🛰 Juice/ESA ปุ๊บปั๊บรับโชค!? จากยานสำรวจดาวพฤหัสฯ กลายเป็นยานสังเกตการณ์ 3I/ATLAS ?🙀
🗓 วันที่ 23 มีนาคม 2026 ESA ได้เผยแพร่บนเว็บไซต์หลักของ ESA เกี่ยวกับเบื้องหลังการใช้ยาน Juice มาสังเกตการณ์ 3I/ATLAS วัตถุระหว่างดวงดาว (Interstellar Objects) จากแผนเดิม ที่ต้องเดินทางยาวรวดเดียวถึงดาวพฤหัสบดี เรามาดูกันว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง และทำไมถึงต้องเป็น Juice/ESA
ข้างบน คือ ภาพ time-lapse ของ 3I/ATLAS ที่ได้จากยาน Juice/ESA ระหว่างภารกิจสังเกตการณ์ 3I/ATLAS ในเดือนพฤศจิกายน ปี 2025 โดยใช่ภาพนิ่งจำนวน 53 ภาพ ที่ถ่ายโดยกล้องนำทาง (NavCam) บนยาน ความละเอียดของภาพที่ใช้ในการสร้างวิดีโอนี้คือ 512 x 512 พิกเซล และมีความยาวประมาณ 7 วินาที
cr. ESA/Juice/NavCam ... Mar.19, 2026.
☄️แขกจากนอกระบบสุริยะโผล่มาได้ยังไง🌌
⏳️ เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2025 กล้องโทรทรรศน์เตือนภัยดาวเคราะห์น้อยในชิลี 🇨🇱 ตรวจพบวัตถุน้ำแข็งที่ไม่รู้ที่มา 🪨 เคลื่อนที่เข้ามาในระบบสุริยะของเรา
นักดาราศาสตร์จึงรีบตรวจสอบและคำนวณวงโคจรของมัน เพื่อหาว่า มันมีวิถีการโคจรอย่างไร มาจากไหน และพบว่า มันเป็น “วัตถุระหว่างดาว” ซึ่งไม่ได้เกิดในระบบสุริยะของเรา แต่หลุดเข้ามาในระบบฯของเราชั่วคราว นักดาราศาสตร์ตั้งชื่อมันว่า 3I/ATLAS และตรวจสอบต่อว่า จะสังเกตมันได้อย่างไร และจากที่ไหนได้บ้าง เพราะวัตถุแบบนี้โผล่มาไม่บ่อย ผ่านมาครั้งเดียวแล้วจากไปเลย
📡 ทีมของศูนย์ประสานงานวัตถุใกล้โลกของ ESA (NEOCC) พบว่า 🌎 ถ้าดูจาก “มุมของโลก” เราจะเห็นแบบหนึ่ง 🛰 แต่ถ้าดูจาก “มุมของยาน Juice” ที่กำลังเดินทางไปดาวพฤหัสบดี เราจะได้มุมมองที่ต่างออกไปมาก เป็นเหมือนการมี “กล้องอีกตัว” ตั้งอยู่ไกลออกไปในระบบสุริยะ เพื่อช่วยมองแขกจากต่างดาวดวงนี้
⏰️ เวลาน้อยมาก แต่ต้องวางแผนภารกิจใหม่ทั้งชุด 🗂
📑 ปกติการเตรียมแคมเปญสังเกตการณ์หรือบินเฉียดวัตถุใด ๆ ใช้เวลาเตรียมงานนานกว่า 9 เดือน แต่กรณีของ 3I/ATLAS มีเวลาให้ทีมแค่ประมาณ 4 เดือนเท่านั้น ทีมควบคุมยาน Juice เลยต้องตัดลดขั้นตอนบางอย่าง เช่น ลดบทบาทของศูนย์ปฏิบัติการวิทยาศาสตร์กลาง ทำงานตรงกับทีมเครื่องมือบนยาน เพื่อให้ทันกำหนดอัปโหลดคำสั่งก่อนยานจะผ่านจุดนัดพบกับ 3I/ATLAS
