21 ก.พ. เวลา 12:12 • วิทยาศาสตร์ & เทคโนโลยี

ฟังเสียงหลุมดำ เมื่อ NASA ปล่อยเสียงจริงจากห้วงอวกาศที่ดังกว่าโน้ตดนตรี 144 พันล้านล้านเท่า

หลายคนน่าจะรู้จัก “หลุมดำ (Black Hole)” เป็นอย่างดี
หลุมดำคือ เทหวัตถุในเอกภพที่มีแรงโน้มถ่วงสูงมาก ไม่มีอะไรออกจากบริเวณนี้ได้แม้แต่แสง ยกเว้นหลุมดำด้วยกัน เราจึงมองไม่เห็นใจกลางของหลุมดำ โดยหลุมดำจะมีพื้นที่หนึ่งที่เป็นขอบเขตของตัวเอง เรียกว่า “ขอบฟ้าเหตุการณ์ (Event Horizon)”
หากวัตถุใดหลุดเข้าไปในขอบฟ้าเหตุการณ์ วัตถุจะต้องเร่งความเร็วให้มากกว่าความเร็วแสงจึงจะหลุดออกจากขอบฟ้าเหตุการณ์ได้ แต่เป็นไปไม่ได้ที่วัตถุใดจะมีความเร็วมากกว่าแสง วัตถุนั้นจึงไม่สามารถออกมาได้อีกต่อไป
แล้วสงสัยมั้ยครับว่าหลุมดำนั้นมี “เสียง” เป็นอย่างไร?
หลุมดำ (Black Hole)
นับตั้งแต่ปีค.ศ.2003 (พ.ศ.2546) หลุมดำ ณ ใจกลางกระจุกกาแล็กซีเพอร์ซิอุส (Perseus Galaxy Cluster) ได้ถูกจดจำในฐานะวัตถุอวกาศที่มี "เสียง" เนื่องจากนักดาราศาสตร์ค้นพบว่าคลื่นความดันที่แผ่ออกมาจากหลุมดำทำให้เกิดรอยระลอกในกลุ่มก๊าซร้อนภายในกระจุกกาแล็กซี ซึ่งสามารถถอดรหัสออกมาเป็นตัวโน้ตได้ แต่นั่นเป็นเสียงที่หูมนุษย์ไม่อาจได้ยิน เพราะมันมีความถี่ต่ำกว่าตัวโน้ต Middle C ถึง 57 ออกเตฟ
แต่ล่าสุด ได้มีการเปิดตัว "โซนิฟิเคชัน (Sonification)“ หรือกระบวนการแปลงข้อมูลทางดาราศาสตร์ให้เป็นเสียงชุดใหม่ ซึ่งช่วยเพิ่มมิติของเสียงให้แก่หลุมดำแห่งนี้มากยิ่งขึ้น โดยโซนิฟิเคชันชุดนี้มีความพิเศษกว่าครั้งไหนๆ เพราะเป็นการกลับไปนำคลื่นเสียงที่ตรวจพบจริงจากข้อมูลของ หอสังเกตการณ์รังสีเอกซ์จันทรา (Chandra X-ray Observatory) มาขัดเกลาใหม่
และนี่คือเสียงของหลุมดำตามลิ้งค์ด้านล่างนี้เลยครับ
โดยปกติแล้ว มักมีความเข้าใจผิดว่าอวกาศนั้นเงียบสงัดเพราะเป็นสุญญากาศซึ่งไม่มีตัวกลางให้คลื่นเสียงเดินทางได้ แต่สำหรับ "กระจุกกาแล็กซี" นั้นต่างออกไป เพราะมันเต็มไปด้วยก๊าซมหาศาลที่ห่อหุ้มกาแล็กซีนับร้อยนับพันไว้ภายใน และก๊าซเหล่านี้เองที่เป็นตัวกลางให้คลื่นเสียงสามารถเดินทางผ่านไปได้
ในการสร้างเสียงชุดนี้ นักดาราศาสตร์ได้สกัดคลื่นเสียงที่ตรวจพบในแนวรัศมี แล้วนำมาสังเคราะห์ใหม่ให้อยู่ในย่านความถี่ที่หูมนุษย์สามารถรับรู้ได้ โดยการเพิ่มระดับเสียงขึ้นไปอีก 57 และ 58 ออกเตฟ หรือหากพูดให้เห็นภาพคือ สูงกว่าความถี่จริงถึง 144 และ 288 พันล้านล้านเท่า
1
เมื่อรับชมควบคู่ไปกับภาพกราฟิกที่มีแถบสแกนคล้ายเรดาร์รอบๆ ภาพถ่ายรังสีเอกซ์สีน้ำเงินและม่วงจากกล้องจันทรา คุณจะได้ยินเสียงที่แผ่ออกมาจากทิศทางต่างๆ ของหลุมดำอย่างชัดเจน
นับเป็นอีกก้าวหนึ่งของวงการดาราศาสตร์ก็ว่าได้
โฆษณา