ครูสังคม ชวน รู้จักกลุ่มชาติพันธุ์ EP.2 ศาสนาโซโรอิสเตอร์พัฒนามาเป็นอิสลามนิกายชีอะฮฺ (ลัทธิชีอะฮฺ)
ครูสังคม ชวน รู้จักกลุ่มชาติพันธุ์
ตอนมารู้จักกลุ่มชาติพันธุ์ในสงครามผ่านพื้นที่การรบระหว่างอิหร่านเเละ
สหรัฐอเมริกา
EP.2 กลุ่มชาวชีอะฮฺ ในอิหร่าน ศาสนาโซโรอิสเตอร์พัฒนามาเป็นอิสลามนิกายชีอะฮฺ (ลัทธิชีอพฮฺ)
ปฏิบัติการสหรัฐฯ-อิสราเอล สังหารผู้นำอิหร่านนำไปสู่ความตึงเครียดในสถาการณ์โลก จุดเปราะบางที่สุดในการดำเนินการเรื่องของการเเสวงหาอำนาจเเละการละเลยต่อกฎหมายโลก
เราในฐานะผู้ศรัทธาต้อง รู้อะไร เเละอธิบายให้คนส่วนใหญ่เข้าใจอย่างไร ในปฏิบัติการสหรัฐฯ-อิสราเอล สังหารผู้นำอิหร่าน
สถานการณ์ในภูมิภาคตะวันออกกลางก้าวเข้าสู่ความตึงเครียดถึงขีดสุด หลังวานนี้ (28 กุมภาพันธ์)
อิสราเอลและสหรัฐอเมริกา เปิดฉากปฏิบัติการร่วมโจมตีครั้งใหญ่ต่ออิหร่าน ขณะที่อิหร่านโต้ตอบกลับอย่างไม่ลดละ ด้วยการยิงขีปนาวุธเข้าใส่อิสราเอลและชาติพันธมิตรที่มีฐานทัพสหรัฐฯ ตั้งอยู่ ทั้งบาห์เรน กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) คูเวต และจอร์แดน
การสู้รบเดินทางมาสู่จุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อช่วงเช้าวันนี้ (1 มีนาคม) มีการยืนยันว่า อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี
ผู้นำสูงสุดของอิหร่านวัย 86 ปี เสียชีวิตแล้วจากการโจมตีทางอากาศ ขณะที่กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) ออกมาขู่ว่า จะตอบโต้ด้วย "ปฏิบัติการโจมตีที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์"
วันนี้รายการ Anurak News จะพามารู้จักกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆที่มีความเเตกต่างกันทั้งความเชื่อ ส่งผลต่อทัศนคติเเละเเนวคิดในการเกิดความขัดเเย้งครั้งนี้
มาทำความรู้จักกับตัวละครกลุ่มที่ 2 ประเทศอิหร่าน กลุ่มชาติพันธุ์เปอร์เซีย ภาษาปาร์ซี เป็นร่องรอยของจักรวรรดิเปอเซียร์ก่อนการล่มสลาย
เปอร์เซียหรืออิหร่านมีบทบาทสำคัญต่อโลกในฐานะแหล่งกำเนิดอารยธรรมโบราณและสะพานเชื่อมวัฒนธรรมเอเชีย-ยุโรป มรดกเหล่านี้ยังคงกำหนดการเมือง พลังงาน และศาสนาในปัจจุบัน
ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนถึงกลุ่มชาติพันธุ์ยิว
อิหร่านคือต้นกำเนิดจักรวรรดิอคีเมนิดของไซรัสมหาราช
(550 ปีก่อนคริสตกาล) ซึ่งใหญ่ที่สุดในโลกยุคนั้น สร้างระบบปกครองแบบกษัตริย์ศูนย์กลาง ถนนหลวงราชา (Royal Road)
และสิทธิมนุษยชนแรก ที่ปลดปล่อยชาวยิวจากบาบิโลน อิทธิพลนี้แผ่ไปถึงกรีซ โรม และอินเดียผ่านสงครามและการค้า น้ำมันจากอิหร่านยังขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกสมัยใหม่ คิดเป็น 10% ของทุนสำรองโลก
หากจะเปรียบเทียบความเเตกต่างของอิหร่าน เเละ เปอร์เซีย คือ เริ่มต้นที่อิหร่านก่อน คำว่าอิหร่านมาจาก Ērān ในภาษาเปอร์เซียกลาง (Middle Persian) ซึ่งมีรากศัพท์จากภาษาเปอร์เซียเก่า (Old Persian) อีกทอดหนึ่งคือ Aryānām หมายถึง ดินแดนของชาวอารยัน
