10 มี.ค. เวลา 23:34 • ปรัชญา

เรื่องที่คนเคยเข้าใจผิดเกี่ยวกับการถือศีลอด: กลืนน้ำลาย-ดมยาดม-เลือดไหล

สมัยก่อน คนไทยมุสลิมรุ่นเก่าๆที่ยังไม่ค่อยมีความรู้ศาสนามากนัก มักเข้าใจผิดว่าถือศีลอดห้ามกลืนน้ำลาย ทำให้เพื่อนร่วมงานในสังคมที่เป็นคนต่างศาสนาพากันเข้าใจผิดตาม
ยุคหลังนี้มีการเผยแพร่ความรู้อิสลามที่ทั่วถึงมากขึ้น ทำให้ความเข้าใจผิดด้านหลักการหลายๆเรื่องเริ่มหมดไป ซึ่งก็ยังมีอีกหลายเรื่องที่ควรมาทบทวนทำความเข้าใจกันให้ละเอียดขึ้น
เกร็ดความรู้บางประการเกี่ยวกับหลักการถือศีลอด:
1. ถือศีลอดกลืนน้ำลายได้
ท่านอิหม่ามนะวาวีย์ (ปราชญ์มัซหับชาฟิอีย์) ระบุในตำรา อัล-มัจญ์มูอ์ ว่า “การกลืนน้ำลายไม่ทำให้เสียศีลอด เพราะเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งเป็นมติเอกฉันท์ (อิจมาอ์) ของปราชญ์ทุกสำนัก”
2. ยาดมไม่ทำให้เสียศีลอด
เชคอิบนุ อุษัยมีน ฟัตวาไว้ในตำรา มัจญูอ์ ฟะตาวา ว่าการดมกลิ่น (เช่น ยาดม หรือน้ำหอม) ไม่ทำให้เสียศีลอด เพราะกลิ่นไม่มี "มวลสาร" ที่จะลงไปสู่กระเพาะอาหารได้
3. การกลืนเสมหะ
อนุญาตให้กลืนได้ แต่ข้อนี้ปราชญ์มีทัศนะต่างกัน โดยอิหม่ามชาฟิอีย์ และอิหม่ามอะหมัด มีข้อแม้ว่าเสมหะที่คายออกมาถึงบริเวณช่องปากหรือบริเวณปลายลิ้น กลืนลงไปถือว่าเสียศีลอด แต่ถ้าเสมหะยังอยู่ในลำคอถือว่ากลืนได้
ส่วนมัซหับมาลิกี เสมหะกลืนได้ทุกกรณีไม่ว่าจะอยู่ส่วนใดในปาก เช่นเดียวกัน ท่านเชคอิบนุ อุษัยมีน มีความเห็นว่า ไม่ทำให้เสียศีลอด แต่ถ้าคายออกมานอกช่องคอแล้ว ควรเลี่ยงการกลืนจะดีกว่า
4. เลือดออกไม่เสียศีลอด
ท่านเชคอิบนุ บาซ ได้ฟัตวาไว้ว่า เลือดที่ออกโดยไม่เจตนา เช่น เลือดกำเดา หรือเลือดออกตามไรฟัน ไม่ทำให้เสียศีลอด เพราะไม่ใช่การจงใจเอาสิ่งใดเข้าร่างกาย และไม่ใช่การเสียเลือดจำนวนมากแบบการกรีดเลือด
ส่วนกรณีเลือดออกตามไรฟันหรือภายในปาก ให้บ้วนออก
เชคอิบนุ บาซ ได้ฟัตวาไว้ว่า "เลือดที่ไหลออกมาจากไรฟันหรือเหงือก ไม่ทำให้เสียศีลอด ตราบใดที่ผู้ถือศีลอด ระมัดระวังที่จะไม่กลืนมันลงไป แต่ถ้าเลือดไหลลงไปในลำคอโดยไม่ตั้งใจ (เช่น ขณะหลับหรือไหลลงไปเองโดยคุมไม่ได้) กรณีนี้ไม่เสียศีลอดและไม่ต้องชดใช้" (มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา อิบนุ บาซ 15/261)
