Oncoplastic Surgery ผ่าตัดมะเร็งเต้านมพร้อมจัดทรง ให้เต้านมยังดูเป็นธรรมชาติ ไม่แหว่ง

หลายคนได้ยินคำว่า “ผ่าตัดมะเร็งเต้านม” แล้วภาพแรกที่นึกถึงคือเต้านมแหว่ง เสียรูป หรือจำเป็นต้องตัดเต้านมทั้งเต้า
บางคนกลัวการรักษามากพอ ๆ กับกลัวตัวโรค
บางคนถามหมอด้วยน้ำเสียงกังวลว่า “ถ้าตัดก้อนออกแล้ว หน้าอกจะเสียทรงไหม”
คำถามนี้สำคัญมากครับ
เพราะการรักษามะเร็งเต้านมไม่ได้มีเป้าหมายแค่เอาโรคออก
แต่ควรคำนึงถึงรูปร่างเต้านม คุณภาพชีวิต และความมั่นใจหลังการรักษาด้วย
Oncoplastic Surgery คืออะไร
Oncoplastic Surgery คือการผ่าตัดมะเร็งเต้านมร่วมกับเทคนิคศัลยกรรมตกแต่งเต้านม
พูดง่าย ๆ คือ เอาก้อนมะเร็งออกให้ปลอดภัยทางมะเร็ง พร้อมจัดเรียงเนื้อเต้านมที่เหลือให้รูปร่างดูดีขึ้น
บางครั้งเรียกว่า ผ่าตัดรักษามะเร็งพร้อมจัดทรงเต้านม
หลักสำคัญคือ ความปลอดภัยทางมะเร็งต้องมาก่อน
ความสวยเป็นสิ่งสำคัญ แต่ต้องไม่แลกกับการเอาโรคออกไม่พอ
ทำไมผ่าตัดแบบเดิมอาจทำให้เต้านมแหว่ง
เวลาผ่าตัดสงวนเต้านม แพทย์ต้องเอาก้อนมะเร็งออกพร้อมขอบเนื้อดีรอบ ๆ
เพื่อให้มั่นใจว่าเอาโรคออกครบตามหลักการรักษา
ถ้าก้อนเล็กและเต้านมมีขนาดพอเหมาะ การตัดออกอาจไม่ทำให้รูปร่างเปลี่ยนมาก
แต่ถ้าก้อนใหญ่ อยู่ตำแหน่งที่เห็นชัด หรือจำเป็นต้องตัดเนื้อออกมาก เต้านมอาจบุ๋ม ยุบ เบี้ยว หรือหัวนมถูกดึงรั้งได้
โดยเฉพาะก้อนที่อยู่ส่วนบนใน ด้านล่าง หรือใกล้หัวนม
ตำแหน่งเหล่านี้ถ้าตัดออกโดยไม่จัดทรง อาจเห็นความผิดรูปชัดขึ้นหลังแผลหายและหลังฉายแสง
Oncoplastic ช่วยอย่างไร
เทคนิค Oncoplastic ช่วยให้แพทย์สามารถตัดเนื้อที่มีโรคออกได้อย่างเหมาะสม แล้วจัดเนื้อเต้านมที่เหลือมาปิดช่องว่าง
บางรายใช้วิธีเลื่อนเนื้อเต้านมภายในเพื่อเติมบริเวณที่ตัดออก
บางรายใช้เทคนิคคล้ายการยกกระชับหรือลดขนาดเต้านม
บางรายอาจต้องจัดทรงเต้านมอีกข้างให้สมมาตรกันในภายหลัง
เป้าหมายคือ ลดโอกาสเต้านมแหว่ง และทำให้รูปทรงหลังรักษาดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น
ไม่ใช่การเสริมสวยก่อนรักษามะเร็ง
แต่เป็นการวางแผนผ่าตัดให้ทั้งปลอดภัยและอยู่กับร่างกายตัวเองได้ดีขึ้น
ใครบ้างที่อาจเหมาะกับ Oncoplastic Surgery
คนที่มีก้อนมะเร็งค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับขนาดเต้านม อาจได้ประโยชน์จากเทคนิคนี้
คนที่ก้อนอยู่ตำแหน่งที่ตัดแล้วเสี่ยงเต้านมยุบหรือแหว่งชัดเจน ก็ควรคุยเรื่องนี้ก่อนผ่าตัด
คนที่มีเต้านมใหญ่และหย่อน อาจสามารถใช้เทคนิคคล้ายลดขนาดหรือยกกระชับร่วมกับการตัดมะเร็งได้
บางรายที่เดิมคิดว่าอาจต้องตัดเต้านมทั้งหมด อาจมีทางเลือกผ่าตัดสงวนเต้านมได้ ถ้าประเมินแล้วเหมาะสม
