สงครามโจมตีอิหร่านของอเมริการอบนี้
มุมมองหนึ่งที่น่าสนใจว่าทำไมสหรัฐอเมริกา ถึงตัดสินใจเปิดสงครามกับอิหร่าน คือ ประเด็นขัดแย้งระหว่างมุสลิมนิกายซุนนี และนิกายชีอะห์ ถ้าเราติดตามสถานการณ์ในพื้นที่ตะวันออกกลางจะเห็นว่าพวกประเทศมุสลิมนิการซุนนีจะมีแนวทางเล่นตามระบบของสหรัฐฯ โดยการตกลงซื้อขายน้ำมันโดยใช้ระบบเปโตรดอลลาร์ ซึ่งการซื้อขายน้ำมันโดยใช้ดอลลาร์เนี่ย คือการที่ทำให้ดอลลาร์สามารถมีความสำคัญของสังคมโลกได้ เพราะน้ำมันคือ พลังงานที่มีความสำคัญในระบบอุตสาหกรรม การสร้างผลิตผลของสังคมมนุษย์
.
ซึ่งการที่ดอลลาร์ เป็นโครงสร้างหลักของระบบการเงินการธนาคาร ของทุกประเทศในโลก โดยที่นโยบายทางการเงินในระบบโครงสร้างหลักนี้ที่ถูกกำหนดโดยแค่คนไม่กี่กลุ่ม จากศูนย์กลาง ทำให้นโยบายการเงินที่ออกจากศูนย์กลางระบบนี้ก็จะเป็นไปเพื่อกลุ่มกดดันผลประโยชน์ไม่กี่กลุ่มที่เสียงดัง ที่สามารถเข้าใกล้อำนาจรัฐศูนย์กลางที่สามารถควบคุมนโยบายการเงิน เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้สภาพสังคมมนุษย์ทั่วทั้งโลกมีความเหลื่อมล้ำ ระยะห่างมากขึ้นเรื่อยๆ จนภาพที่หลายคนเห็นคือ คนรายได้น้อยมากๆ และคนที่รายสูงมากๆ ชนชั้นกลางในสังคมจะหายไป
.
โครงสร้างหลักทางการเงินแบบนี้ ที่นักวิชาการกระแสหลักทั่วไปเรียกว่า ระบบทุนนิยม แต่นักวิชาการส่วนน้อยก็มีข้อขัดแย้งว่า โครงสร้างแบบนี้นั้นไม่ใช้ระบบทุนนิยม ที่มนุษย์คนหนึ่งที่นิยมการสะสมทุนจากการทำงานสร้างอะไรบางอย่างที่มนุษย์เห็นคุณค่า มีความต้องการ และการที่มนุษย์คนนึงจะสะสมทุนที่เกิดจากการสร้างประโยชน์กับมนุษย์คนอื่น นั้น สังคมมนุษย์จึงเกิดวิวัฒนาการการของเครื่องมือที่จะทำให้มนุษย์สามารถเก็บสะสมทุนนี้ได้ผ่านกาลเวลา
.
แต่ด้วยเทคโนโลยีในอดีตมีข้อจำกัดหลายๆ อย่าง เช่นการที่เราจะสามารถพิสูจน์ทราบได้ว่าเครื่องมือที่ใช้ในการสะสมทุนของมนุษย์ นั้นมีปริมาณเพิ่มขึ้นหรือลดลง หรือการที่มีความจำเป็นจะต้องอาศัยตัวกลาง ความเชื่อใจ ตัวอย่างอย่างเช่น ผู้นำชุมชน ผู้ปกครอง ที่ได้รับสัญญาประชาคมความเชื่อใจจากสังคม นั้นไป
.
