📊 5 เรื่องสุดขั้วของ 3I/ATLAS ที่ยาน Juice ค้นพบ 😲
💫 เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2026 ที่ผ่านมา องค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency: ESA) เผยแพร่บทความเกี่ยวกับสิ่งที่ยาน Juice ได้ค้นพบจากการสังเกตการณ์ 3I/ATLAS ในแบบภารกิจกระทันหัน เนื่องจากภารกิจหลักของมันคือการไปสำรวจดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี
🗓 ย้อนกลับไปเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2025 ยาน Juice อยู่ระหว่างทางไปทำภารกิจหลักและเพิ่งจะบินผ่านดาวศุกร์ ทำให้มันเป็นยานลำเดียวที่อยู่ถูกที่ถูกเวลา ในการสังเกตการณ์ดาวหางระหว่างดวงดาว 3I/ATLAS ที่เพิ่งเฉียดดวงอาทิตย์มาหมาด ๆ (Perihelion) และไม่มีกล้องใด ๆ จากโลกสามารถมองเห็นมันได้ ณ ช่วงนั้นเพราะโลกอยู่แทบจะตรงข้ามกับมันโดยมีดวงอาทิตย์คั่นกลาง ทำให้ทีมภารกิจตัดสินใจเปิดเครื่องมือวิทยาศาสตร์ทั้ง 5 ชุดเพื่อสังเกตการณ์มันเพราะหาโอกาสแบบนี้ไม่ได้แล้ว
เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์บนยาน Juice
📸 ข้อมูลภาพถ่ายใช้เวลานานราว 3 เดือน กว่าจะมาถึงโลก นักวิทยาศาสตร์เริ่มถอดรหัสรูปภาพ สเปกตรัม และตัวเลขต่างๆ และได้ข้อสรุปเบื้องต้นว่า 3I/ATLAS นั้น “สุดขั้วแต่ไม่แปลกประหลาด” หมายถึงมันดู extreme แต่พฤติกรรมของมันกลับคล้ายดาวหางธรรมดาในระบบสุริยะของเรา
1) มันปล่อยปริมาณไอน้ำเทียบเท่า 70 สระว่ายน้ำโอลิมปิกต่อวัน 🏊♂️
🌈 เครื่องมือ MAJIS (Moons And Jupiter Imaging Spectrometer) ของยาน Juice วัดได้ว่าดาวหาง 3I/ATLAS ปล่อยไอน้ำออกมาประมาณ 2,000 กิโลกรัมต่อวินาที หรือราว 70 สระว่ายน้ำโอลิมปิกต่อวันในวันที่ 2 พฤศจิกายน 2025 ซึ่งเป็นวันที่ 4 หลังจากที่มันผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด (Perihelion)
💦 แม้ระดับการปล่อยน้ำนี้ค่อนข้างสูง เมื่อเทียบกับดาวหางทั่วไป แต่ก็ยังอยู่ในสเกลที่เคยเห็น เช่น ดาวหาง 67P (~300 กิโลกรัมต่อวินาที) และดาวหางฮัลเลย์ (~20,000 กิโลกรัมต่อวินาที) โดยตัวเลขเหล่านี้ขึ้นอยู่กับขนาดของดาวหางและระยะห่างจากดวงอาทิตย์ MAJIS ยังตรวจพบการปล่อยไอน้ำที่ระดับไม่ต่างกันมากนักในวันที่ 12 และ 19 พฤศจิกายน ซึ่งบ่งบอกว่าการระเหิดของน้ำยังคงค่อนข้างแรง แม้ดาวหางจะเริ่มถอยห่างจากดวงอาทิตย์
