“มลาวประเทศ”
🧍โดย..ณรงค์ ชื่นนิรันดร์
หลายคนคงคิดว่า มลาวประเทศ หมายถึงประเทศลาว แต่ในหนังสือ “ปกิณกคดีประวัติศาสตร์ไทย เล่ม ๒” ในเรื่อง “มลาวประเทศ” ที่เขียนโดย สุทธิพันธ์ ขุทรานนท์ นักอักษรศาสตร์ของกรมศิลปากร ได้ให้คำอธิบายว่า
#มลาวประเทศ เป็นคำที่ใช้เรียกอาณาบริเวณหัวเมืองทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เรียกกันอย่างสามัญว่า ลาว หรือ หัวเมืองลาว ดังจะเห็นได้เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจัดการปกครองส่วนภูมิภาคตามระบบเทศาภิบาล ได้ทรงแบ่งหัวเมืองลาวเป็นมณฑลลาวเฉียง ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น มณฑลพายัพ ประกอบด้วย เมืองเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน น่าน แพร่ เถิน
#มณฑลลาวพรวน ภายหลังเปลี่ยนเป็น มณฑลอุดร ประกอบด้วย เมืองอุดรธานี ขอนแก่น นครพนม สกลนคร เลย หนองคาย
#มณฑลาวกาว ภายหลังเปลี่ยนเป็น มณฑลอีสาน ประกอบด้วย เมืองอุบลราชธานี จำปาสัก ศรีสะเกษ สุรินทร์ ร้อยเอ็ด มหาสารคาม กาฬสินธุ์
#มณฑลลาวกาว และยังแบ่งพื้นที่บางส่วนเปลี่ยนเป็น มณฑลนครราชสีมา ประกอบด้วย เมืองนครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์
#ส่วนที่มาของคำว่าลาว นั้น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงค้นคว้าหลักฐานพบเค้าเงื่อนใน
พงศาวดารโยนก ตอน พิงควงศ์ กล่าวว่า เมืองเชียงลาว ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นชื่อเดิมของ เมืองเชียงแสน เป็นราชธานีของเจ้าแผ่นดินลาว ปกครองแผ่นดินล้านนา ๕๗ เมือง เรียกนามเจ้าแผ่นดินต้นราชวงศ์ว่า ปู่เจ้าลาวจก มีเชื้อสายปกครองสืบมาหลายพระองค์ ล้วนเรียกนามขึ้นต้นว่า ลาว ทั้งสิ้น
ส่วนคำว่า มลาวประเทศ อาจเป็นคำที่เรียกเพี้ยนไป ในศิลาจารึกสุโขทัย หลักที่ ๑ จารึกพ่อขุนรามคำแหง ด้านที่ ๔ บรรทัดที่ ๒-๓ มีข้อความจารึกว่า ...ทั้งมากาวลาว แลไทยเมืองใต้หล้า......
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงอธิบายความหมายว่า สมัยนั้นมีเมืองหลายเมืองยอมมาขึ้นต่อกรุงสุโขทัย พิจารณาลักษณะถ้อยคำที่จารึกเห็นได้ว่า แยกคนที่กล่าวถึงเป็น ๒ จำพวก เอาชื่อคนต่างชาติต่างภาษาไว้ข้างต้น เพราะมีคำว่า แล แทรกแล้วจึงถึงชื่อไทยจำพวกอยู่ข้างท้าย
ชื่อคนต่างภาษาต่างชาติคือ มา กาว ลาว จำพวกที่ว่า มา นั้นจะเป็นมลายู หรือตรงกับชาติใดในสมัยนี้อยู่ ที่เรียกว่า กาว ตรงกับที่เรียกว่า ลาวกาว ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์คงหมายถึงชาวล้านช้างเฉพาะพวกข่า ไทยชาวอู อาจหมายถึง ชาวอยุธยา ไทยชาวของ อาจหมายถึงไทยที่อยู่ริมแม่น้ำของ ได้แก่ ไทยล้านช้าง อย่างไรก็ดี ไม่ว่าความหมายดังกล่าวจะถูกต้องหรือไม่ แต่ก็เป็นไปได้ว่า คำเรียก ลาวประเทศ อาจเพี้ยนเป็น มลาวประเทศ ได้ดังนี้”
ใน นิทานโบราณคดี ที่สมเด็จกรมพระยาดำรงชานุภาพเล่าไว้เมื่อเสด็จตรวจราชการมณฑลนครราชสีมา มณฑลอุดร และมณฑลอีสานเมื่อ พ.ศ.๒๔๔๙ ทรงค้นพบถึงความแตกต่างทางเชื้อชาติ สำเนียงภาษา ของกลุ่มชาติพันธุ์ที่เคยเข้าใจกันต่อๆมานั้นไม่ถูกต้องว่า
“ฉันเดินบกไปจากนคราชสีมา ๕ วัน เข้าเขตมณฑลอุดรที่เมืองชนบท พอถึงเมืองชนบทก็เห็นชาวเมืองผิดกับชาวนครราชสีมา ทั้งเครื่องแต่งตัวและฟังสำเนียงภาษาไทยแปร่งไปอีกอย่างหนึ่ง ซึ่งคนกรุงเทพฯสำคัญกันมาแต่ก่อนว่าเป็นลาว แต่เดี๋ยวนี้รู้กันมากแล้วว่าเป็นไทยมิใช่ลาว...”
คำเรียกหัวเมืองทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือว่าลาว เป็นการเรียกตามประวัติความเป็นมา แต่ในภายหลัง เมื่อไทยมีอำนาจทางการเมืองเหนือดินแดนเหล่านั้นแล้ว คนพื้นเมืองจึงไม่พอใจที่ถูกหาว่าเป็นลาว
คนทางเหนือจะเรียกตัวเองว่า คนเมือง ภาษาที่พูดเรียกว่า คำเมือง โดยความรู้สึกก็ไม่คิดว่าตนเองแตกต่างจากคนไทย ด้วยเหตุนี้สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพจึงทรงเห็นสอดคล้องตามพระบรมราโชบายในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่มีพระราชประสงค์จะปกครองบ้านเมืองต่างๆให้รวมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มิใช่แยกกันเป็นอาณาจักรต่างๆแล้วขึ้นกับส่วนกลางเหมือนเป็นประเทศราช
ดังนั้นจึงเปลี่ยนชื่อมณฑลที่มีคำว่าลาวทั้งหลายออก ตั้งใหม่ให้มีลักษณะเป็นไทยเหมือนกันหมด
นี่คือส่วนหนึ่งในความเป็นมาของประเทศไทยและคนไทย
🌿🌿🌿🌿🌿🌿
17มี.ค.69
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