ซึ่งก็เป็นธรรมชาติทั่วไปของมนุษย์ ที่เมื่อมนุษย์คนนั้น
หรือกลุ่มนั้น ได้รับอำนาจและความชอบธรรมจากชุมชนสังคมมนุษย์ที่รวมกลุ่มมอบอำนาจให้มนุษย์คนนึงบริหารจัดการแทน การที่รวมศูนย์อำนาจเพื่อจัดการให้กับกลุ่มคน คนไม่กี่คน จึงเป็นสิ่งที่ไม่มีความยั่งยืนระยะยาว
เพราะว่าปัจจัยพื้นที่แรกของมนุษย์คือการคิดถึงผลประโยชน์ส่วนตน และมีความโลภเป็นพื้นฐานปกติของมนุษย์ ระยะแรกของการได้รับความชอบธรรมในอำนาจ ก็ยังคงราบลื่น แต่ด้วยโครงสร้างแบบนี้ทำให้เกิดกลุ่มกดดันผลประโยชน์ขึ้นมาเพื่อกดดันผลประโยชน์ให้กับกลุ่มของตน นั่นแหละคือปัญหา เพราะผู้ถือครองอำนาจไม่สามารถตอบสนองผลประโยชน์ให้กับทุกกลุ่มผลประโยชน์ในสังคมได้
.
เมื่อตอบสนองผลประโยชน์ได้แค่บางกลุ่ม อีกหลายกลุ่มผลประโยชน์ที่เสียงดังไม่พอ หรือไม่สามารถเข้าถึงผู้ถึงครองอำนาจได้เพราะหลายสาเหตุที่ทำให้อีกหลายกลุ่มก็จะเสียผลประโยชน์ ก็จะเกิดการต่อต้านประท้วงขึ้นของกลุ่มที่เสียผลประโยชน์
และอาจจะเกิดการล้มอำนาจผู้ปกครอเพื่อเปลี่ยนผู้ถือครองอำนาจเดิม เป็นคนใหม่ที่จะสามารถตอบสนองตามแนวทางของกลุ่มนั้นได้ ซึ่งเหตุการณ์เช่นจะเกิดวนเวียนเป็นวัฏจักร ไปเรื่อยๆ ตราบใดที่โครงสร้างระบบการเงินที่ยังรวมศูนย์อำนาจ มีแค่คนไม่กี่กลุ่มสามารถกำหนดนโยบายการเงินให้ เป็นประโยชน์ต่อคนที่เข้าถึงอำนาจและเสียงดังได้
.
พอจะเห็นถึงความเลวร้ายของโครงสร้างระบบการเงินปัจจุบันที่มีดอลลาร์สหรัฐอเมริกา เป็นโครงสร้างหลักของระบบการเงิน ระบบทุน ในโลกนี้ แล้วทำไมถึงเกิดประเทศ หรือกลุ่มประเทศที่มองว่าตนเสียผลประโยชน์ และไม่เป็นธรรมต่อกลุ่มสังคมของพวกเขา
จึงทำให้เกิดความรู้สึกของคนในชนชาติเหล่านี้ที่รู้สึกว่าการที่สหรัฐฯ เข้ามาเพื่อค้าขาย ทรัพยากรฯ ต่างๆของพวกเขาแบบที่ได้ราคาที่เป็นธรรม เพราะการที่สหรัฐฯ สามารถกำหนดนโยบายเพื่อเพิ่มปริมาณเงินดอลลาร์ได้ ตามเหตุผลที่ว่ากลุ่มผลประโยชน์ที่อยู่รอบๆ รัฐบาลสหรัฐฯ มีความต้องการ การที่สหรัฐฯ สามารถเพิ่มปริมาณดอลลาร์ นั้นเป็นผลประโยชน์ที่ดีต่อ กลุ่มผลประโยชน์ต่างๆ ในสหรัฐฯ ได้สินค้าจากนอกประเทศในราคาที่ต่ำกว่าที่ควรจะเป็น
.
กลับมาที่ปัญหาที่เกิดในประเทศอิหร่าน คือการที่เดิมรัฐมหาอำนาจในตอนนั้น (อังกฤษ) ที่สามารถเข้าไปสัมปทานเพื่อขุดเจาะน้ำมันในอิหร่าน เพื่อใช้น้ำมันในระบบอุตสาหกรรม (ยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรม) แต่เมื่อเวลาผ่านไป อิหร่านได้มีการเลือกตั้งและได้นายกรัฐมนตรีที่ชื่อว่า Mohammad Mosaddegh ได้มีแนวนโยบายให้บริษัทขุดเจาะน้ำมันของอังกฤษ กลับมาเป็นของอิหร่าน
เหตุการณ์นี้ทำให้เกิดความไม่พอใจกับเอกชน และรัฐบาลของทั้งอังกฤษและสหรัฐอเมริกา ทั้งสองประเทศจึงหาทางเพื่อเปลี่ยนแปลงผู้นำอิหร่าน ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนั้นทำได้สำเร็จ และทั้งสองประเทศได้ผู้ปกครองคนใหม่ (Mohammad Reza Shah Pahlavi) ขึ้นมาแทน จนที่สุดแล้วสังคมอิหร่านก็เกิดการต่อต้าน ผู้ปกครองคนนี้ และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองของอิหร่าน ครั้งนี้อิหร่านได้กลายเป็นประเทศที่มีระบอบการปกครองที่เฉพาะตัวประเทศนึง นั่นคือ โดยใช้ศาสนาอิสลามเป็นแนวทางในการปกครอง
.
