15 เม.ย. เวลา 22:44 • ข่าว

เล่นน้ำแล้วสิวขึ้น รักษาได้ ต้องทำอะไรบ้าง

เทศกาลสงกรานต์ของปีนี้กำลังจะผ่านพ้นไป แต่มรดกจากการละเล่นสุดเหวี่ยงนี้จะยังคงปรากฎอยู่ บางคนโดนรองเท้ากินขา บางคนผิวคล้ำลง บางคนอาหารเป็นพิษ แต่ปัญหาร่วมกันที่หลายคนเจอก็คือ "สิว"
ด้วยทั้งจากมลพิษ สิ่งสกปรกที่มากับน้ำ แป้ง และสารพัดสิ่งที่มาสัมผัสกับผิวหน้า ทำให้เชื้อที่มีส่วนในการทำให้เกิดสิว ซึ่งประจำการอยู่บนผิวหน้าของเราอยู่แล้ว มีทรัพยากรมากขึ้นที่จะขยายพันธุ์และก่อให้เกิดสิวบนใบหน้าของเรา
Propionibacterium acnes (P. acnes) คือสาเหตุสำคัญของปัญหานี้ เชื้อตัวนี้อาศัยอยู่บนผิวหนังเป็นปกติ แต่เมื่อรูขุมขนเกิดการอุดตันจากน้ำมัน (Sebum) และเซลล์ผิวที่ตายแล้ว เชื้อจะเข้าไปกินไขมันเป็นอาหารและเพิ่มจำนวนมากขึ้น จนกระตุ้นให้ร่างกายตอบสนองด้วยการอักเสบ บวม แดง และกลายเป็นสิว
ในกรณีที่เป็นสิวอุดตันเล็กน้อย การใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ Benzoyl Peroxide คือทางเลือกแรกๆ ในการรักษา Benzoyl Peroxide อาจใช้ร่วมกับยาปฏิชีวนะแบบใช้เฉพาะที่ และผลิตภัณฑ์เสริมอื่นๆ เช่น Tretinoin, Adapalene, Tazarotene ซึ่งเห็นผลพอสมควรต่อการรักษาสิวอุดตัน
สิ่งที่สำคัญในการรักษาสิวในระยะนี้คือ ไม่ควรใช้ ยาปฏิชีวนะแบบใช้เฉพาะที่ แบบเดี่ยวๆ เนื่องจากจะทำให้เกิดเชื้อดื้อยา และทำให้ไม่ได้ผลในระยะยาว
ส่วนในกรณีที่มีสิวอักเสบ ในระดับ Moderate ยาปฏิชีวนะแบบรับประทานจะมีบทบาทในการรักษาสิว ตัวยาที่มีการใช้ยาแพร่หลาย เช่น Doxycycline และ Minocycline ยาปฏิชีวนะรับประทานควรใช้ในระยะเวลาที่เหมาะสม เพื่อหลีกเลี่ยงอาการไม่พึงประสงค์และลดการเกิดเชื้อดื้อยา โดยยังต้องใช้ยาทาเฉพาะที่อย่าง Benzoyl Peroxide และ Tretinoin ต่อเนื่องไปด้วย เพื่อลดการขยายตัวของเชื้อ
ส่วนในกรณีของสิวอักเสบรุนแรง กินบริเวณกว้างบนใบหน้า ยาไอโซเตรติโนอินชนิดรับประทาน (Oral Isotretinoin) เป็นยาที่มีหลักฐานว่าให้ผลการรักษาในสิวระยะนี้ ด้วยกลไกการทำให้ต่อมไขมันฝ่อตัว ลดปริมาณแบคทีเรีย ปรับการผลัดเซลล์ผิว และหยุดยั้งการอักเสบ
แต่ยาดังกล่าวเป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์ ทั้งนี้เนื่องจาก Oral Isotretinoin จัดอยู่ในหมวดหมู่ยาอันตรายร้ายแรงต่อทารกในครรภ์ (Teratogenicity - Category X) ผู้ที่จะใช้ยาตัวนี้จะต้องอยู่ภายใต้การแนะนำของแพทย์ และต้องคุมกำเนิดเพื่อลดผลกระทบต่อทารกในครรภ์ นอกจากนี้ บางรายงานอาจพบว่าทำให้ผิวไวต่อแดดมากขึ้น มีอุบัติการณ์แพ้ยาค่อนข้างสูง และทำให้ผิวแห้ง (ส่วนตัวเคยได้ยานี้ ใช้แล้วหน้าแห้งมากๆ)
สิ่งที่สำคัญสำหรับสาวๆก็คือ ในขณะที่เป็นสิวอักเสบ โดยเฉพาะในระดับปานกลางถึงรุนแรง ควรลดหรือหลีกเลี่ยงการแต่งหน้า เนื่องจากจะเป็นการเพิ่มอาหารให้กับเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งจะทำให้การรักษาสิวยืดเยื้อเรื้อรัง ไม่หายขาด ควรทำความสะอาดผิวหน้าให้หมดจด ลดการหมักหมม
และหากมีปัจจัยอื่นซึ่งทำให้เกิดสิว เช่น รอบเดือน ความเครียด ของใช้ส่วนตัวต่างๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงและกำหนดวิธีรักษาที่ถูกต้อง (เท่าที่พบในร้านยา ผู้หญิงจะมีปัจจัยเสริมเรื่องฮอร์โมนได้สูงพอสมควร)
ทั้งนี้ขอแสดงความยินดีกับคนที่ลาต่ออีก 2 วัน และให้กำลังใจคนที่ต้องไปทำงานต่อแบบผม กลับสู่โลกแห่งความเป็นจริงที่น้ำมันแพง ค่าแรงถูก และรัฐบาลที่จะทำให้เรารวย รวยไม่ไหวแล้ววว
อ้างอิง
Vasam M, Korutla S, Bohara RA. Acne vulgaris: A review of the pathophysiology, treatment, and recent nanotechnology based advances. Biochem Biophys Rep. 2023 Nov 23;36:101578. doi: 10.1016/j.bbrep.2023.101578. PMID: 38076662; PMCID: PMC10709101.
Mayslich C, Grange PA, Dupin N. Cutibacterium acnes as an Opportunistic Pathogen: An Update of Its Virulence-Associated Factors. Microorganisms. 2021 Feb 2;9(2):303. doi: 10.3390/microorganisms9020303. PMID: 33540667; PMCID: PMC7913060.
โฆษณา