23 เม.ย. เวลา 12:00 • ประวัติศาสตร์

สถานทูตเนเธอร์แลนด์ อดีตบ้านของพระองค์เจ้าบวรเดช

บนถนนวิทยุ ใจกลางกรุงเทพมหานคร มีที่ดินผืนหนึ่งซึ่งเงียบงันอยู่ใต้ร่มเงาของต้นไม้ใหญ่มาเกือบศตวรรษ แต่ภายใต้ความร่มรื่นนั้น ผืนดินแห่งนี้ ในปัจจุบันคือสถานทูตที่กำลังจะเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ แต่ในอดีต ที่ดินผืนนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การเมืองไทยในฐานะบ้านของ “พระองค์เจ้าบวรเดช” ด้วย
ในอดีต พื้นที่บริเวณนี้เป็นทุ่งนา ก่อนที่จะมีการขยายของเมืองมาถึง ชนชั้นสูงของสยามก็ได้เข้ามาจับจองซื้อที่กัน หนึ่งในนั้นคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ พระราชโอรสในรัชกาลที่ 4 ผู้ทรงซื้อที่ดินผืนนี้เพื่อทำเป็นคฤหาสน์สไตล์โคโลเนียล สะท้อนอิทธิพลสถาปัตยกรรมตะวันตกที่กำลังแพร่หลายในสยามยุคนั้น
ก่อนหน้านั้น อาคารแห่งนี้ยังเคยเป็นที่พำนักของ นายแพทย์อัลฟองส์ ปัวซ์ (Dr. Alphonse Poix) แพทย์หลวงชาวฝรั่งเศสผู้ถวายการรักษาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบรมวงศานุวงศ์ จนได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาอัศวินอำนวยเวท"
ที่ดินผืนนี้เปลี่ยนมือหลายครั้ง จากกรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจ ไปสู่พระยาราชสาส์นโสภณ และในปี ค.ศ. 1915 กรรมสิทธิ์ก็ตกอยู่ภายใต้ กรมพระคลังข้างที่ ก่อนที่ในปี ค.ศ. 1930 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ทรงพระราชทานที่ดินและอาคารแห่งนี้ให้แก่ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช เพื่อตอบแทนความจงรักภักดีและการอุทิศตนในหน้าที่
พระองค์เจ้าบวรเดชได้พำนักอยู่ที่บ้านหลังนี้ไม่นานนัก การเมืองในสยามก็เริ่มคุกรุ่นขึ้นมาจากการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พระองค์เจ้าบวรเดชซึ่งเป็นขั้วอำนาจเก่าเกิดไม่พอใจ ทำให้ 1 ปีหลังจากนั้นพระองค์เจ้าบวรเดชก็ได้นำกองกำลังภายใต้ชื่อกลุ่ม “คณะกู้บ้านกู้เมือง” เข้าต่อกรกับคณะราษฎร เกิดเป็นเหตุการณ์ที่เรารู้จักกันในนามของกบฏบวรเดช อย่างไรก็ดี ผลจบลงด้วยความพ่ายแพ้ของคณะกู้บ้านกู้เมือง พระองค์เจ้าบวรเดชจึงต้องลี้ภัยไปยังกัมพูชา
ในระหว่างที่พระองค์เจ้าบวรเดชลี้ภัยไป บ้านหลังนี้ก็ถูกปล่อยเช่า กลายเป็นสมาคมนักเรียนเก่าอังกฤษ สำนักงานกองทัพญี่ปุ่น สำนักงานโบสถ์ สถาบันอาชีวศึกษาดอนบอสโก จนกระทั่งพระองค์เจ้าบวรเดชได้รับการนิรโทษกรรม ก็ได้ตั้งโรงงานทอผ้าที่หัวหิน และได้ขายบ้านพร้อมที่ดินนี้ให้แก่รัฐบาลเนเธอร์แลนด์ใช้ในการจัดตั้งสถานเอกอัครราชทูตขึ้นมา
ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2026 สถานทูตเนเธอร์แลนด์ประกาศขายที่ดินผืนประวัติศาสตร์นี้และเตรียมย้ายไปยังโครงการดุสิตเซ็นทรัลพาร์ค ท่ามกลางกระแสโต้เถียงเรื่องมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ระดับหมื่นล้านและความกังวลของชุมชนชาวดัตช์ต่อชะตากรรมของอาคารโคโลเนียลอายุกว่าร้อยปี ก็ยิ่งเป็นเครื่องเตือนใจว่า ผืนดินเงียบ ๆ แห่งนี้ไม่ใช่แค่ทำเลทอง หากแต่เป็นพยานเงียบแห่งประวัติศาสตร์ไทยที่ไม่อาจประเมินค่าได้ด้วยราคาตลาดเพียงอย่างเดียว
#สุดโปรด #ประวัติศาสตร์ #สถานที่ #สถานทูตเนเธอร์แลนด์ #อาคารเก่า #กรุงเทพ #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
โฆษณา