10 พ.ค. เวลา 10:03 • ประวัติศาสตร์

“What if” ที่น่าคิดในประวัติศาสตร์โลก

ประวัติศาสตร์โลกอาจเปลี่ยนไปคนละหน้าเพียงเพราะความผันผวนของเสี้ยววินาที
*ภาพประกอบเพื่ออรรถรสในเนื้อหา
แค่การเลี้ยวรถผิดทางเพียงครั้งเดียว ใบสมัครที่ถูกปฏิเสธ จดหมายที่ส่งไม่ถึงมือ หรือการตัดสินใจที่ล่าช้าไปเพียงไม่กี่นาที สิ่งเหล่านี้อาจสั่นสะเทือนไปถึงผลพวงของสงคราม เทคโนโลยี การเมือง และโฉมหน้าของโลกยุคใหม่ทั้งหมด ย้ำเตือนเราเสมอว่า เส้นเรื่องของประวัติศาสตร์นั้นเปราะบางเพียงใด
มันน่าเหลือเชื่อที่เหตุการณ์เพียงเหตุการณ์เดียวสามารถพลิกผันวิวัฒนาการของมนุษยชาติไปได้หลายชั่วอายุคน โลกที่เราอาศัยอยู่ในทุกวันนี้อาจเป็นผลลัพธ์ของอุบัติเหตุเล็กๆ การตัดสินใจเพียงชั่ววูบ หรือจุดพลิกผันที่ไม่มีใครควบคุมได้
เพราะประวัติศาสตร์ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นโดยจักรวรรดิหรือผู้นำผู้ยิ่งใหญ่เสมอไป
แต่บางครั้ง มันถูกขีดเขียนขึ้นด้วย "ความบังเอิญ"
วันนี้ผมจะลองมาชวนคุยเหตุการณ์ “What if” ลองคิดเล่นๆ ว่าหากเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์เป็นอีกด้าน จะเป็นอย่างไร?
(ดูรายละเอียดได้ในแต่ละภาพเลยครับ)
ไททานิก (Titanic)
1. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “ไททานิก (Titanic)” ไม่ชนภูเขาน้ำแข็ง? (ค.ศ.1912 หรือพ.ศ.2455)
การเปลี่ยนเส้นทางเพียงเล็กน้อยอาจช่วยให้เรือในตำนานลำนี้รอดพ้นจากโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ หากเป็นเช่นนั้น ไททานิกคงจะถูกจารึกในฐานะสัญลักษณ์แห่งวิศวกรรมที่สมบูรณ์แบบไร้ที่ติ
ทว่าในทางกลับกัน กฎหมายความปลอดภัยทางทะเลที่หย่อนยานก็อาจจะคงอยู่ต่อไปอีกหลาย 10 ปีโดยไม่มีการแก้ไข ซึ่งนั่นหมายความว่าความเสี่ยงอันตรายอาจแฝงตัวอยู่ในทุกการเดินเรือเพียงเพราะโลกยังไม่ได้รับบทเรียนราคาแพงครั้งนี้
เจงกิสข่าน (Genghis Khan)
2. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “เจงกิสข่าน (Genghis Khan)” ไม่สามารถรวมเผ่ามองโกลได้สำเร็จ? (ค.ศ.1206 หรือพ.ศ.1749)
หากปราศจากความเป็นหนึ่งเดียว จักรวรรดิมองโกลที่ยิ่งใหญ่คงไม่มีวันอุบัติขึ้น ส่งผลให้เส้นทางสายไหมไม่เกิดการขยายตัว และการค้าโลกจะไม่ถูกเร่งสปีดอย่างที่มันควรจะเป็น ซึ่งอาจทำให้ยุโรป เอเชีย และระบบเศรษฐกิจสมัยใหม่ทั้งหมดมีพัฒนาการที่ล่าช้ากว่าความเป็นจริงไปหลาย 100 ปี
หอสมุดแห่งอเล็กซานเดรีย (Library of Alexandria)
3. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “หอสมุดแห่งอเล็กซานเดรีย (Library of Alexandria)” ไม่ถูกเผาทำลาย?