Juice detected water vapour and carbon dioxide from Comet 3I/ATLAS
2) ไอน้ำส่วนใหญ่พุ่งออกจากด้านที่สัมผัสกับแสงอาทิตย์ 🏖
📈 เครื่องมือ SWI (Submillimeter Wave Instrument) ตรวจพบว่าไอน้ำส่วนใหญ่ถูกปล่อยออกจากด้านของดาวหางที่หันเข้าหาดวงอาทิตย์ นอกจากนี้ยังพบว่าไอน้ำจำนวนมากไม่ได้ออกมาจากนิวเคลียสของดาวหางโดยตรง แต่ปล่อยจากเม็ดฝุ่นน้ำแข็งใน “โคม่า” (Coma) หรือฮาโล่ (Halo) ของฝุ่นและแก๊สรอบนิวเคลียส
🧊 สิ่งสำคัญอีกอย่างคือ SWI กำลังใช้ข้อมูล Juice เพื่อตรวจสอบอัตราส่วนของน้ำแบบปกติ (H₂O) ต่อ “น้ำกึ่งหนัก” (HDO - มีดิวเทอร์เรียม แทนไฮโดรเจน 1 อะตอม) ซึ่งกล้องโทรทรรศน์ ALMA และ Webb เคยวัดได้ค่าสูงผิดปกติใน 3I/ATLAS ทำให้สงสัยว่าดาวหางนี้อาจก่อตัวในสภาพแวดล้อมที่เย็นมากและเก่าแก่มาก โดยโดนรังสีอัลตราไวโอเลตจากดาวฤกษ์อายุน้อยเป็นเวลานาน อัตราส่วนนี้จึงทำหน้าที่เหมือน “ลายนิ้วมือทางเคมี” บอกแหล่งกำเนิดของวัตถุ
3) แก๊สและฝุ่นฟุ้งไปได้ไกลกว่า 5 ล้านกิโลเมตรจากนิวเคลียสเป็นอย่างน้อย💨
🌈 เครื่องมือ UVS (Ultraviolet Imaging Spectrograph) จับแสงจากอะตอมออกซิเจน ไฮโดรเจน และคาร์บอน รวมถึงฝุ่นในบริเวณรอบและด้านหลังดาวหาง โดยบันทึกจำนวนโฟตอนต่อวินาทีในแต่ละความยาวคลื่น
Juice sees gas and dust a long way from the nucleus of 3I/ATLAS
📝 ผลคือ แก๊สและฝุ่นสามารถแผ่ขยายออกไปได้ไกลกว่า 5 ล้านกิโลเมตรจากนิวเคลียส ซึ่งสอดคล้องกับสิ่งที่เคยเห็นในดาวหางดวงอื่นที่กำลัง active หรือมีกิจกรรมขณะอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ นอกจากนี้หางของมันสามารถยาวได้ถึงระดับ 10 ล้านกิโลเมตร
4) จริงๆ แล้ว 3I/ATLAS ก็ดูเหมือนดาวหางปกตินะ? 🤔
🔭 กล้องความละเอียดสูง JANUS ของ Juice สามารถถ่ายภาพ 3I/ATLAS ได้แม้อยู่ห่างกว่า 60 ล้านกิโลเมตร เผยให้เห็นถึงโคม่าที่ปกคลุมนิวเคลียสไว้ และหาง 2 เส้นคือ เส้นหนึ่งทอดยาวออกไปจากดวงอาทิตย์ และอีกเส้นหนึ่งทอดยาวไปตามเส้นทางที่ดาวหางเคลื่อนที่ผ่านระบบสุริยะ
Comet 3I/ATLAS in different colors.