แต่ไม่ใช่ทุกคนเหมาะกับ Oncoplastic
ต้องดูขนาดก้อน ขอบเขตโรค ตำแหน่งก้อน ขนาดเต้านม ความหนาแน่นเต้านม ความจำเป็นในการฉายแสง และสุขภาพโดยรวม
ต้องปลอดภัยทางมะเร็งก่อนเสมอ
นี่คือประโยคที่อยากให้จำไว้ครับ
การจัดทรงเต้านมจะมีความหมาย ก็ต่อเมื่อการผ่าตัดเอาโรคออกเพียงพอและมีแผนรักษาต่อครบถ้วน
หลังผ่าตัดสงวนเต้านม คนไข้ส่วนใหญ่มักต้องฉายแสงตามข้อบ่งชี้
การฉายแสงมีผลต่อผิว ความนุ่ม และรูปทรงเต้านมในระยะยาวได้
ดังนั้น Oncoplastic Surgery ต้องวางแผนร่วมกับการรักษาทั้งหมด ไม่ใช่ดูเฉพาะวันผ่าตัด
ศัลยแพทย์ต้องคิดล่วงหน้าว่า หลังฉายแสงแล้วเต้านมจะเปลี่ยนอย่างไร
แผลอยู่ตรงไหนถึงเหมาะ
ถ้าต้องตรวจติดตามในอนาคต ภาพ Mammogram หรือ Ultrasound จะตีความได้อย่างไร
ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อยมาก
ข้อแรกคือ คิดว่าเป็นมะเร็งเต้านมแล้วต้องตัดเต้านมทั้งเต้าเสมอ
ไม่จริงครับ
ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถรักษาด้วยการผ่าตัดสงวนเต้านมร่วมกับการฉายแสงได้ ถ้าโรคและสภาพเต้านมเหมาะสม
ข้อที่สองคือ คิดว่าผ่าตัดสงวนเต้านมต้องแหว่งแน่นอน
ไม่เสมอไปครับ
ถ้าวางแผนดีและใช้เทคนิคที่เหมาะสม รูปร่างเต้านมหลังผ่าตัดสามารถดูเป็นธรรมชาติได้มากขึ้น
ข้อที่สามคือ คิดว่า Oncoplastic คือการทำศัลยกรรมความงาม จึงอาจทำให้รักษามะเร็งไม่เต็มที่
ไม่ถูกครับ
Oncoplastic ที่ถูกต้องเริ่มจากหลักมะเร็งก่อน แล้วใช้เทคนิคตกแต่งช่วยลดความผิดรูป
ไม่ใช่การลดมาตรฐานการรักษาเพื่อให้สวย
ข้อที่สี่คือ คิดว่าถ้าผ่าตัดแล้วเต้านมดูดี แปลว่าโรคหายแน่นอน
รูปร่างเต้านมไม่ใช่ตัวชี้วัดว่าโรคหายหรือไม่
การรักษาต้องดูผลชิ้นเนื้อ ขอบตัด ต่อมน้ำเหลือง ชนิดของมะเร็ง และการรักษาเสริมที่จำเป็น
คำว่า margin สำคัญอย่างไร
Margin คือขอบเนื้อรอบก้อนที่ถูกตัดออกไปตรวจ
ถ้า margin ยังมีเซลล์มะเร็งชิดหรือถึงขอบ แพทย์อาจต้องพิจารณาผ่าตัดซ้ำในบางกรณี
ดังนั้นการผ่าตัดต้องวางแผนให้เอาโรคออกพอ โดยไม่ตัดน้อยเกินไปเพราะกลัวเสียทรง
เทคนิค Oncoplastic มีข้อดีตรงที่ช่วยให้ตัดเนื้อได้เพียงพอมากขึ้นในบางราย แล้วยังจัดทรงให้ดีขึ้นได้
แต่ถ้าผลสุดท้าย margin ไม่ปลอดภัย ก็ยังอาจต้องผ่าตัดเพิ่มเติม
นี่คือเรื่องที่ควรคุยกันตั้งแต่ก่อนผ่าตัด
แล้วเต้านมอีกข้างต้องทำด้วยไหม
บางรายไม่จำเป็นต้องทำอะไรกับเต้านมอีกข้าง
บางรายอาจพิจารณายกกระชับ ลดขนาด หรือปรับทรงอีกข้างเพื่อให้ใกล้เคียงกัน
เรื่องนี้ขึ้นกับความต่างของเต้านมหลังผ่าตัด ความต้องการของคนไข้ และแผนการฉายแสง
บางครั้งอาจทำพร้อมกัน