ส่วนความหมายของคำว่าอารยัน ในความเป็นจริงไม่ได้หมายถึงเชื้อชาติใดเชื้อชาติหนึ่ง แต่เป็นคำเรียกรวมๆ หมายถึงกลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียน (Indo-Iranian languages)
ที่อาศัยอยู่ในที่ราบสูงอิหร่านและตอนเหนือของอนุทวีปอินเดีย
กลุ่มชาติพันธุ์ในอิหร่านใช้คำว่า Ērān หรือ Iran เพื่อเรียกดินแดนของพวกเขามาช้านาน ในสมัยราชวงศ์ซัสซานิด (Sassanid Empire ค.ศ. 224–651)
ปรากฏคำว่า Ērānshahr ที่แปลว่าอาณาจักรของชาวอารยัน อย่างไรก็ตามในการรับรู้ของผู้คนภายนอกอิหร่าน ชื่อเปอร์เซียกลับเป็นที่รู้จักมากกว่าอิหร่าน จนถึงศตวรรษที่ 20
ขณะที่เปอร์เซีย มาจากคำภาษากรีกโบราณ Persis ที่มีรากศัพท์จากภาษาเปอร์เซียเก่า Pārsa
โดยเป็นคำที่ชาวกรีกใช้เรียกดินแดนในแถบตะวันตกเฉียงใต้ของที่ราบสูงอิหร่าน (ปัจจุบันคือจังหวัด Fars หรือ Pars ของอิหร่าน) และผู้คนในดินแดน Persis ก็ถูกเรียกว่าชาวเปอร์เซีย (Persian) ดินแดน Persis เป็นถิ่นเกิดของผู้ก่อตั้งราชวงศ์อะคีเมนิด (Achaemenid Empire, 550–330 ปีก่อนคริสตกาล)
ที่เป็นจักรวรรดิแรกของชาวเปอร์เซีย
อย่างไรก็ตามภายหลัง ในการรับรู้ของชาวตะวันตก คำว่า Persia และ Persian ที่เดิมหมายถึงเฉพาะดินแดนและผู้คนจากดินแดน Persis
ก็มีความหมายครอบคลุมถึงดินแดนและผู้คนทั้งหมดในอิหร่าน โดยไม่เจาะจงว่า คนเหล่านั้นเป็นชาวเปอร์เซียหรือไม่
(ปัจจุบันชาวเปอร์เซียเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีมากที่สุดของอิหร่าน สัดส่วน 61% ข้อมูลปี 2021)
จนกระทั่งในปี 1935 อิหร่านก็ถูกประกาศใช้เป็นชื่อประเทศอย่างเป็นทางการ
เนื่องจากเหตุผลที่ว่า ชื่ออิหร่านมีความเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของผู้คนในดินแดนแห่งนี้ มากกว่าชื่อเปอร์เซียที่ถูกเรียกโดยคนชาติอื่น
ดังนั้น ถ้าจะให้สรุปง่าย อิหร่านเป็นชื่อที่ผู้คนในดินแดนเรียกกัน ส่วนเปอร์เซียเป็นชื่อที่คนชาติอื่นใช้เรียกอิหร่าน
ความสำคัญทางวัฒนธรรมและศาสนา
เป็นบ้านเกิดศาสนาโซโรอัสเตอร์ (Zoroastrianism) ที่มีแนวคิด สองขั้ว สร้างรากฐานให้ศาสนาอับราฮัมทั้งหมด ก่อนเปลี่ยนสู่อิสลามชีอะห์ในศตวรรษที่ 16
ภายใต้ราชวงศ์เซฟาวี วรรณกรรมชาห์นาเมะของเฟอร์ดอว์ซีคือมหากาพย์ชาตินิยมที่ยังคงหล่อหลอมอัตลักษณ์เปอร์เซียเหนือศาสนา
ความลับซ่อนเร้นในประวัติศาสตร์
จักรวรรดิซาซาเนียน (224-651) สร้าง
“หอคอยแห่งความเงียบ” (Tower of Silence)
สำหรับพิธีฝังศพโซโรอัสเตอร์ โดยให้เหยี่ยวกินศพเพื่อไม่รบกวนธาตุทั้งสี่
เอกสารลับจากรัฐประหาร 1953 (Operation Ajax) โดย CIA-อังกฤษโค่นนายกมอสซาเดกเพื่อน้ำมัน
เผยให้เห็นรากเหนือเส้นทางอิหร่าน-สหรัฐ นอกจากนี้ ห้องสมุดอัสตานาคานีในเพิร์เซโพลิสซ่อนแผ่นดินเหนียว 30,000 แผ่น
