชาวไทยเชื้อสายจีน โดยเริ่มต้นการศึกษาที่วัดราชบูรณะก่อนที่จะสอบไล่เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนสวนกุหลาบ สำนักเรียนวัดจักรวรรดิ์ และโรงเรียนอัสสัมชัญตามลำดับ ครั้นเติบใหญ่ขึ้นมาก็ได้เข้าเรียนกฎหมายที่โรงเรียนกฎหมายกระทรวงยุติธรรมและสำเร็จการศึกษาเป็นเนติบัณฑิตสยามตั้งแต่อายุได้เพียง 19 ปี
ด้วยความสามารถและความเก่งในด้านการเรียนและการกฎหมาย ทำให้ก้อน หุตะสิงห์ได้รับทุนเล่าเรียนหลวงเดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลไปศึกษาวิชากฎหมายที่อังกฤษ และสำเร็จการศึกษาเนติบัณฑิตอังกฤษที่สำนักเรียนกฎหมายมิดเดิลเทมเพิลก่อนที่จะกลับมายังสยาม และรับราชการในกระทรวงยุติธรรมในตำแหน่งผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
ด้วยความเที่ยงตรงและมุ่งมั่นทำให้ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์กระทั่งได้เป็น “พระยามโนปกรณ์นิติธาดา” ในท้ายที่สุด โดยนอกเหนือจากงานตุลาการแล้วก็ยังเป็นอาจารย์สอนวิชากฎหมายควบคู่กันไป
นับว่าเป็นอีกหนึ่งบุคคลที่มีผู้นับหน้าถือตามากอีกท่านหนึ่งในกระทรวงยุติธรรม
⭐ ชีวิตรักที่จากไกล
พระยามโนปกรณ์ฯ ได้สมรสกับคุณนิตย์ สาณะเสนผู้เป็นธิดาของพระยาวิสูตรโกษา (ฟัก สาณะเสน) กับคุณหญิงสมบุญ วิสูตรโกษา ทั้งคู่ได้มีโอกาสพบรักกันตั้งแต่เมื่อครั้งที่ยังอยู่ที่กรุงลอนดอน ครั้นเมื่อเดินทางกลับมายังสยาม ทั้งคู่ก็ได้ทำการสมรสกันในปี 2455 คุณนิตย์ก็ได้กลายมาเป็นคุณหญิงนิตย์ มโนปกรณ์นิติธาดา ทั้งคู่ครองรักกันอย่างหวานชื่น และมีชีวิตคู่ที่ดีอยู่เรื่อยมาถึงแม้ว่าจะไม่ได้มีบุตรหรือธิดาด้วยกันก็ตาม
คุณหญิงนิตย์นั้นได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้รับราชการเป็นนางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในยามที่เสด็จพระราชดำเนินไปยังที่ต่าง ๆ เนื่องจากคุณหญิงนิตย์นั้นเป็นผู้หญิงที่เก่งและฉลาดเฉลียว มีการศึกษาดี สามารถสื่อสารได้มากถึง 4 ภาษา ทว่าชีวิตรักของทั้งคู่ต้องสิ้นสุดลงจากอุบัติเหตุที่ไม่มีผู้ใดคาดคิด
ในครั้งนั้น
ระหว่างการตามเสด็จพระราชดำเนินประพาสอินโดจีนของฝรั่งเศสก็ได้เกิดอุบัติเหตุรถยนต์ที่พระยาสุรวงศ์ฯ คุณหญิงมโนปกรณ์นิติธาดา และคุณวรันดับ บุนนาค ซึ่งนั่งมาด้วยกัน ได้แล่นขึ้นไปบนกองหินและชนเสาโทรเลขจนพลิกคว่ำ ซึ่ง
คุณหญิงมโนปกรณ์ฯ ได้รับบาดเจ็บอย่างร้ายแรง ศีรษะกระแทก ซึ่งได้รับการช่วยเหลือเพื่อนำส่งโรงพยาบาลอย่างเร็วที่สุด ทว่าคุณหญิงมโนปกรณ์นิติธาดาทนพิษบาดแผลไม่ไหว เสียชีวิตในขณะข้ามแม่น้ำโขงนั่นเอง พระยามโนปกรณ์นิติธาดาได้เดินทางมารับร่างของคุณหญิงที่เขมรด้วยตนเอง
ร่างของคุณหญิงเดินทางกลับเข้ามายังกรุงเทพด้วยรถไฟท่ามกลางความอาลัยของพระเจ้าอยู่หัวและพระราชินีไม่ต่างกันกับตัวของพระยามโนปกรณ์ฯ เอง โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเป็นประธานในพิธีพระราชทานเพลิงศพ ตลอดจนโปรดฯ ให้แผนกศิลปากรสร้างอนุสาวรีย์ขึ้นด้วยที่วัดปทุมวนาราม
⭐ นายกรัฐมนตรีคนแรกของสยาม
ความสามารถของพระยามโนปกรณ์ฯ ได้เป็นที่ประจักษ์ชัด ตลอดจนได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ดำรงตำแหน่งเป็นองคมนตรีที่ปรึกษาราชการในพระองค์มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2461 เป็นต้นมา นับว่าเป็นอีกหนึ่งบุคคลที่มีความใกล้ชิดกับพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งความใกล้ชิดและคุณงามความดีตลอดจนชื่อเสียงที่มีตลอดระยะเวลาที่รับราชการนี่เอง ที่ทำให้ฝ่ายคณะราษฎรตัดสินใจที่จะทาบทามให้ท่านขึ้นมารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