🌌 ภายในโคม่าและหางยังมีโครงสร้างจางๆ สื่อถึงกระบวนการปะทะกับรังสี อนุภาค และสนามแม่เหล็กจากดวงอาทิตย์ ซึ่งทีม JANUS กำลังวิเคราะห์รายละเอียดอยู่ ข้อสรุปสำคัญคือ แม้ 3I/ATLAS จะมาจากนอกระบบสุริยะ แต่พฤติกรรมช่วงเข้าใกล้ดวงอาทิตย์กลับเหมือน “ดาวหางปกติที่อยู่ในระบบสุริยะเรา”
5) 3I/ATLAS มีส่วนช่วยในการป้องกันโลกของเรา – แต่อาจจะไม่ใช่ในแบบที่คุณคิด 🛡
🚀 กล้องนำทาง NavCam ถูกออกแบบมาเพื่อช่วย Juice นำทางรอบดวงจันทร์น้ำแข็งของดาวพฤหัสบดีในปี 2031 แต่การเจอ 3I/ATLAS เปิดโอกาสให้ใช้กล้องนี้ในภารกิจที่ไม่คาดคิดมาก่อน
📡 ในขณะที่กล้องโทรทรรศน์หลายตัวที่อยู่บนโลกและรอบโลกก็ช่วยกันวัดตำแหน่งและวงโคจรของ 3I/ATLAS (ซึ่งดูเหมือนมันจะมาจากทิศทางของจานดาราจักรทางช้างเผือก และน่าจะก่อตัวมาแล้วกว่า 10 พันล้านปี) จากข้อได้เปรียบของ NavCam ซึ่งมีมุมมองที่ใกล้ 3I/ATLAS มากกว่าและมองเห็นคนละมุมกับกล้องจากโลก แถมยังเก็บภาพช่วงที่ไม่สามารถมองเห็น 3I/ATLAS จากโลกอีกด้วย ทีมป้องกันดาวเคราะห์ของ ESA จึงนำภาพจากตลอดเดือนพฤศจิกายนมาต่อกันเพื่อคำนวณตำแหน่งและวิถีโคจรของดาวหางได้แม่นยำขึ้น
NavCam images of Comet 3I/ATLAS.
🧩 สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าภารกิจยานอวกาศในห้วงลึกสามารถช่วยคำนวนวงโคจรของดาวเคราะห์น้อยหรือดาวหางที่มองเห็นได้ยากจากโลกได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพ่นฝุ่นและแก๊สของมันที่มีผลทำให้วิถีของมันเบี่ยงเบนเล็กน้อย นอกจากนี้ ทีมยังเริ่มใช้ข้อมูลวิถีจาก NavCam เพื่ออนุมานชนิดและปริมาณของวัสดุที่ดาวหางปล่อยทิ้งไว้ตามเส้นทาง ซึ่งมีประโยชน์ต่อการประเมินความเสี่ยงและแบบจำลองการป้องกันโลกในอนาคต
🎯 อนาคตของ Juice หลังจากนี้
📊 ทีมเครื่องมือของ Juice จะวิเคราะห์ข้อมูล 3I/ATLAS ต่อไป และคาดว่าจะมีงานวิจัยเผยแพร่ออกมาในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า นักวิทยาศาสตร์ภารกิจย้ำว่านี่เป็นโอกาส “ไม่คาดฝันแต่ล้ำค่า” ที่ได้ข้อมูลจากดาวหางข้ามดวงดาวระหว่างทางไปดาวพฤหัสบดี
🛰 แม้ว่า Juice เข้าใกล้ 3I/ATLAS มากสุดราว 60 ล้านกิโลเมตร ยังถือว่าไกลมากเมื่อเทียบกับการบินเฉียดดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในระยะไม่กี่ร้อยกิโลเมตรซึ่งเป็นภารกิจหลัก แต่การออกแบบเครื่องมือสำหรับศึกษาดวงจันทร์น้ำแข็งทำให้มันเหมาะกับการศึกษาดาวหางน้ำแข็งระหว่างดวงดาวเป็นอย่างดีเช่นกัน ทุกเครื่องมือจะถูกเปิดใช้งานอีกครั้งในเดือนกันยายน 2026 นี้ ตอนที่ Juice กลับมาเฉียดโลกอีกครั้งเพื่อทำ gravity assist เหวี่ยงมันเพื่อเดินทางต่อไปถึงระบบดาวพฤหัสบดีในปี 2031
cr.
#3IATLAS #3IATLASTH
#JUICE #ESA
#InterstellarObject
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
