หลักการศึกษาศาสนาพุทธ
การศึกษาไปตามลำดับ
ทุกวิชาการในโลก ไม่ว่าจะซับซ้อนแค่ไหน ยากแค่ไหน ก็จะต้องมีการเรียนไป
ตามลำดับทั้งสิ้น หรือเหมือนการฝึกต่างๆ
ไม่ว่าจะเป็น ดนตรี กีฬา ก็ต้องมีลำดับการฝึกทั้งสิ้น จะเล่นกีฬา ก็ต้องฝึก basic, intermediate, advance คือ ต้องมี เลเวล
ในการฝึก จะเรียนคณิตศาสตร์ชั้นสูง ก็ฝต้องเริ่มจาก บวก ลบ คูณ หาร ไปจนถึง
สมการง่ายๆไปจนถึงระดับสูง
ศาสนาพุทธที่พระองค์ตรัสรู้ ก็เช่นกัน
ท่านก็สอนไปตามลำดับ ท่านฝึกมนุษย์
ยิ่งกว่าอาจารย์คนใดในโลก เพราะท่านคือ"ศาสดา"
การเริ่มต้นฟังอริยสัจ4 เป็นเรื่องแรก จะทำให้อ่านธรรมทั้งปวงได้เข้าใจ แต่ถ้าเริ่มอ่านหรือเริ่ม จากธรรมต่างๆ จะทำให้กลายเป็น"ตาบอดคลำช้าง" โดยไม่รู้ตัว
เมื่อฟังอริยสัจ4แล้ว จึงค่อยศึกษาไปตามลำดับ ท่านได้แสดงเรื่องนี้ไว้หลายที่แสดงไว้หลายแง่มุม จึงจะยกตัวอย่างมาบางส่วนให้ฟังกัน แล้วจะให้ดี ควรไปอ่าน"ด้วยตนเอง"อีกครั้ง จะเป็นการฝึกสร้างปัญญาของตนเอง และจะได้สัมผัสกับศรัทธา อันเกิดจากถ้อยคำที่ตรง แม้จะเป็นสำนวนภาษาไทยในสองร้อยกว่าปีก่อน แต่ก็สามารถเข้าใจได้ดีเรื่องทรงฝึกมนุษย์อย่างเป็นลำดับ
ทรงมีหลักเกณฑ์การฝึกตามลําดับ
ดูก่อนพราหมณ์ ! ในธรรมวินัยนี้เราสามารถบัญญัติกฎเกณฑ์แห่งการศึกษาตามลําดับ การกระทําตามลําดับ
และการปฏิบัติตามลําดับ
ดูก่อนพราหมณ์ ! เปรียบเหมือนผู้ชํานาญการฝึกม้า ได้ม้าชนิดที่อาจฝึกได้มาแล้ว ในขั้นแรกย่อมฝึกให้รู้จักการรับสวมบังเหียนก่อน แล้วจึงฝึกอย่างอื่น ๆ
ให้ยิ่งขึ้นไป ฉันใด; พราหมณ์เอย! ตถาคตครั้นได้บุรุษ ได้ฟังธรรมแล้ว เกิดศรัทธา ในตถาคต.
