🇷🇺🇮🇷 "พระเจ้าซาร์รัสเซีย" กับ "พระเจ้าชาห์อิหร่าน" เกี่ยวข้องกันไหม?
แอดมินเชื่อว่า หลายคนน่าจะเคยสงสัยว่า ระหว่างพระเจ้าซาร์ (Tsar หรือ Czar) ของรัสเซีย กับพระเจ้าชาห์ (Shah) ของอิหร่านหรือเปอร์เซียในอดีต มีความเกี่ยวข้องกันไหม โดยแอดมินขอสรุปเลยว่า ไม่ได้มีอะไรเกี่ยวข้องกันครับ
เริ่มจากซาร์ของรัสเซียก่อน คำนี้มาจากภาษาสลาฟที่มีต้นตอจากภาษาละตินคือ caesar ที่แปลว่าจักรพรรดิหรือผู้ปกครองสูงสุดในสมัยจักรวรรดิโรมัน
ในช่วงศตวรรษที่ 10 กษัตริย์ของบัลแกเรียได้เปลี่ยนมาใช้ตำแหน่งซาร์ ตามมาด้วยเซอร์เบียในศตวรรษที่ 14 และสุดท้ายก็คือรัสเซียในศตวรรษที่ 15 โดยมีซาร์อิวานที่ 4 หรืออิวานผู้บ้าคลั่ง (Ivan the Terrible) เป็นพระเจ้าซาร์พระองค์แรกของรัสเซียในปี 1547
หนึ่งเหตุผลที่รัสเซียเรียกตำแหน่งประมุขว่าซาร์ อาจจะเกี่ยวข้องกับแนวคิดกรุงโรมที่ 3 (Third Rome) ที่รัสเซียอ้างสิทธิ์ในฐานะผู้สืบทอดของจักรวรรดิโรมัน และจักรวรรดิไบแซนไทน์ที่ล่มสลายในปี 1453 (สังเกตได้จากตราแผ่นดินนกอินทรีสองหัวของรัสเซียที่ได้อิทธิพลจากโรมันและไบแซนไทน์)
แม้ว่าในปี 1721 ซาร์ปีเตอร์มหาราช (Peter the Great) จะทรงเปลี่ยนชื่อตำแหน่งจากซาร์เป็นจักรพรรดิ (มาจากภาษาละติน อิมเพราตอร์ Imperator) เพื่อให้เทียบเท่ากับจักรพรรดิของยุโรปตะวันตก (เพราะยุโรปตะวันตกมักมองว่า Tsar ของรัสเซียดูคล้ายกษัตริย์มากกว่าจักรพรรดิ) แต่ตำแหน่งซาร์ก็ยังเป็นที่นิยมเรียกจักรพรรดิของรัสเซียต่อมา จวบจนถึงยุคซาร์นิโคลัสที่ 2
ขณะที่พระเจ้าชาห์ของอิหร่าน ก็มีรากศัพท์ย้อนไปถึงภาษาเปอร์เซียโบราณ (Old Persian) คำว่า xšayathiya ที่หมายถึงผู้ปกครองหรือผู้มีอำนาจในการปกครอง
ในสมัยราชวงศ์อะคีเมนิด (Achaemenid Empire 550-330 ปีก่อนคริสตกาล) ก็ได้ปรากฏคำว่า ชาฮันชาห์ (shāhanshāh) อันมีความหมายว่า กษัตริย์แห่งกษัตริย์ (King of kings)
ที่สำคัญ shah ของอิหร่าน ยังเชื่อมโยงกับคำว่า kṣatra หรือ Kshatriya ในภาษาสันสกฤต ซึ่งก็คือรากศัพท์ของคำว่า "กษัตริย์" ในภาษาไทยนั่นเอง (เพราะภาษาเปอร์เซียกับภาษาสันสกฤตอยู่ในกลุ่มภาษา Indo-Aryan เหมือนกัน)
อ้างอิง
tsar. Britannica. https://www.britannica.com/topic/tsar
shāh. Britannica. https://www.britannica.com/topic/shah
#HistofunDeluxe
- 4
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