องค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ การแพทย์ ดาราศาสตร์ และวิศวกรรมศาสตร์ที่สั่งสมมานานนับพันปีต้องมลายสิ้นไปกับกองเพลิง หากขุมทรัพย์ทางปัญญาเหล่านี้ยังคงอยู่ มนุษยชาติอาจเข้าสู่ยุคเทคโนโลยีสมัยใหม่เร็วกว่าที่เป็นจริงหลายศตวรรษ และเป็นไปได้ว่าเราอาจเริ่มสำรวจอวกาศกันไปนานแล้ว
4. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “วิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบา (Cuban Missile Crisis)” ยืดเยื้อออกไปอีกเพียงห้านาที? (ค.ศ.1962 หรือพ.ศ.2505)
ในช่วงเวลาที่โลกแขวนอยู่บนเส้นด้าย ผู้บัญชาการเรือดำน้ำโซเวียตรายหนึ่งเกือบจะตัดสินใจยิงตอร์ปิโดนิวเคลียร์ออกไปอยู่แล้ว ซึ่งหากความสับสนวุ่นวายในตอนนั้นลากยาวต่อไปอีกเพียงห้านาที โลกทั้งใบอาจเข้าสู่สงครามนิวเคลียร์เต็มรูปแบบ ซึ่งจะคร่าชีวิตผู้คนหลายร้อยล้านคนภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง และสงครามโลกครั้งที่ 3 (WWIII) ก็อาจจะถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ไปแล้ว
อาร์ชดยุกฟรันทซ์ แฟร์ดีนันท์ แห่งออสเตรีย (Archduke Franz Ferdinand of Austria)
5. จะเกิดอะไรขึ้นหากคนขับรถของ “อาร์ชดยุกฟรันทซ์ แฟร์ดีนันท์ แห่งออสเตรีย (Archduke Franz Ferdinand of Austria)” รัชทายาทแห่งบังลังก์จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี ไม่เลี้ยวรถผิดหัวมุมถนน? (ค.ศ.1914 หรือพ.ศ.2457)
เพียงเพราะการเลี้ยวรถผิดทางของคนขับคนเดียวที่บังเอิญไปจอดนิ่งสนิทอยู่ต่อหน้ามือลอบสังหารพอดี หากปราศจากความผิดพลาดเล็กๆ ในนาทีนั้น สงครามโลกครั้งที่ 1 (WWI) อาจไม่เคยอุบัติขึ้น ซึ่งนั่นย่อมหมายความว่าจะไม่มีสงครามโลกครั้งที่ 2 (WWII) ไม่มีสงครามเย็น และไม่มีแผนที่โลกยุคปัจจุบันอย่างที่เราเห็นกัน
จอห์น เอฟ. เคนเนดี้ (John F. Kennedy)
6. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “จอห์น เอฟ. เคนเนดี้ (John F. Kennedy)” ประธานาธิบดีคนที่ 35 แห่งสหรัฐอเมริกา รอดชีวิตจากการลอบสังหาร? (ค.ศ.1963 หรือพ.ศ.2506)
หากกระสุนนัดนั้นพลาดเป้าและเคนเนดี้รอดชีวิตมาได้ หน้าประวัติศาสตร์อเมริกันคงถูกเขียนขึ้นใหม่ทั้งหมด เพราะเคนเนดี้มีแผนที่จะถอนทหารออกจากเวียดนาม ผลักดันกฎหมายสิทธิพลเมืองให้เข้มข้นขึ้น และปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ในสงครามเย็นไปอย่างสิ้นเชิง
หากเคนเนดี้รอดชีวิต อาจส่งแรงสั่นสะเทือนต่อการเมืองอเมริกันไปอีกหลายชั่วอายุคน
พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช (Alexander the Great)
7. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช (Alexander the Great)” พระประมุขแห่งมาซิโดเนีย ไม่สวรรคตด้วยพระชนม์ 32 พรรษา? (323 ปีก่อนคริสตกาล)
หากกษัตริย์นักรบผู้นี้มีพระชนม์ชีพยืนยาวกว่าเดิม แผนการขั้นต่อไปของพระองค์คือการพิชิตอาระเบียและกรุงโรม ซึ่งหากทำสำเร็จ อารยธรรมตะวันตก ศาสนา ภาษา รวมถึงพรมแดนโลกในปัจจุบันคงจะมีโฉมหน้าต่างไปอย่างสิ้นเชิงภายใต้การปกครองของจักรวรรดิกรีก-มาซิโดเนีย
นิโคลา เทสลา (Nikola Tesla)
8. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “นิโคลา เทสลา (Nikola Tesla)” ไม่ถูกขัดขวางและทำลายผลงาน? (ช่วงปลายศตวรรษที่ 19-ต้นศตวรรษที่ 20)
เทสลาใฝ่ฝันถึงโลกที่ทุกคนสามารถเข้าถึง "พลังงานไฟฟ้าไร้สาย" ได้ฟรีจากทุกมุมโลก แต่ความฝันนั้นกลับถูกดับลงเมื่อคู่แข่งทางการค้าตัดสินใจตัดเงินทุนสนับสนุน
หากในตอนนั้นเทสลาได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนอย่างเต็มที่ มนุษยชาติอาจมีระบบส่งพลังงานไร้สาย มีโครงข่ายการสื่อสารที่คล้ายกับอินเทอร์เน็ต และมีเทคโนโลยีขั้นสูงเกิดขึ้นเร็วกว่าความเป็นจริงหลาย 10 ปี
9. จะเกิดอะไรขึ้นหากไม่เกิด “กาฬมรณะ (Black Death)“? (ค.ศ. 1347-1351 หรือพ.ศ.1890-1894)
ในเวลานั้น กาฬโรคครั้งใหญ่ได้คร่าชีวิตประชากรในยุโรปไปมากถึงครึ่งหนึ่ง ซึ่งหากปราศจากโศกนาฏกรรมครั้งนี้ ระบอบฟิวดัล (ศักดินาสวามิภักดิ์) อาจยังคงฝังรากลึกอย่างเหนียวแน่น ค่าแรงของแรงงานจะถูกกดให้ต่ำเตี้ยเรี่ยดิน และที่สำคัญที่สุด ยุคเรอเนสซองส์ (การฟื้นฟูศิลปวิทยาการ) รวมถึงสังคมยุคใหม่ที่เราคุ้นเคย ก็อาจไม่มีวันอุบัติขึ้น
10. จะเกิดอะไรขึ้นหากการทดลองระเบิดปรมาณูลูกแรกล้มเหลว? (ค.ศ.1945 หรือพ.ศ.2488)
หากการทดลอง "ทรีนิตี้ (Trinity Test)“ ประสบความล้มเหลว สหรัฐอเมริกาอาจขาดความเชื่อมั่นในอานุภาพของอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งจะส่งผลให้การทิ้งระเบิดที่ฮิโรชิมาและนางาซากิต้องล่าช้าออกไปหรือถูกยกเลิกไปโดยสิ้นเชิง จุดจบของสงครามโลกครั้งที่ 2 (WWII) และ "ยุคนิวเคลียร์" ทั้งหมดจะถูกเปลี่ยนทิศทางไปอย่างไม่อาจคาดเดา
อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein)
11. จะเกิดอะไรขึ้นหาก “อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein)” ไม่เคยส่งจดหมายฉบับนั้นถึงสหรัฐอเมริกา? (ค.ศ.1939 หรือพ.ศ.2482)
จดหมายเตือนของไอน์สไตน์ คือแรงผลักดันสำคัญที่ทำให้สหรัฐอเมริกาตัดสินใจเริ่ม "โครงการแมนแฮตตัน (Manhattan Project)“
หากปราศจากจดหมายฉบับนี้ เยอรมนีหรือญี่ปุ่นอาจกลายเป็นฝ่ายที่สร้างระเบิดปรมาณูได้สำเร็จเป็นชาติแรก ซึ่งนั่นจะเปลี่ยนขั้วอำนาจของโลกไปตลอดกาล
โฆษณา