🇨🇳🇹🇼 "คอมมิวนิสต์" vs "ชาตินิยม" สงครามกลางเมืองจีน คืออะไร?
หลังการปฏิวัติซินไฮ่ (Xinhai Revolution) ในปี 1911-12 ที่นำโดยซุนยัดเซ็น (Sun Yat-sen) และขบวนการถ่งเหมิงฮุ่ย (Tongmenghui) จีนได้ล้มล้างราชวงศ์ชิงและระบอบราชาธิปไตยที่ยาวนานกว่า 2,000 ปี สถาปนา สาธารณรัฐจีน (Republic of China) ขึ้นเป็นครั้งแรก
ทว่ารัฐบาลกลางในกรุงปักกิ่งกลับอ่อนแอและไร้เอกภาพ ประเทศตกอยู่ในสภาวะแตกแยกเป็นหลายก๊ก แต่ละภูมิภาคถูกควบคุมโดยขุนศึก (warlords) ที่มีกองทัพและอำนาจเป็นของตัวเอง จีนจึงกลายเป็นสมรภูมิรบระหว่างขุนศึกต่าง ๆ ที่แก่งแย่งชิงดีกัน
ช่วงเวลานี้เรียกว่า "ยุคขุนศึก" (Warlord Era) ซึ่งเริ่มต้นอย่างชัดเจนในราวปี 1916 หลังการตายของประธานาธิบดีหยวนซื่อไข่ (Yuan Shikai) อดีตแม่ทัพของราชวงศ์ชิง ผู้ที่ซุนยัดเซ็นมอบตำแหน่งประธานาธิบดีให้ แลกกับการที่หยวนซื่อไข่บังคับให้ฮ่องเต้ปูยี (Puyi) สละบัลลังก์
ในปี 1924 พรรคก๊กมินตั๋ง (Kuomintang หรือ KMT) ซึ่งสืบทอดแนวคิดชาตินิยมจากซุนยัดเซ็น และมีฐานที่มั่นแถบมณฑลกวางตุ้ง ได้ร่วมมือกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน (Chinese Communist Party หรือ CCP) เพื่อต่อต้านขุนศึกและรวมประเทศ เกิดเป็น แนวร่วมครั้งที่หนึ่ง (First United Front)
หลังซุนยัดเซ็นเสียชีวิตในปี 1925 เจียงไคเช็ก (Chiang Kai-shek) ขึ้นเป็นผู้นำของก๊กมินตั๋ง และเริ่มต้นการกรีฑาทัพขึ้นเหนือ (Northern Expedition) ในช่วงปี 1926 กระทั่งสามารถปราบขุนศึกส่วนใหญ่และยึดพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศได้ในปี 1928 ก่อนย้ายรัฐบาลจากกรุงปักกิ่งมายังหนานจิง (นานกิง)
อย่างไรก็ตาม ความร่วมมือระหว่างก๊กมินตั๋งกับคอมมิวนิสต์สิ้นสุดลงเมื่อเจียงไคเช็กหันมาปราบปรามคอมมิวนิสต์อย่างหนักในปี 1927 (การกวาดล้างที่เซี่ยงไฮ้) ทำให้เหมาเจ๋อตง (Mao Zedong) และผู้นำคอมมิวนิสต์หลายคนต้องลี้ภัยออกจากเมือง และเริ่มสร้างฐานที่มั่นในชนบท
ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายชาตินิยม (ก๊กมินตั๋ง) กับฝ่ายคอมมิวนิสต์ ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ จนกลายเป็นสงครามกลางเมือง ทว่าในปี 1937 เมื่อญี่ปุ่นเข้ารุกรานจีนอย่างเต็มตัว ทำให้ทั้งสองฝ่ายยุติความขัดแย้งชั่วคราว และก่อตั้งแนวร่วมครั้งที่สอง (Second United Front) เพื่อร่วมกันต้านญี่ปุ่น
เมื่อญี่ปุ่นยอมแพ้ในสงครามโลกครั้งที่สองในปี 1945 สงครามกลางเมืองจีนก็ปะทุขึ้นอีกครัังในปีถัดมา ฝ่ายคอมมิวนิสต์ซึ่งมีกองทัพปลดปล่อยประชาชน (People’s Liberation Army หรือ PLA) สามารถพลิกสถานการณ์และเอาชนะกองทัพก๊กมินตั๋งที่แม้จะได้รับการสนับสนุนจากมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ แต่ก็มีขวัญกำลังใจต่ำและปัญหาภายในมากมาย
ท้ายที่สุดในเดือนตุลาคม 1949 เหมาเจ๋อตงจึงประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน (People’s Republic of China) ปกครองจีนแผ่นดินใหญ่ทั้งหมด ส่วนเจียงไคเช็กและก๊กมินตั๋งพร้อมผู้ติดตามกว่า 2 ล้านคน ลี้ภัยไปยังเกาะไต้หวัน (Taiwan) และยังคงใช้ชื่อสาธารณรัฐจีนมาจนถึงปัจจุบัน
อ้างอิง
เอ็มมา แมริออตต์ (เขียน) สินีนาถ เศรษฐพิศาล (แปล). (2025). ประวัติศาสตร์โลก ฉบับย่อ.
Chinese Civil War. Britannica. https://www.britannica.com/event/Chinese-Civil-War
#HistofunDeluxe
- 14
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
