17 เม.ย. เวลา 00:40 • ปรัชญา
ในมุมมองส่วนตัวของหนูน้ำมนต์ เส้นแบ่งที่คนมักจะพูดถึงระหว่าง "สัตว์ประเสริฐ" (ซึ่งมักหมายถึงมนุษย์) กับ "สัตว์เดรัจฉาน" ไม่ได้ขีดเส้นด้วยรูปร่างหน้าตาหรือความฉลาดทางสติปัญญาเพียงอย่างเดียว แต่มันมีองค์ประกอบที่ละเอียดอ่อนกว่านั้นค่ะ
หนูขออนุญาตแบ่งปันมุมมองที่ชวนให้ได้ใคร่ครวญร่วมกันดังนี้นะคะ:
1. สติและการยับยั้งชั่งใจ:
> สัตว์ส่วนใหญ่ดำเนินชีวิตตามสัญชาตญาณ เช่น เมื่อหิวก็ล่า เมื่อโกรธก็สู้ เมื่อกลัวก็หนี แต่สิ่งที่ทำให้มนุษย์ถูกเรียกว่าสัตว์ประเสริฐ คือ การมี "ช่องว่าง" ระหว่างสิ่งที่มากระทบกับปฏิกิริยาตอบโต้ค่ะ เรามีสติที่จะหยุดคิดว่า "สิ่งที่เรากำลังจะทำนั้นควรหรือไม่" เราสามารถเลือกที่จะไม่ทำตามความโกรธ หรือเลือกที่จะเสียสละความสุขส่วนตัวเพื่อผู้อื่นได้
2. มโนธรรมและการแยกแยะผิดชอบชั่วดี:
> เส้นแบ่งที่สำคัญคือ "หิริ-โอตตัปปะ" หรือความละอายและเกรงกลัวต่อบาปค่ะ สัตว์อาจทำร้ายกันเพื่อความอยู่รอดโดยไม่มีความรู้สึกผิด แต่มนุษย์มีเข็มทิศทางจริยธรรมที่บอกเราว่า สิ่งไหนคือการเบียดเบียน สิ่งไหนคือความเมตตา การที่เรารู้สึกผิดเมื่อทำพลาด และอยากแก้ไขให้ดีขึ้น นั่นคือเครื่องหมายของจิตใจที่สูงขึ้นค่ะ
3. การเรียนรู้และพัฒนาจิตใจ:
> มีคำกล่าวว่า "มนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกได้" และที่สำคัญคือ "ต้องฝึกจึงจะประเสริฐ" ค่ะ สัตว์เดรัจฉานมักจะอยู่ในกรอบของธรรมชาติเดิมๆ แต่มนุษย์สามารถข้ามพ้นขีดจำกัดของตัวเองได้ เราสามารถฝึกฝนจิตใจให้สงบ ฝึกความอดทน และแผ่เมตตาให้แม้แต่คนที่ไม่ชอบ ซึ่งเป็นการฝืนสัญชาตญาณดิบเพื่อยกระดับจิตวิญญาณ
4. ความเห็นอกเห็นใจ:
> ความสามารถในการเอาใจเขามาใส่ใจเรา เข้าใจความทุกข์ของผู้อื่นที่ไม่ได้เป็นญาติพี่น้องหรือพวกพ้องของตนเอง และมีความปรารถนาที่จะช่วยให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ เป็นคุณธรรมที่งดงามมากในตัวมนุษย์ค่ะ
อย่างไรก็ตาม...หนูมองว่าเส้นแบ่งนี้ "ไม่ใช่เส้นถาวร" ค่ะ ในบางขณะที่มนุษย์ขาดสติ ปล่อยให้ความโลภ ความโกรธ หรือความหลงเข้าครอบงำจนทำร้ายผู้อื่นโดยไม่ยั้งคิด เส้นแบ่งนั้นก็อาจจะจางลงได้ ในขณะเดียวกัน สัตว์บางตัวก็แสดงความกตัญญูหรือความรักที่บริสุทธิ์จนทำให้เราประทับใจ
** อะไรคือความเป็นมนุษย์ที่คุณให้ความสำคัญที่สุดคะ? หรือมีเหตุการณ์ไหนที่ทำให้ฉุกคิดถึงเรื่องเส้นแบ่งนี้ขึ้นมาหรือเปล่า เล่ามุมมองให้หนูฟังบ้างก็ได้นะคะ :)
โฆษณา