เชคอิบนุ อุษัยมีน ฟัตวาว่า "หากมีเลือดออกที่เหงือก จำเป็นต้องบ้วนทิ้ง และห้ามกลืน เพราะเลือดไม่ใช่สิ่งที่อนุมัติให้กลืน และมันไม่ใช่ส่วนหนึ่งของน้ำลายปกติ หากเจตนากลืนจะทำให้เสียศีลอด แต่ถ้ามันไหลลงไปเองโดยสุดวิสัย ก็ไม่เป็นไร" (ฟะตาวา อัรกาน อัล-อิสลาม หน้า 478)
5. แปรงฟันได้
เชคอิบนุ บาซ ฟัตวาว่า "การแปรงฟันด้วยยาสีฟันไม่ทำให้เสียศีลอด เช่นเดียวกับการใช้ไม้ซิวาก (กิ่งไม้แปรงฟัน) แต่ต้องระวังอย่าให้สิ่งใดลงไปในลำคอ หากลงไปโดยไม่ตั้งใจก็ไม่เสียศีลอด" (มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา อิบนุ บาซ 15/260)
เชคอิบนุ อุษัยมีน มีความเห็นว่าอนุญาตให้ใช้ได้ แต่ท่านให้ข้อสังเกตว่ายาสีฟันมีรสชาติแรงและซึมลึกได้ง่ายกว่าน้ำ ดังนั้นหากไม่จำเป็นจริงๆ ควรเลี่ยงไปแปรงเวลาอื่นเพื่อป้องกันการพลาดกลืนลงไป (อัล-ชัรห์ อัล-มุมตี 6/407)
คณะกรรมการถาวรเพื่อการวิจัยทางวิชาการและฟัตวาแห่งซาอุดีอาระเบีย (ลัจนะ อัล-ดาอิมะฮ์) ลงความเห็นว่า การแปรงฟันด้วยยาสีฟันนั้น ไม่ทำให้เสียศีลอด เพราะปากเปรียบเสมือนอวัยวะภายนอก (เช่นเดียวกับการกลั้วปากขณะอาบน้ำละหมาด) ตราบเท่าที่ไม่ได้กลืนลงไป
6. อนุโลมให้กินอาหารต่อเนื่อง เมื่อเข้าเวลาถือศีลอด
สำหรับการกินอาหารควรหยุดกินสักพักหนึ่งก่อนเข้าเวลาฟัจร์ แต่อนุญาตให้กินได้จนถึงเข้าเวลา และอนุโลมให้กินและดื่มสิ่งที่ค้างอยู่ตรงหน้าจนเสร็จ
ดังมีหะดีษบันทึกโดยอบูดาวูด รายงานไว้ดังนี้
إِذَا سَمِعَ أَحَدُكُمُ النِّدَاءَ وَالإِنَاءُ عَلَى يَدِهِ، فَلَا يَضَعْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَاجَتَهُ مِنْهُ
"เมื่อพวกท่านคนใดได้ยินเสียงเรียกร้อง (อาซาน) ในขณะที่ภาชนะยังอยู่ในมือของเขา ก็อย่าเพิ่งวางมันลง จนกว่าเขาจะจัดการธุระของเขา (กิน/ดื่ม) จากภาชนะนั้นให้เสร็จสิ้น" (อบูดาวูด 2350)
ดังนั้นไม่จำเป็นว่า ขณะที่กินอาหารอยู่แล้วเข้าเวลาต้องรีบบ้วนออกมา เราสามารถกินและดื่มสิ่งที่อยู่ตรงหน้าเราจนเสร็จกิจถึงแม้เข้าเวลาแล้วก็ตาม
©️ อ.ไฟซอล บุคคาลี
☪️• Islam For มุสลิม
โพสต์เกี่ยวกับการถือศีลอด >>
โฆษณา