การเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของบุคคลที่มีคู่สมรส
การเสียภาษีของคนมีคู่
แต่เดิม การเสียภาษีของบุคคลที่มีคู่สมรสอยู่ภายใต้ประมวลรัษฎากร มาตรา 57 ตรี และ 57 เบญจ ซึ่งกำหนดให้ถือว่าเงินได้ภริยาเป็นเงินได้ของสามี และให้สามีมีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการและเสียภาษี
ต่อมามีคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 17/2555 วินิจฉัยว่าบทบัญญัติดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญเนื่องจากบทบัญญัติดังกล่าวเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคลเพราะเหตุแห่งความแตกต่างในเรื่องสถานะของบุคคลระหว่างหญิงโสดกับหญิงมีสามีที่ส่งผลให้เสียภาษีต่างกัน ด้วยเหตุนี้ บทบัญญัติดังกล่าวเป็นอันใช้บังคับมิได้ ในการนี้ได้มีการบัญญัติมาตรา 57 ฉ ซึ่งกำหนดให้สามีและภริยาต่างฝ่ายต่างมีหน้าที่ยื่นรายการและเสียภาษีสำหรับเงินได้พึงประเมินในส่วนของตนเอง
อย่างไรก็ตาม การยื่นรายการของผู้ที่มีคู่สมรสก็ยังคงมีความซับซ้อนอยู่ กล่าวคือ นอกจากสามีและภริยาจะสามารถแยกยื่นรายการเสียภาษีในนามของตนเองได้แล้ว สามีหรือภริยายังอาจยื่นรายการและเสียภาษีในนามฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้ หมายความว่า ให้เอาเงินได้ของสามีเป็นเงินได้ของภริยาและให้ภริยามีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการเพื่อเสียภาษี (หรือกลับกัน) หรือให้สามีหรือภริยายื่นรายการร่วมกันบางส่วนตามชนิดของเงินได้ก็ได้
1. กรณีสามีและภริยาแยกยื่นรายการเสียภาษีในนามตนเอง
ถ้าต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ ไม่ว่าจะเป็นเงินได้ประเภทใด สามารถแยกยื่นภาษีได้ในนามตนเอง ในกรณีสามีและภริยาทำงานร่วมกันและมีเงินได้ที่ไม่อาจแยกได้ว่าจำนวนใดเป็นของใคร สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(2)-(6) และ (8) ให้แบ่งเป็นของสามีและภริยาฝ่ายละครึ่งหนึ่ง นอกจากนี้ เฉพาะเงินได้ตามมาตรา 40(8) สามีและภริยาจะตกลงกันให้เป็นเงินได้ของฝ่ายใดจำนวนเท่าใดก็ได้ เช่น ตกลงให้เป็นเงินได้ของสามี 30% เป็นของภริยา 70% เป็นต้น
2. กรณีสามีและภริยาเสียภาษีรวมกันทั้งหมดในนามของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
สามีและภริยาสามารถตกลงนำเงินได้ของทั้งคู่มารวมกันแล้วยื่นรายการเพื่อเสียภาษีร่วมกัน โดยอาจเสียภาษีในนามสามีหรือภริยาก็ได้ อย่างไรก็ตาม เมื่ออัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมเป็นแบบอัตราก้าวหน้า ซึ่งส่งผลให้ยิ่งเงินได้มีจำนวนสูงมากเท่าใด อัตราภาษีจะสูงขึ้นตามขั้นของเงินได้นั้น ดังนี้ การรวมเงินได้ของผู้มีเงินได้สองคนอาจส่งผลให้เสียภาษีในอัตราที่สูงเกินกว่าการแยกยื่นรายการเพื่อเสียภาษี
3. กรณีสามีและภริยายื่นรายการและเสียภาษีรวมกันบางรายการ
สำหรับวิธีนี้ ให้แยกยื่นรายการได้สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40(1) ซึ่งเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานที่เป็นเงินได้ที่แยกได้อย่างชัดเจนว่าใครเป็นผู้มีเงินได้ในส่วนนี้ ส่วนเงินได้ตามมาตรา 40(2)-(8) สามีและภริยาสามารถยื่นร่วมกันได้ โดยให้ถือเป็นเงินได้ของสามีหรือภริยาฝ่ายใดฝ่านนั้น และให้ผู้นั้นยื่นรายการเพื่อเสียภาษีในส่วนนั้น
ถ้าถามว่าวิธีการใดส่งผลดีสุดสำหรับผู้เสียภาษีคงต้องพิจารณาหลายปัจจัยประกอบ อาทิ ประเภทของเงินได้ที่มี จำนวนเงินได้ สิทธิหักค่าลดหย่อนของแต่ละคน รวมถึงอัตราภาษี
ท้ายที่สุดผู้เขียนขอเป็นกำลังใจให้กับพลเมืองไทยทุกคนที่มีหน้าที่เสียภาษี ให้เสียภาษีอย่างถูกต้องและประหยัด เพื่อให้เหลือเงินได้สำหรับใช้สร้างความมั่นคงของครอบครัวต่อไป
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา https://www.bsru.ac.th/
Facebook หลักสูตรนิติศาสตร์ https://www.facebook.com/SchoolofLawBSRU
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ปาริชาติ ม่วงศิริ (ผู้เขียน) https://bsru.net/profile/parichart-mo/
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