บางครั้งรอให้ฉายแสงเสร็จและรูปทรงนิ่งก่อนจึงค่อยปรับ
ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน
เป้าหมายคือรักษาโรคให้ครบ และให้คนไข้กลับมาใช้ชีวิตกับร่างกายตัวเองได้อย่างมั่นใจที่สุดเท่าที่เหมาะสม
สิ่งที่ควรถามแพทย์ก่อนผ่าตัด
ก่อนตัดสินใจผ่าตัด ลองถามแพทย์แบบนี้ได้ครับ
* ก้อนของฉันเหมาะกับการผ่าตัดสงวนเต้านมหรือไม่
* ถ้าตัดก้อนออก เต้านมจะเสียรูปมากแค่ไหน
* มีเทคนิค Oncoplastic ที่เหมาะกับฉันไหม
* หลังผ่าตัดต้องฉายแสงหรือไม่
* มีโอกาสต้องผ่าตัดซ้ำถ้าขอบตัดไม่ปลอดภัยไหม
* เต้านมอีกข้างจำเป็นต้องปรับทรงเพื่อความสมมาตรหรือไม่
คำถามเหล่านี้ช่วยให้การผ่าตัดไม่ใช่แค่การเอาก้อนออก
แต่เป็นการวางแผนชีวิตหลังการรักษาอย่างรอบด้าน
เรื่องที่อยากให้จำไว้
Oncoplastic Surgery ไม่ใช่การทำสวยแทนการรักษามะเร็ง
แต่เป็นการรักษามะเร็งเต้านมอย่างใส่ใจทั้งความปลอดภัยและรูปร่างหลังผ่าตัด
หลายคนไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่าง “เอาโรคออก” กับ “รักษารูปทรงเต้านม”
ในบางราย เราสามารถวางแผนให้ได้ทั้งสองอย่างอย่างเหมาะสม
แต่ต้องประเมินเป็นรายคน
อย่าตัดสินใจจากรูปรีวิวหรือประสบการณ์ของคนอื่นเพียงอย่างเดียว
เพราะขนาดก้อน ตำแหน่งโรค ขนาดเต้านม และแผนฉายแสงของแต่ละคนไม่เหมือนกัน
ถ้าคุณกำลังจะผ่าตัดมะเร็งเต้านม อย่ากลัวที่จะถามเรื่องรูปทรงหลังผ่าตัด
คำถามนี้ไม่ใช่เรื่องฟุ่มเฟือย
แต่เป็นส่วนหนึ่งของคุณภาพชีวิตหลังการรักษา
การรักษาที่ดีควรทำให้คุณปลอดภัยจากโรคมากที่สุด
และยังช่วยให้คุณกลับมายืนอยู่หน้ากระจกได้ด้วยความรู้สึกว่า ร่างกายนี้ยังเป็นของคุณอยู่
ด้วยรักและห่วงใย
นพ.โภคิน เพ็ชร์หอม
ศัลยแพทย์เต้านม
เพจหมอโภโชว์(เรื่อง)นม
เอกสารอ้างอิง
Clough, K. B., Lewis, J. S., Couturaud, B., Fitoussi, A., Nos, C., & Falcou, M. C. (2003). Oncoplastic techniques allow extensive resections for breast-conserving therapy of breast carcinomas. Annals of Surgery, 237(1), 26–34.
Harris, J. R., Lippman, M. E., Morrow, M., & Osborne, C. K. (Eds.). (2014). Diseases of the Breast (5th ed.). Wolters Kluwer.
National Comprehensive Cancer Network. (2026). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Breast Cancer, Version 2.2026. National Comprehensive Cancer Network.
Silverstein, M. J., Mai, T., Savalia, N., Vaince, F., Guerra, L., & Weitzel, J. (2015). Oncoplastic breast conservation surgery: The new paradigm. Journal of Surgical Oncology, 111(1), 82–89.
โฆษณา