เขาผู้ประกอบด้วยศรัทธา ย่อมพิจารณาเห็น ว่า “ฆราวาสคับแคบเป็นทางมาแห่งธุลี,(คือกิเลส) บรรพชาเป็นโอกาส (คือที่โปร่งโล่ง) อันยิ่ง ; การที่คนอยู่ครองเรือน จะประพฤติพรหมจรรย์ให้บริบูรณ์โดยส่วนเดียวเหมือนสังข์ที่เขาขัดแล้วนั้น ไม่ทําได้โดยง่าย. ถ้ากระไร เราจะปลงผมและหนวด ครองผ้ากาสายะ ออกจากเรือนบวชเป็นผู้ไม่เกี่ยวข้องด้วยเรือนเถิด” ดังนี้ โดยสมัยอื่นต่อมา เขาละกองสมบัติน้อยใหญ่ และวงศ์ญาติน้อยใหญ่
ปลงผมและหนวด ออกจากเรือนบวช เป็นผู้ไม่เกี่ยวข้องด้วยเรือนแล้ว. เพียงเท่านี้ ย่อมชื่อว่า เขาได้ไปถึงที่โล่งโปร่ง แล้ว, ในขั้นแรกย่อมแนะนําอย่างนี้
ก่อนว่า “มาเถิดภิกษุ
1.ท่านจงเป็นผู้มีศีล สํารวมด้วยดีในปาติโมกข์ ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร มีปรกติเห็นเป็นภัยแม้ในโทษที่เล็กน้อย จงสมาทานศึกษาในสิกขาบททั้งหลายเถิด" ดังนี้ี้
2.ท่านจงเป็นผู้สํารวมในอินทรีย์ทั้งหลาย
3.ท่านจงเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะอยู่เสมอ
4.ท่านจงประกอบความเพียรในธรรมเป็นเครื่องตื่น
5.ท่านจงเป็นผู้ประกอบพร้อมดัวยสติสัมปชัญญะ
6.ท่านจงเสพเสนาสนะอันสงัด
7.คอยชําระจิต
8.จึงบรรลุฌานที่ 1 จึงบรรลุฌานที่ 2
จึงบรรลุฌานที่ 3 จึงบรรลุฌานที่ 4
พราหมณ์เอย! ภิกษุเหล่าใดที่
ยังเป็นเสขะ (คือยังต้องทําต่อไป) ยังไม่
บรรลุอรหัตตมรรค ยังปรารถนานิพพานอันเป็นที่เกษมจากโยคะ ไม่มีอื่นยิ่ง
ไปกว่าอยู่ คําสอน ที่กล่าวมานี้แหละ เป็นคําสอนสําหรับภิกษุทั้งหลายเหล่านั้น.
คณกโมคคัลลานสูตร อุปริ. ม.
นี่เป็นการคัดมาให้ดูกันอย่างย่อ จึงแนะนำ
ให้ไปอ่านของจริงในพระไตรปิฎกด้วยตนเอง จะเห็นภาพได้กว้างขึ้น
ก็จะเน้นว่า การปฏิบัติธรรมในศาสนาพุทธ คือการฝึก ไม่ใช่ การนั่งหลับตาแล้วจะมีสิ่งวิเศษ หรือได้รู้สิ่งวิเศษ ขึ้นมาเอง
โดยไม่มีเหตุปัจจัย เรื่อง basic ของศาสนาพุทธ คือ ขันธ์5 การฟังอริยสัจ4 จะทำให้มองเห็นภาพรวมได้ เกิดดวงตาเห็นธรรม จะทำให้รู้ว่ามาปฏิบัติเพื่ออะไร เมื่อฟังเข้าใจเห็นสภาวะ
ตามที่ท่านสอนแล้ว ก็จะเกิดศรัทธา ที่จะปฏิบัติ
ศรัทธาจะแรงกล้า หรือ หย่อนยาน ก็ขึ้นอยู่กับปัญญาดั้งเดิมของแต่ละคน แล้วก็เข้ามาฝึกตามลำดับข้างตน
อ่านให้เข้าใจถึงแม้ศรัทธาจะยังไม่พอ
แต่องค์ความรู้ควรมีไว้ บางทีมีลูกหลาน
ที่เขามีศักยภาพ บอกให้เขารู้ด้วยปัญญา
ของเขาเอง เราก็อาจจะมีอริยะบุคคลที่แท้จริงในคนรุ่นต่างๆ และสิ่งเหล่านี้แหละจะเป็นกุศลที่ถ่ายทอดให้ความรู้แก่คนรุ่นหลังได้ถูกต้อง ไม่ใช่ส่ง กฐิน ผ้าป่า ไปให้ลูกหลานเสียเงินเล่น...
ส่วนรายละเอียดนั้นก็จะบอกว่าไม่ง่ายอย่างที่อ่าน แต่ละลำดับที่ฝึกกัน ใช้เวลากันเป็นเดือนหรืออาจหลายเดือน แต่รวมแล้วไม่เกินเจ็ดปี ถ้าเกินก็ให้สันนิษฐานว่า
ปฏิบัติผิด ทั้งหมดนี่หมายถึงคนที่เข้ามาบวช ส่วนคนธรรมดาที่เป็นฆราวาส ก็สามารถฝึกได้ตามสมควรแก่ธรรม ก็คือว่า
ถ้ามาถึง "โสดาปัตติมรรค" ก็ถือว่าเป็นมนุษย์ชั้นยอดแล้ว เป็นผู้ทีมี EQ. สูงกว่ามนุษย์ทั่วไปแล้ว...สวัสดี.....
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