📡 ระหว่างนี้ NEOCC ก็ทำงานร่วมกับทีม Flight Dynamics ที่ศูนย์ปฏิบัติการอวกาศยุโรป (ESOC) เพื่ออัปเดตตำแหน่งและทิศทางการเคลื่อนที่ของ 3I/ATLAS ให้แม่นยำขึ้นเรื่อย ๆ เพราะถ้าตัวเลขคลาดเพียงเล็กน้อย ยานจะเล็งกล้องผิดทิศ และพลาดโอกาสทองครั้งนี้ไปเลย
ESA’s Mars and Jupiter missions observe comet 3I/ATLAS. cr. ESA/Juice
🛑 ปัญหาของตัวยานเองก็มี แต่ต้องผ่านไปให้ได้🎖
🚧 ทางฝั่งยาน Juice ก็ไม่ได้เดินทางแบบราบรื่นตลอด ก่อนที่ Juice จะบินผ่านดาวศุกร์ในวันที่ 31 สิงหาคม 2025 ยานเกิดปัญหาการสื่อสารขึ้นแบบไม่คาดคิด ❌️ทำให้ทีมต้องทำงานกันข้ามวันข้ามคืนเพื่อกู้ระบบให้กลับมา สุดท้ายก็แก้ไขได้ทัน ยานผ่านดาวศุกร์ได้สำเร็จ ✅️ และเดินหน้าต่อตามแผนเพื่อเตรียมสังเกตการณ์ 3I/ATLAS ต่อไป
☀️ แต่เพราะยานอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มาก หลังบินผ่านดาวศุกร์ ยานต้องอยู่ในโหมด “hot-cruise”🌡หรือช่วงที่เคลื่อนที่ใกล้ดวงอาทิตย์และได้รับผลกระทบด้านความร้อน 📡ทำให้มันต้องหมุนจานสื่อสารบังดวงอาทิตย์ ทำตัวเป็นโล่กันความร้อน🛡 นั่นหมายความว่า การจะปรับทิศของยานเพื่อเล็งกล้องไปทาง 3I/ATLAS ต้องทำภายใต้ข้อจำกัดด้านอุณหภูมิที่เข้มงวดมาก หันผิดมุม ยานร้อนเกินขีดจำกัดได้เลย
🕗โมเมนต์ “เจอกันจริง ๆ” กับ 3I/ATLAS ☄️
📑ตามแผนใหม่ ยาน Juice เริ่มสังเกต 3I/ATLAS ตั้งแต่ 2–25 พฤศจิกายน 2025 โดยจะเข้าใกล้ 3I/ATLAS ที่สุด (Perihelion) วันที่ 4 พฤศจิกายน ที่ระยะประมาณ 60 ล้านกิโลเมตร หรือ 0.4 AU (AU = ระยะห่างระหว่างโลก-ดวงอาทิตย์) ยานใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์หลัก 5 ตัว คือ
▫️JANUS (กล้องถ่ายภาพความละเอียดสูง)
▫️MAJIS (สเปกโตรมิเตอร์วัดแสงหลายช่วง)
▫️UVS (อัลตราไวโอเลตสเปกโตรมิเตอร์)
▫️SWI (อุปกรณ์สังเกตอินฟราเรด)
▫️PEP (เครื่องมือวัดอนุภาคและพลาสมา)
🌡ด้วยข้อจำกัดด้านความร้อน ยานสังเกตได้เพียง 6 ช่วง ช่วงละประมาณ 45 นาที และอีก 1 ช่วงยาว 4 ชั่วโมง รวมทั้งหมดได้ 126 ไฟล์ข้อมูล ปริมาณราว 11.18 กิกะบิต แต่ถึงจะเก็บข้อมูลได้แล้ว ทีมบนโลกยังไม่สามารถดูได้ทันที เพราะยานยังต้องหันจานไปกันแดด ส่งข้อมูลกลับโลกไม่ได้ จึงต้องเก็บทุกอย่างไว้ในหน่วยความจำบนยานก่อน
Juice’s science instruments. cr. ESA/Juice
👌ด้วยการรอคอยกว่าเดือน ในที่สุดข้อมูลก็มาถึงโลก 💾
