22 ก.พ. เวลา 01:53 • สิ่งแวดล้อม
สวนป่าตื่น

EP1 🗺 Start from a Sub-Basin, Not the Whole Map

เริ่มจากลุ่มน้ำย่อย ก่อนจะสรุปทั้งลุ่มน้ำ
เวลาพูดถึง “ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบน”
ภาพที่เราเห็นมักเป็นแผนที่ใหญ่ ๆ เต็มทั้งภูมิภาค
แต่ความเสี่ยงไม่ได้กระจายเท่ากันทั้งแผนที่นั้น
ดร.กอบเกียรติมักย้ำว่า
ถ้าอยากเข้าใจระบบจริง ๆ
ต้องเริ่มจาก “หน่วยย่อยที่มีพลวัตครบ”
ดังนั้น ซีรีส์นี้จึงเลือก “ลุ่มน้ำย่อยหนึ่ง”
เป็นตัวอย่างในการอธิบาย
🌊 โครงสร้างลุ่มน้ำย่อย (ตัวอย่างเชิงแนวคิด)
ลุ่มน้ำย่อยหนึ่งในพื้นที่นี้ อาจประกอบด้วย
• 🌲 ตอนบน — พื้นที่ต้นน้ำ (F1)
• 🌾 ตอนกลาง — เกษตรกรรม (F2)
• 🏙 ตอนล่าง — เมือง/กิจกรรมเศรษฐกิจ (F3)
• 🌿 ปากน้ำ — ระบบนิเวศ (F5)
• 🌊 พื้นที่รับน้ำธรรมชาติ (F6)
นี่คือ “Functional hypothesis” เบื้องต้น
ยังไม่ใช่ข้อสรุป
⚠ แล้ว RBC ซ้อนอยู่ตรงไหน?
เมื่อมองลึกลงไปในลุ่มน้ำย่อยเดียวกัน เราอาจพบว่า
• ต้นน้ำ (F1) เสี่ยงทั้ง drought และ flash flood
• เกษตรกรรม (F2) เสี่ยง irrigation shortage
• เมือง (F3) เสี่ยง salinity intrusion
• ปากน้ำ (F5) เสี่ยง ecosystem shift
• พื้นที่รับน้ำ (F6) เสี่ยง social vulnerability
ในพื้นที่เดียว
มีหลาย “ชั้นความเสี่ยง” ซ้อนกัน
นี่คือจุดที่ RBC เริ่มมีความหมาย
🔎 สิ่งที่ต้องทำก่อนสรุป
ดร.กอบเกียรติแนะนำเสมอว่า
ก่อนจะเรียกพื้นที่ใดว่า F1 หรือ F6
ก่อนจะบอกว่า RBC สูงหรือต่ำ
ต้องมีอย่างน้อย
• ข้อมูล hydrology ระยะยาว 10–20 ปี
• seasonal variability
• historical flood & drought pattern
• land use change record
ถ้าไม่มีสิ่งเหล่านี้
สิ่งที่เรามีคือ “ความคิดเห็น”
ไม่ใช่ “การจัดชั้นเชิงระบบ”
🎯 เป้าหมายของ EP1
EP นี้ไม่ได้ตั้งใจบอกว่า
ลุ่มน้ำย่อยนี้คืออะไรแน่ชัด
แต่ต้องการให้ผู้อ่านเห็นว่า
การกำหนด FBC และ RBC
ต้องเริ่มจากการเข้าใจ “หน่วยย่อยของระบบ”
ไม่ใช่การติดป้ายจากแผนที่ระดับภูมิภาค
ใน EP ถัดไป
เราจะเริ่มแยกทีละ FBC
และดูว่าในแต่ละหน้าที่ของพื้นที่
มี RBC อะไรซ่อนอยู่
และควรออกแบบ Scenario อย่างไรเพื่อลดความเสี่ยง
นี่คือจุดเริ่มต้นของ
From Function → To Scenario
ไม่ใช่แค่แผนที่
แต่เป็นสถาปัตยกรรมของการตัดสินใจ 🌊
โฆษณา