ย้อนกลับไปเมื่อคราวปฏิวัติสยามปี 2475 หลังจากการแถลงยึดอำนาจที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและปราศจากการนองเลือด อันนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงการปกครองอย่างไม่ทันตั้งตัวและสำเร็จไปได้อย่างราบรื่น และได้รับพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้ใช้ “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ. 2475” ก็ได้มีการประชุมหาผู้นำรัฐบาล
ฝ่ายคณะราษฎรได้เล็งเห็นว่าถ้าหากรัฐบาลเต็มไปด้วยคณะราษฎรทั้งหมดอาจจะนำมาสู่การแตกหักอย่างสิ้นเชิงกับฝ่ายระบอบเก่า ทำให้มีมติที่ประชุมให้เชิญพระยามโนปกรณ์นิติธาดา ผู้เป็นองคมนตรีที่ปรึกษาราชการในพระองค์ ตลอดจนเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงและประวัติที่โปร่งใส ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีสยามคนที่ 1 โดยมีนายปรีดี พนมยงค์เป็นผู้สนับสนุนหลัก และยังคงได้เป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่สองหลังการพระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับถาวรด้วย
ทว่าอย่างไรก็ดี ด้วยความวุ่นวายที่เกิดขึ้นมาในการเมืองไทยหลังรัฐธรรมนูญฉบับถาวรและสมุดหน้าเหลือง ก็นำมาสู่การออกพระราชกฤษฎีกาปิดสภาผู้แทนราษฎร เป็นอันสิ้นสุดรัฐบาลสมัยที่ 2 และแต่งตั้งให้พระยามโนปกรณ์ฯ เองขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่ 3 และรวมอำนาจเบ็ดเสร็จไว้ที่ตนเอง ก่อนที่พระยาพหลพลพยุหเสนาจะเข้ามายึดอำนาจเพื่อควบคุมสถานการณ์วุ่นวายให้กลับไปเป็นดังเดิม พระยามโนปกรณ์ฯ จึงต้องลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี สิ้นสุดระยะเวลาที่บริหารประเทศรวมกว่า 3 สมัยด้วยกัน
⭐ ฉากสุดท้ายจากปีนังสู่อ้อมอกของคนรักผู้จากไป
การตัดสินใจของพระยามโนปกรณ์ฯ นั้น ส่วนหนึ่งก็เป็นสิ่งที่ทำไปเพราะมองว่าความวุ่นวายในครั้งนี้เป็นสิ่งที่ขัดต่อความคิดและอุดมการณ์ของตนเอง พระยามโนปกรณ์ฯ เป็นคนจากยุคเก่าระบอบเก่า ไม่ได้เป็นสมาชิกคณะราษฎร และทำงานในฐานะของข้าราชการที่ดีและตงฉินเรื่อยมาตลอดชีวิตก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองของท่าน ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญของเขาประการหนึ่งและช่วยส่งเสริมให้เขากลายเป็นบุคคลผู้เป็นที่นับหน้าถือตา
แม้ในยามเปลี่ยนแปลงการปกครองและถูกเชิญให้มาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนแรก ท่านก็ยินยอมเข้ามาดำรงตำแหน่ง เป็นตัวแทนของยุคเก่าที่เข้ามาเป็นกาวประสาน และทำหน้าที่ในฐานะนายกรัฐมนตรี ทว่าความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วนั้นมันยากที่คนจากยุคเก่าจะสามารถลู่ลมไปได้ทันท่วงที ทำให้เมื่อเกิดความขัดแย้งภายใน พระยามโนปกรณ์ฯ จึงตัดสินใจที่จะยุติปัญหาเพื่อธำรงซึ่งอุดมการณ์ของตนเองผ่านการออกพระราชกฤษฎีกา
การออกพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว ส่งผลให้พระยามโนปกรณ์ฯ ต้องเดินทางออกจากสยามประเทศไป และพำนักอยู่ที่ปีนังตราบกระทั่งอนิจกรรมในปี 2491 ร่างของท่านถูกฝังเอาไว้อย่างเงียบ ๆ ที่ปีนังก่อนที่จะถูกเชิญกลับมาฌาปนกิจในยุครัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ก่อนที่จะเชิญอัฐิมาบรรจุเอาไว้ในอนุสาวรีย์เดียวกันกับที่บรรจุอัฐิของคุณหญิงนิตย์ผู้เป็นรักแรกของท่าน เป็นการหวนคืนสู่แผ่นดินไทยอีกครั้งหนึ่งของนายกรัฐมนตรีคนแรก และได้กลับมาพำนักอยู่เคียงข้างคนที่ท่านรักในท้ายที่สุด…
#สุดโปรด #บุคคล #ชีวประวัติ #ประวัติศาสตร์ #การเมือง #เลือกตั้ง #นายกรัฐมนตรี #พระยามโนปกรณ์นิติธาดา #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
