2 ชั่วโมงที่แล้ว • ข่าวรอบโลก

กัมพูชา ประเทศที่ไม่มีก๊อกน้ำมันของตัวเอง

เมื่อทุกเส้นทางเชื่อมไปสู่คนที่กำลังจะปิดประตู
กัมพูชาไม่มีโรงกลั่นน้ำมันแม้แต่แห่งเดียว และสต็อกน้ำมันดีเซล เชื้อเพลิงเครื่องบิน ก๊าซ LPG และเบนซินรวมกัน ภายใต้สภาวะปกติมีไม่ถึง 30 วัน ประเทศที่มีประชากร 18 ล้านคน อยู่ได้ด้วยถังน้ำมันที่เต็มแค่หนึ่งเดือน ไม่เคยเป็นปัญหาจนกว่าโลกจะหยุดส่งของ
ในปี 2024 ไทยและเวียดนามรวมกันคิดเป็นกว่า 60% ของน้ำมันนำเข้าทั้งหมดของกัมพูชา สิงคโปร์และมาเลเซียคิดเป็นอีกหนึ่งในสาม จีนคิดเป็นราว 7% โครงสร้างพลังงานที่กระจายอยู่ในมือเพื่อนบ้านทุกทิศ ดูเหมือนเป็นการกระจายความเสี่ยงแต่จริงๆ คือ ความเปราะบางอย่างที่สุด
เพราะเมื่อวิกฤตมา ทุกคนพร้อมใจกันปิดประตูพร้อมกัน
ไทยแบนส่งออกน้ำมันมาตั้งแต่กลางปี 2025 จากสงครามชายแดน ก่อนที่สงครามอิหร่านจะเริ่มด้วยซ้ำ กัมพูชาเสียแหล่งนำเข้าใหญ่ที่สุดไปก่อนล่วงหน้าแล้วหนึ่งรอบ
6 มีนาคม 2026 นายกฯ อนุทินออกคำสั่งตามราชกิจจาฯ ยกเลิกส่งออกเชื้อเพลิงทุกประเภท ยกเว้นเฉพาะลาวและเมียนมา กัมพูชาไม่ได้รับการยกเว้น ชัดเจนและไม่มีข้อยกเว้น
สาเหตุที่กัมพูชาโดนตัดออกจากข้อยกเว้น ไม่ใช่แค่เรื่องการเมือง แต่เพราะธันวาคม 2025 ไทยตรวจพบน้ำมันปริมาณผิดปกติถูกส่งผ่านลาวแล้วเบี่ยงไปกัมพูชาอย่างผิดกฎหมาย กัมพูชาลักลอบเอาน้ำมันจากเพื่อนบ้านก่อนที่สงครามอิหร่านจะเริ่มด้วยซ้ำ แล้วก็โดนปิดช่องนั้นไปด้วย
ไทยบังคับให้รถบรรทุกน้ำมันทุกคันที่ส่งไปลาวต้องติด GPS เพื่อตรวจสอบว่าน้ำมันไม่ถูกเบี่ยงมากัมพูชา เส้นทาง informal ที่เคยพอพึ่งได้ ตอนนี้มีทหารไทยคอยดูอยู่ทุกคัน
เวียดนามและจีนประกาศระงับการส่งออกเชื้อเพลิงถึงสิ้นเดือนมีนาคมเพื่อรักษาสต็อกภายในประเทศ แหล่งที่สองและสี่ที่ใหญ่ที่สุดปิดพร้อมกัน ในสัปดาห์เดียวกัน
11 มีนาคม ปั๊มน้ำมันเกือบ 2,000 แห่งจาก 6,300 แห่งทั่วกัมพูชาปิดตัวพร้อมกัน อ้างว่าขาดสต็อก รัฐบาลสงสัยว่าบางส่วนกักตุนรอขายแพง จึงส่งทีมตรวจสอบทุกสาขา
ราคาน้ำมันเบนซินในกัมพูชาพุ่งขึ้น 35% และดีเซลพุ่งขึ้นกว่า 66% นับตั้งแต่วิกฤตอิหร่านเริ่ม และกัมพูชาบันทึกสถิติราคาน้ำมันพุ่งสูงสุดในเอเชีย เกือบ 68% นับตั้งแต่ 28 กุมภาพันธ์ ไม่ใช่เพราะโชคร้ายพิเศษ แต่เพราะไม่มีเครื่องมืออะไรสักอย่างที่จะป้องกันตัวเองได้เลย
ประชากรกัมพูชา 70% ใช้งบรายเดือนกว่า 20% ไปกับการเดินทางและพลังงาน ราคาน้ำมันที่พุ่งส่งผลให้ค่ามอเตอร์ไซค์รับจ้างและค่าส่งอาหารในพนมเปญเพิ่มขึ้น 20% ทันที แรงงานนอกระบบ 5 ล้านคนกำลังเผชิญกับเงินเฟ้อ 5-7% ที่อาจผลักอีก 1 ล้านคนเข้าสู่ความยากจนขั้นรุนแรง
รัฐบาลกัมพูชาหันไปคุยกับ Woodside Energy ออสเตรเลียเพื่อนำเข้า LNG สำหรับโรงไฟฟ้า 900 เมกะวัตต์ที่จะเปิดปีหน้า แผนระยะยาวที่ดี แต่ปีหน้าคือปีหน้า วิกฤตกำลังเกิดขึ้นตอนนี้
กัมพูชาเสียแหล่งน้ำมันจากไทยก่อนสงครามอิหร่าน เพราะทะเลาะกันเอง เสียแหล่งจากเวียดนามและจีนเพราะสงครามอิหร่าน และเสียเส้นทางลักลอบผ่านลาวเพราะถูกจับได้ก่อนหน้า ทุกประตูที่เคยเปิดอยู่ถูกปิดในช่วงเวลาไม่ถึงหนึ่งปี
**ความเสี่ยงที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่ว่าเพื่อนบ้านไม่ดี แต่อยู่ที่ว่าไม่เคยลงทุนในสิ่งที่ต้องเอาตัวรอดได้ด้วยตัวเอง**
โฆษณา