“อิน จัน มั่น คง” กับตำนานศาลหลักเมืองที่ไม่เป็นจริง
.
ย้อนกลับไปเมื่อคราวเป็นเด็ก เราก็เคยอ่านเจอ หรือเคยได้ยินได้ฟังเกี่ยวกับเรื่องเล่าประหลาดที่เกี่ยวข้องกับศาลหลักเมือง ซึ่งลือลั่นกันไปว่าจำต้องฝังคนลงไปเพื่อให้เป็นผีเฝ้าเมือง ซึ่งนับว่าเป็นอีกหนึ่งเรื่องเล่าที่เล่ากันอย่างแพร่หลายจนกลายเป็นความเชื่อเกี่ยวกับศาลหลักเมืองไป แต่… แล้วเรื่องเล่านี้มันมีที่มาจากไหนกัน?
เรื่องการฝังคนไปในหลุมเสาหลักเมืองนี้ เล่ากันว่าเจ้าเมืองจะให้เสนาไปเดินป่าวประกาศหาคนชื่อ อิน จัน มั่น และคง ถ้าหากผู้ใดขานรับทั้ง 4 ชื่อนี้ก็จะถูกจับไปเลี้ยงดูอย่างดี ก่อนที่จะผลักลงหลุมแล้วเอาเสาหลักเมืองลงทับก่อนที่จะกลบให้เรียบร้อย ซึ่งเชื่อว่าผีทั้ง 4 จะเฝ้ารักษาเมือง และแจ้งเหตุยามจะเกิดเหตุเภทภัยในเมืองด้วย
ที่มาของการฝังคนลงไปในยามที่จะสร้างอะไรสักสิ่งนี้ เป็นไปได้ว่าอาจจะมีเค้าเรื่องมาแต่โบราณ ดังที่ปรากฏในจดหมายเหตุของวันวลิต ที่ระบุว่ามีการผลักหญิงตั้งครรภ์ลงหลุมก่อนที่จะปักเสาทำประตูเมืองกรุงศรีอยุธยาใหม่ แต่ทั้งนี้เนื้อความในบันทึกของวันวลิตนั้นก็อาจจะเป็นเรื่องแต่งเกินจริงก็เป็นไปได้เหมือนกัน โดยนอกเหนือจากการหยิบเอาเรื่องฝังคนลงหลุมในการตั้งเสาหลักเมืองกรุงเทพแล้ว หลักเมืองภูเก็ตเองก็มีเรื่องเล่าคล้ายกันโดยเป็นการฝังหญิงตั้งครรภ์ที่ชื่อว่านาคแทน
นอกจากวันวลิตแล้ว ก็ยังมีบันทึกของพระสังฆราชปัลเลอกัวซ์ที่กล่าวถึงไว้เหมือนกัน แต่ทั้งนี้ในฉบับของสังฆราชปัลเลอกัวซ์ระบุว่าอ่านมาจากบันทึกของคนอื่นมาอีกทีหนึ่ง แต่ทั้งนี้ก็ยังคงเป็นการพูดถึงในกรณีของการฝังประตู ไม่ใช่การฝังเสาหลักเมืองแต่อย่างใด อีกทั้งยังไม่มีหลักฐานใดระบุว่ามีการเกิดขึ้นในกรุงรัตนโกสินทร์
เรื่องเล่าของ “อิน จัน มั่น คง” กับการฝังคนลงเสาหลักเมืองนี้ แน่นอนว่ามันเป็นอีกหนึ่งเรื่องแต่งที่ได้รับการบอกเล่ากันอย่างแพร่หลายจนหลาย ๆ คนเชื่อขึ้นมา แต่ทั้งนี้ในตำรา หรือบันทึกเอกสารโบราณอื่น ๆ ก็ไม่เคยมีการพูดถึงการฝังคนลงหลุมเสาแบบนี้มาก่อน เรื่องเล่าเหล่านี้จึงมีสถานะเป็นเพียงมุขปาฐะที่บอกเล่ากันต่อ ๆ มาด้วยความบันเทิงเสียมากกว่า และอาจจะเป็นเรื่องเล่ากุศโลบายที่แทรกข้อคิดเอาไว้ด้วย อาจจะเป็นเรื่องเล่าสอนเด็กไม่ให้ไปขานรับอะไรหรือใครในตอนดึก ๆ ก็เป็นไปได้เหมือนกัน…
#สุดโปรด #กรุงเทพ #ประวัติศาสตร์ #ตำนาน #ศาลหลักเมือง #เรื่องเล่า #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
