การใช้ยาโรควิตกกังวัลในเด็กโต
Volume : ฉบับที่ 60 เดือนเมษายน 2569
Column : Rama RDU
Writer Name : ภญ.นันทพร เล็กพิทยา งานเภสัชกรรมคลินิก ฝ่ายเภสัชกรรม คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
โรควิตกกังวล คือ สภาวะทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นจากการรับรู้ถึงอันตรายทั้งที่เป็นจริงและรับรู้ขึ้นมาเอง ซึ่งเป็นการตอบสนองตามธรรมชาติ โดยส่วนใหญ่จะเกิดเพียงชั่วคราว หากมีความวิตกกังวลมากเกินไป จะก่อให้เกิดอาการทางด้านจิตใจและสรีรวิทยาได้ โดยแบ่งได้หลายประเภท เช่น โรคกังวลทั่วไป (Generalized Anxiety Disorder; GAD) โรคแพนิก (Panic Disorder; PD) และโรควิตกกังวลทางสังคม (Social Anxiety Disorder; SAD) เป็นต้น
โรควิตกกังวลแต่ละประเภทมีการรักษาที่แตกต่างกัน และมักจำเป็นต้องใช้ยาหลายกลุ่มเพื่อครอบคลุมทั้งระยะสั้นและระยะยาว ยาหลัก คือ กลุ่ม Benzodiazepine (BZD) ซึ่งออกฤทธิ์เร็ว ใช้บรรเทาอาการเฉียบพลัน เช่น diazepam และ alprazolam โดยผลข้างเคียงที่พบบ่อย ได้แก่ อาการง่วงซึม สับสน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ภาวะกดการหายใจ และอาการสั่น
สำหรับการรักษาหลักในระยะยาวจะใช้กลุ่มยารักษาโรคซึมเศร้าเป็นหลัก ได้แก่ กลุ่ม Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRIs) และ Tricyclic Antidepressants (TCAs) ซึ่งใช้เวลาประมาณ 10-21 วัน ก่อนจะออกฤทธิ์เต็มที่ จึงมักใช้ BZD ควบคู่ไปด้วยในช่วง 2-4 สัปดาห์แรก ตัวอย่างยากลุ่ม SSRIs เช่น fluoxetine, sertraline เป็นต้น ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย คือ คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องเสีย และนอนไม่หลับ
ตัวอย่างยากลุ่ม TCAs คือ amitriptyline และ imipramine ซึ่งมีผลข้างเคียงคล้ายกับกลุ่ม SSRIs แต่จะทำให้ง่วง ปากแห้ง คอแห้ง ความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าทาง นอกจากนี้ยังมีการใช้ กลุ่ม Beta-blocker เช่น propranolol เพื่อลดอาการทางกาย เช่น ใจสั่น ร่วมด้วย โดยการให้ยาต้องปรับขนาดให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายตามอายุและความรุนแรงของอาการ
ปัจจัยที่สำคัญที่สุด คือ ระยะเวลาการรักษา เนื่องจากโรคแพนิกเป็นโรคเรื้อรัง จึงแนะนำให้คงยาไว้อย่างน้อย 12 เดือน ขณะที่ยากลุ่ม BZD ไม่ควรใช้นานเกิน 6-12 เดือน เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงต่อการใช้ยาในทางที่ผิดหรือการเสพติด ซึ่งเมื่อต้องการหยุดยา BZD ต้องค่อย ๆ ลดขนาดยาลง อย่างช้า ๆ เสมอ และหากมีความจำเป็นต้องรักษาระยะยาวในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยง แพทย์อาจพิจารณาใช้ยารักษาโรคซึมเศร้าขนาดต่ำหรือยาทางเลือกอื่น
Reference (การใช้ยาโรควิตกกังวลในเด็กโต)
• Melton ST, Kirkwood CK. Generalized Anxiety Disorder, Panic Disorder, and Social Anxiety Disorder. In: DiPiro JT, Yee GC, Haines ST, Nolin TD, Ellingrod VL, Posey L. eds. DiPiro’s Pharmacotherapy: A Pathophysiologic Approach, 12th Edition. McGraw Hill; 2023. Accessed November 25, 2025. https://accesspharmacy.mhmedical.com/content.aspx?bookid=3097§ionid…
• Bounds CG, Patel P. Benzodiazepines. [Updated 2024 Jan 30]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470159/
• Meta-Analysis: Reduced Risk of Anxiety with Psychostimulant Treatment in Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Retrieved November 28, 2025, from Nih.gov website: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4617411/pdf/cap.2015.0075.pdf
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
