"ยืนตรงนี้ แล้วดู!": คำสอนสั้นๆ ที่เปลี่ยนชีวิตการบริหาร
「現場現物」เกมบะ เกมบุซึ -
ที่จริง ของจริง คือจุดเริ่มต้นของ TPS
นึกถึงอดีต…
ครั้งแรกที่ผมรู้จัก TPS คือเป็นล่ามญี่ปุ่นติดตามอาจารย์เดินไป เกมบะ ทุกวัน
“เซนเซครับ มีตำรามั้ยครับ อยากขออ่านครับ เวลาแปลจะได้เข้าใจได้ครับ”
อาจารย์อมยิ้ม “เดินเกมบะ ทุกวันคือตำรา”
อีกครั้งนึง คือตอนทำงาน “ไคเซน” ชิ้นแแรกวันนึงผ่านไปผมเขียนอะไรมากมาย
อาจารย์เดินมาดู
“อย่ามัวแต่คิด ทำเลย !”
ประโยคปลดล๊อค ทำให้งานไคเซนแรกของผม ที่ทำด้วย “กระดาษกล่อง” พอลองใช้มันไม่เวิร์ค ก็ตัดออก หรือแปะเพิ่ม ได้ง่ายๆ ทำไปคุยไปกับน้อง O/P ครึ่งวันเราก็ได้ “งานต้นแบบ” ที่มีไอเดียคนใช้จริงอยู่ด้วย
แทนที่จะค่อยๆ สั่งซื้ออุปกรณ์ ออกแบบอย่างรอบคอบ ได้งานมา สุดท้ายก็ต้องมาปรับแก้เหมือนเดิม
[ Ohno Circle] : เทคนิค วงกลมของลุงโอโนะ -
“ยืนตรงนี้ แล้วดู”
ในตำรา The Toyota Way Fieldbook: พูดถึงขั้นตอนการทำ Genchi GENBUTSU (การทำงานแบบไปดูที่หน้างานจริง)
เนื้อหาและขั้นตอนการเรียนรู้
จากคำบอกเล่าของคุณ มิโนอูระ (Teruyuki Minoura) อดีต MD ของ TMM อเมริกาเหนือ เลยเล่าว่าเขาถูกลุงโอโนะ สั่งให้ยืนในวงกลมนานถึง 8 ชั่วโมง ในวันแรกๆของวันทำงาน
• คำสั่งที่สั้นที่สุด: Ohno จะขีดวงกลมด้วยชอล์กบนพื้นในจุดที่เห็นภาพรวมของสายการผลิต แล้วบอกสั้นๆ แค่ว่า "ยืนตรงนี้ แล้วดู (Watch)"
• การทดสอบความช่างสังเกต: ผ่านไปไม่กี่ชั่วโมง Ohno จะเดินกลับมาถามว่า "เห็นอะไรบ้าง?"
• ถ้าตอบกว้างๆ เช่น "เห็นคนทำงานยุ่งดีครับ" Ohno จะบอกว่า "ไปดูต่อ"
• เขาต้องการให้คนสังเกตเห็น "ความผิดปกติ" (Abnormalities) หรือ "ความสูญเปล่า" (Muda) เช่น พนักงานต้องเอื้อมมือไกลเกินไป, มีงานค้างที่จุดหนึ่งนานเกินไป หรือเครื่องจักรหยุดชะงักบ่อยครั้ง
• ระดับของการเรียนรู้:
• Level 1: แค่เห็นว่ามีคนทำงาน (มองผ่านๆ)
• Level 2: เริ่มเห็นจังหวะการทำงาน (Cycle time)
• Level 3: เริ่มเห็นปัญหาและความสูญเปล่าที่ซ่อนอยู่ (นี่คือเป้าหมาย)
ทำไมต้องทำแบบนี้เป็นอย่างแรก?
เหตุผลที่วิถีโตโยต้าให้ความสำคัญกับการยืนดูหน้างานเป็นอันดับหนึ่ง คือ:
1. เพื่อทำลายสมมติฐาน: พนักงานใหม่มักพกความรู้จากตำรามาเยอะ การยืนนิ่งๆ จะช่วยให้เขาทิ้ง "ทฤษฎี" แล้วหันมาดู "ความจริง" (Genjitsu)
2. ฝึกความอดทน: การปรับปรุงงาน (Kaizen) ไม่ได้มาจากการคิดเร็วๆ แต่มาจากการวิเคราะห์ข้อมูลจริงที่ต้องใช้ความใจเย็น
3. เคารพหน้างาน: เป็นการปลูกฝังว่า "คนหน้างาน" คือคนที่สำคัญที่สุด และการจะช่วยเขาได้ เราต้องเข้าใจความลำบากหรือปัญหาของเขาอย่างลึกซึ้งก่อน
สรุปคือ: การเรียนรู้อย่างแรกไม่ใช่ "ทำอย่างไร" (How to do) แต่เป็น "เห็นอะไร" (How to see) เพื่อให้พนักงานคนนั้นมี "ดวงตาที่เป็นระบบ" (Lean Eyes) ก่อนจะเริ่มลงมือทำงานจริงครับ
โอกาสที่ดีที่สุด ในการเริ่มงานคือ การได้ดูงานครั้งแรก จุด “เอ๊ะ” ที่เกิดในใจเรา และมันจะยากขึ้นที่จะหาจุด “เอ๊ะ” พอเราเริ่มชินกับมัน
เพราะฉะนั้น เทคนิคการดู “เกมบะ” จึงเป็นเรื่องที่หัวหน้างานทุกคนต้องสั่งสมประสบการณ์
แล้วคุณละครับ มีเทคนิค หรือ code of conduct อย่างไรบ้าง ?
มาพูดคุยกันได้นะครับ
#JomoManagementWisdom #วิถีโตโยต้า #TPS #Kaizen #OhnoCircle #ลุงโจโม่ #Productivity
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
