• สเปนพิชิตจักรวรรดิแอซเท็กได้อย่างไร?
ศตวรรษที่ 15 ถึงต้นศตวรรษที่ 16 ไม่มีอารยธรรมไหนในภูมิภาคอเมริกากลางที่จะยิ่งใหญ่เทียบเท่ากับจักรวรรดิแอซเท็ก (Aztec Empire) โดยนครเตนอชทิตลัน (Tenochtitlán) ศูนย์กลางของจักรวรรดิ มีประชากรมากถึง 200,000-300,000 คน
ทว่าในปี 1519-1521 หรือระยะเวลาเพียงแค่ราว 3 ปี จักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่แห่งนี้ กลับล่มสลายลงจากการบุกพิชิตของชาวสเปนภายใต้การนำของกองกิสตาดอร์ (Conquistador) หรือผู้พิชิตนามว่า เฮอร์นัน กอร์เตส (Hernán Cortés)
ที่น่าสนใจคือ เมื่อกอร์เตสเดินทางขึ้นฝั่งจากคิวบามาที่เม็กซิโก เขามีกองกำลังเพียงแค่ราว 600 นายเท่านั้น แล้วปัจจัยอะไรที่ทำให้ชาวสเปนหลักร้อยคน สามารถโค่นล้มจักรวรรดิที่มีประชากรเป็นแสนคนได้
ปัจจัยแรกก็คือ การที่กอร์เตสร่วมมือเป็นพันธมิตรกับชนพื้นเมืองเผ่าอื่น ๆ ในพื้นที่ สำหรับชาวแอซเท็กพวกเขามีความเชื่อว่า เทพเจ้าได้สละชีวิตเพื่อสร้างโลกใบนี้ ดังนั้นมนุษย์จึงต้องชดใช้ให้กับเทพเจ้าด้วยเลือด ดังนั้นพิธีกรรมบูชายัญมนุษย์อันเลื่องลือและโหดร้ายของชาวแอซเท็กจึงเริ่มต้นขึ้น
เหยื่อที่ถูกจับบูชายัญส่วนใหญ่จะเป็นเชลยศึกหรือชนพื้นเมืองที่อยู่ใต้การปกครองของชาวแอซเท็ก ความโหดร้ายดังกล่าวทำให้ชนพื้นเมืองรอบข้างเกิดความโกรธแค้นจนสะสมรอวันปะทุ
และเมื่อสเปนชักจูง (และหว่านล้อม) ให้ชนพื้นเมืองเหล่านี้ลุกฮือต่อสู้กับชาวแอซเท็ก ปัจจัยด้านกำลังพลจึงไม่ใช่ข้อเสียเปรียบของสเปนอีกต่อไป มีบันทึกว่าตอนที่สเปนพิชิตนครเตนอชทิตลันจนนำไปสู่การล่มสลายของจักรวรรดิแอซเท็กในปี 1521 กองกำลังของสเปนกับพันธมิตรชนพื้นเมืองก็มีกำลังพลมากถึง 200,000 นายเลยทีเดียว
แต่หลังจากจักรวรรดิแอซเท็กล่มสลาย ดินแดนแห่งนั้นทั้งหมดก็ตกเป็นอาณานิคมของสเปน และชนพื้นเมืองที่เคยเป็นพันธมิตรกับสเปน พวกเขาก็รู้ตัวสายไปแล้วว่า การตกเป็นอาณานิคมของสเปน อาจจะโหดร้ายไม่ต่างจากตอนที่พวกเขาถูกชาวแอซเท็กกดขี่เลย
ปัจจัยต่อมาก็คือ ความแตกต่างในเทคโนโลยีการสงคราม นักล่าอาณานิคมชาวสเปนเดินทางมาถึงอเมริกากลางพร้อมกับชุดเกราะ ดาบเหล็ก ปืนคาบศิลา ปืนใหญ่ หอก หน้าไม้ สุนัขสงคราม รวมไปถึงม้า ขณะที่ชาวแอซเท็กกลับต่อสู้กับผู้รุกรานด้วยกระบอง สลิง ดาบและหอกที่ใบมีดทำจากหินออบซิเดียน แต่อาวุธของพวกเขาก็พิสูจน์แล้วว่าไม่มีประสิทธิภาพมากพอที่จะต่อสู้กับเกราะและโล่โลหะของสเปนได้
ส่วนปัจจัยสุดท้ายก็คือ โรคระบาดที่ติดตัวมากับชาวสเปน เมื่อชาวสเปนเดินทางมาถึงทวีปอเมริกา ชาวสเปนบางคนก็ไม่รู้ตัวเลยว่า พวกเขามีเชื้อไวรัสของไข้ทรพิษอยู่ในตัว (งานวิจัยบางส่วนระบุว่าเป็นเชื้อซัลโมเนลลา ไม่ใช่ไข้ทรพิษ) สำหรับชาวยุโรปที่เผชิญกับไข้ทรพิษมาช้านาน พวกเขาจึงมีภูมิคุ้มต่อกันต่อโรค แต่มันตรงข้ามกับชนพื้นเมืองในทวีปอเมริกาที่ไม่เคยรู้จักหรือสัมผัสกับโรคระบาดนี้เลย
และเพียงไม่นานหลังการมาถึงชาวสเปน โรคระบาดก็ได้แพร่กระจายในหมู่ชาวแอซเท็กรวมถึงชนพื้นเมืองที่เป็นพันธมิตรกับสเปน การสูญเสียชีวิตจำนวนมาก นำไปสู่บทสรุปที่ทำให้สเปนเป็นเจ้าอาณานิคม ณ ดินแดนแห่งนี้ในท้ายที่สุด
อ้างอิง
Karen Juanita Carrillo. How Hernán Cortés Conquered the Aztec Empire. HISTORY. https://www.history.com/news/hernan-cortes-conquered-aztec-empire
#HistofunDeluxe
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