บันทึกการค้าที่ยังถอดรหัสไม่ครบ คลี่คลายความลับจักรวรรดิโบราณ
ชีอะห์ ปรัชญาศาสนา = การปฏิวัติ + ความยุติธรรม ล้มล้างผู้กดขี่
สุนนี่เดิม = ความสงบ + ศานสกิจชุมชน
แต่หลัง 1979 โลกสุนนี่ เผชิญการช่วงชิงศรัทธาจากชีอะห์
ทำให้หลาย ๆ โอกาส ก็ต้องร่วมเล่น 'ละครปฏิวัติ' แข่งด้าน Hegemon (อำนาจครอบงำ) กับอิหร่าน
ก่อนหน้านี้เป็นเรื่องราวทางประวัติศาสตร์โลก รากศัพท์ เเละความเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เท่านั้น
หากจะดูประวัติศาสตร์อิสลามที่มาชอกลุ่มชีอะฮฺ คือ รากเหง้าการถือกำเนิดของลัทธิชีอะฮ์ย้อนกลับไปยังบุคคลที่มีนามว่า อับดุลลอฮ์ บิน สะบะอ์ (ชาวยิว) ผู้ที่โจมตีการเป็นอิมาม (ผู้นำ)
ของเคาะลีฟะฮ์ทั้งสาม คือ ท่านอบูบักร ท่านอุมัร และท่านอุษมาน (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อพวกเขา)
โดยการกล่าว
เชิดชูการเป็นอิมาม (ผู้นำ) ของท่านอะลี (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อท่าน) และ
การกลับมาของท่านก่อนวันกิยามะฮ์
เหตุการณ์นั้นเกิดขึ้นในช่วงต้นของความวุ่นวาย (ฟิตนะฮ์) ซึ่งนำไปสู่การเสียชีวิตของท่านอุษมาน (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อท่าน)
หลังจากสงครามศิฟฟีนความขัดแย้งระหว่างท่านอะลีกับท่านมุอาวียะฮ์ (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อทั้งสอง) ในเวลานั้นได้มีผู้ที่แยกตัวออกจากกองทัพของท่านอะลี (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อท่าน)
และพวกเขาได้ไปรวมกลุ่มกันที่นะฮ์เราะวาน นั้นคือ (พวกคอวาริจ)
ต่อมาได้ปรากฏฝ่ายตรงข้ามของพวกเขา (คอวาริจ) คือ ชีอะฮ์ ซึ่งเป็นผู้ติดตามและผู้สนับสนุนท่านอะลี (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อท่าน)
เหตุการณ์ครั้งนั้นเกิดขึ้นในปี ฮ.ศ. 37
จากนั้นไม่นาน อิบนุสะบะอ์ ชาวยิว ก็ได้ทำให้พวกเขา(ผู้ติดตามท่านอะลี)เกิดความสุดโต่งต่อท่านอะลี (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อท่าน)
และกล่าวอ้างถึงความเป็นพระเจ้าของท่าน ต่อมาท่านอะลี (ขออัลลอฮ์ทรงพอพระทัยต่อท่าน) ก็ได้สั่งให้เผาพวกเขา
สรุปโดยรวม ชีอะฮฺไม่ใช่อิสลาม เพราะอะไร หากดูจากรากศัพท์เเละความหมายของภาษา เเม้ว่าอาณาจักเปอร์เซียจะเคยถูกปกครองโดยอิสลาม
ในสมัยของท่านอุมัร อิบนิค็อตฎ็อบ
เเละขยายอิทธิพลในสมัยท่านอุสมาน บินอัฟฟาน จากประเด็นการขยายดินเเดนทำให้เราเห็นถึงความขัดเเย้งของชาวเปอร์เซียที่มาสังหารท่านอุมัร อิบนิค็อตฎ็อบ
เเละท่านอุษมาน บินอัฟฟาน เสียชีวิตจากการฟิตนะฮฺจนนำไปสู่การลอบสังหาร ที่บ้านของท่านในขณะอัลกุรอ่าน เเละท่านั้นถือศีลอดด้วยนั่นเอง
เรียบเรียงอาจารย์ต้นสัก สนิทนาม
#AnurakNews #ข่าวอิหร่าน #ข่าวสหรัฐ #ข่าวยิว #ข่าวเปอร์เซีย
#ข่าวสงคราม #ความขัดเเย้งตะวันออกกลาง #ชีอะฮฺ #บูชาไฟ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