หลังจากที่อิหร่านได้กลายเป็นรัฐอิสลามเต็มตัวแล้ว แนวทางนโยบายของอิหร่านก็คือ การต่อต้านระบบแนวทางของสหรัฐอเมริกา (โดนคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ) โดยการพยายามดำเนินแนวทางชาตินิยม ลดการพึ่งพาชาติสหรัฐฯ มีความเข้มงวดในแนวทางของศาสนาอิสลามมากยิ่งขึ้น ทำให้อิหร่านมีความจำเป็นจะต้องมีแสนยานุภาพทางการทหารที่แข็งแกร่ง เพื่อต่อรอง ถ่วงดุล กับประเทศต่างๆ โดยเฉพาะสหรัฐฯและอิสราเอล
.
แล้วทำไมสหรัฐอเมริกาถึงมีความต้องการเปลี่ยนระบอบการปกครองในอิหร่านอีกครั้ง เพราะว่าปัจจุบันหนี้สาธารณะของสหรัฐฯนั้น สูงเกินกว่าจะควบคุมได้แล้ว จะลดดอกเบี้ยก็ยาก จะเพิ่มดอกเบี้ยเพื่อลดปริมาณเงินในระบบก็ถูกต่อต้าน ซึ่งยากกว่าเดิม
สังคมคนอเมริกาโดยทั่วไป มีความรู้สึกว่าพวกเขาดำเนินชีวิตในอเมริกาลำบากมาขึ้นเรื่อยๆ แบบไร้ทางออก ดังนั้นการแก้ปัญหานี้ โดยการหาสาเหตุ ข้ออ้างขึ้นมาเพื่อฉีด เพิ่มปริมาณเงิน เพิ่มสภาพคล่อง แบบที่ไม่ต้องรีบร้อนลดดอกเบี้ย นั่นก็คือการสนับสนุนอุตสาหกรรมทางการทหาร โดยการเปิดสงครามกับประเทศที่อเมริกาจะสามารถหาความชอบธรรม ให้กับคนอเมริกาได้ ดีมากพอ โดยที่พวกเขา (นักการเมือง) จะไม่เสียคะแนนนิยม
.
ประเด็นความขัดแย้งระหว่างศาสนา จึงมีการใช้เป็นเครื่องมือ ข้ออ้างเพื่อปลุกความเชื่อของทั้งสองฝ่ายขึ้นมา (มุสลิมนิกายซุนนี , ชีอะห์ และยิว) เพื่อที่จะสามารถเป็นทางออกที่อเมริกาต้องการแก้ปัญหาหนี้สาธารณะในประเทศของตนเอง
แต่การเกิดสงครามเพื่อล้มระบอบในอิหร่านรอบนี้ ถ้าผู้คนในอิหร่านสามารถค้นหาและรู้จักเครื่องมือที่พวกเขาจะสามารถเก็บสะสมทุนได้ ในสภาวะสงคราม (สภาวะธรรมชาติ) ที่ไร้ซึ่งการควบคุม บังคับใช้กฎหมาย ในสภาวะที่การควบคุมอำนาจจากศูนย์กลางหายไป ก็เป็นสิ่งที่น่าสนใจว่าผู้คนในอิหร่านอาจจะตัดสิน เลือกสร้างระบอบการปกครองที่มีอิสระภาพในการดำรงชีวิต จากผู้ถือครองอำนาจศูนย์กลางของอิหร่านเอง และจากผู้ถือครองอำนาจนอกประเทศ สิ่งนี้คงต้องติดตามกันต่อไปว่าระบอบในอิหร่านในอนาคตแบบยาวๆ จะเป็นเช่นใด
.
ศิวัช สุรัตนวนิช
5 มีนาคม 2569
- 4
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