🗓 กลางเดือนมกราคม 2026 ยาน Juice เข้าสู่โหมด “cold-cruise” สามารถหันจานส่งสัญญาณ กลับมาทางโลกและส่งข้อมูลด้วยอัตราข้อมูลสูงได้ การดาวน์โหลดข้อมูล 3I/ATLAS จึงเกิดขึ้นในสองช่วง ช่วงละราว 11 ชั่วโมง ในวันที่ 17 และ 20 กุมภาพันธ์ 2026 ผ่านเสาสื่อสารระยะไกล ESTRACK ที่ New Norcia (ออสเตรเลีย 🇦🇺) และ Malargüe (อาร์เจนตินา 🇦🇷)
🛰 เนื่องจากยานอยู่ไกลมาก สัญญาณต้องใช้เวลาประมาณ 16 นาทีในการเดินทางมาถึงโลก เมื่อสัญญาณแรกมาถึง ภาพจากกล้องนำร่องของ Juice ที่เห็น 3I/ATLAS ก็ปรากฏบนจอมอนิเตอร์ในห้องควบคุม 😀สร้างรอยยิ้มและความโล่งใจให้ทีมปฏิบัติการทันที
💾 หลังจากนั้นการดาวน์โหลดที่เหลือก็ดำเนินไปตามแผน จนได้ข้อมูลครบ แคมเปญสังเกตการณ์ 3I/ATLAS ก็จบลงอย่างเป็นทางการ
First glimpse of comet 3I/ATLAS from Juice science camera. cr. ESA/Juice
📌 ทำไมเรื่องนี้สำคัญกว่าภาพ “จุดแสงเล็ก ๆ” หนึ่งภาพ 📸
👥️ สำหรับคนทั่วไป ภาพยานถ่ายวัตถุเล็ก ๆ ไกล ๆ อาจดูเหมือนเป็นแค่จุดสว่างในความมืดของอวกาศ 👩🔬👨🚀 แต่สำหรับนักวิทยาศาสตร์และวิศวกร นี่คือการพิสูจน์หลายอย่างในคราวเดียว
▫️พิสูจน์ว่าทีมภารกิจสามารถวางแผนปฏิบัติการที่ซับซ้อนมาก ๆ ได้ในเวลาจำกัด
▫️แสดงให้เห็นว่ายาน Juice พร้อมรับมือกับการบินเฉียดดวงจันทร์น้ำแข็งรอบดาวพฤหัสบดี ที่จะเกิดบ่อยและต้องตัดสินใจเร็วในอนาคต
▫️เปิดโอกาสให้เราได้เรียนรู้วัตถุระหว่างดาว ซึ่งเป็น “ตัวแทน” ของระบบดาวอื่นที่อยู่ไกลออกไป
📊 นอกจากนี้ทีมวิทยาศาสตร์กำลังวิเคราะห์ข้อมูลอย่างละเอียด เพื่อดูว่า 3I/ATLAS จะบอกอะไรเราเกี่ยวกับแหล่งกำเนิด องค์ประกอบ และสภาพแวดล้อมในระบบดาวอื่น ๆ
📌 มีคนในทีมภารกิจบอกว่า “ในอนาคต เราอาจจำยาน Juice ได้จากสองเหตุการณ์ คือ การบินผ่านดวงจันทร์–โลกสองครั้ง (double lunar–Earth flyby) และการเป็นหนึ่งในยานที่เข้าใกล้ 3I/ATLAS ช่วง Perihelion” ซึ่งเป็นความสำเร็จที่หายากมากในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศ
📝 ตอนนี้ ESA ได้ปรับแผนของ Juice ให้กลับมาเป็นแผนเดิมแล้ว นั่นคือ อยู่ในช่วง “เดินทางไปดาวพฤหัสบดี” (cruise phase) และจะถึงระบบดาวพฤหัสบดีในปี 2031
#3IATLAS
#3IATLASTH
#ESA #JUICE
#InterstellarObject
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
