Blockdit Logo (Mobile)
Is Life
•
27 พ.ค. เวลา 01:00 • ประวัติศาสตร์

“คำว่า ‘ควบคุมธรรมชาติ’ เป็นคำที่เกิดจากความหยิ่งผยองของมนุษย์”

27 พฤษภาคม วันคล้ายวันเกิดของ ราเชล คาร์สัน (Rachel Carson)
ราเชล คาร์สัน เธอคือ ผู้หญิงตัวเล็กๆคนหนึ่งที่ใช้แค่ ‘ปลายปากกา’ และ ‘ความกล้าหาญ’ งัดกับบริษัทยักษ์ใหญ่ระดับโลก จนสามารถเปลี่ยนวิถีชีวิตของพวกเราไปตลอดกาล
ถ้าไม่มีเธอ โลกของเราอาจจะอาบยาพิษจนไม่เหลือเสียงนกร้องให้ได้ยินอีกเลย
ราเชลเกิดเมื่อปี 1907 ที่เมืองสปริงเดล รัฐเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา เติบโตมาในฟาร์มเล็กๆ ริมแม่น้ำแอลลีเกนี
ยุคนั้นไม่มีไอแพดหรือสมาร์ทโฟน โลกทั้งใบของเธอคือป่าและธรรมชาติรอบบ้าน
แม่ของเธอเป็นคนสำคัญมากที่ปลูกฝังความรักธรรมชาติ ทั้งคู่ชอบเดินป่าด้วยกัน สังเกตแมลง ดูนก ดูพืชพรรณต่างๆ จนราเชลซึมซับความรักธรรมชาติมาแบบเต็มๆ
แต่อีกสิ่งที่เธอหลงใหลไม่แพ้กันก็คือ ‘การเขียน’ ราเชลเป็นหนอนหนังสือตัวยง และเริ่มเขียนเรื่องสั้นส่งไปตีพิมพ์ในนิตยสารเด็กตั้งแต่ตอนอายุแค่ 10 ขวบ
พอเข้ามหาวิทยาลัย (Pennsylvania College for Women) ราเชลเลือกเรียนเอกภาษาอังกฤษตามความฝัน
แต่แล้วจุดเปลี่ยนสำคัญก็มาถึงตอนที่เธอต้องเรียนวิชาบังคับอย่าง ‘ชีววิทยา’ และได้เจอกับอาจารย์ที่สอนสนุก เปิดโลกให้เธอเห็นความสวยงามของกลไกธรรมชาติ
ราเชลตกหลุมรักวิทยาศาสตร์แบบถอนตัวไม่ขึ้น จนตัดสินใจหักดิบ เปลี่ยนเอกมาเรียน ‘ชีววิทยา’ แทน
ต้องบอกก่อนว่ายุคนั้น วงการวิทยาศาสตร์เป็นโลกของผู้ชายแทบร้อยเปอร์เซ็นต์ การที่ผู้หญิงคนหนึ่งจะมาเอาดีด้านนี้เป็นเรื่องที่ถูกมองว่าแปลก
แต่ราเชลก็ไม่สน เธอเรียนต่อจนจบและไปต่อปริญญาโทด้านสัตววิทยาที่มหาวิทยาลัยระดับท็อปอย่าง จอห์นส์ ฮอปกินส์ (Johns Hopkins University)
แต่ชีวิตคนเรามันไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบเสมอไป ช่วงนั้นอเมริกากำลังเจอกับวิกฤตเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ แถมพ่อของเธอก็มาเสียชีวิตกะทันหัน
ราเชลในฐานะเสาหลักของบ้าน ต้องตัดสินใจทิ้งความฝันที่จะเรียนปริญญาเอก เพื่อออกมาหางานทำเลี้ยงดูแม่และหลานๆ ของเธอ
งานแรกๆ ที่เธอทำคือการเขียนบทรายการวิทยุให้สำนักงานประมงของสหรัฐฯ (U.S. Bureau of Fisheries) และรายการชื่อ ‘Romance Under the Waters’
เธอได้เอาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่แม่นยำมาผสมกับศิลปะการเล่าเรื่องที่สละสลวย ทำให้เรื่องของปลาและปะการังที่ฟังดูน่าเบื่อ กลายเป็นเรื่องเล่าที่สนุกและเห็นภาพ จนผลงานเข้าตาผู้ใหญ่และได้เลื่อนขั้นเป็นนักชีววิทยาทางน้ำแบบเต็มตัว
ราเชลเริ่มเอาความรู้มาเขียนหนังสือ จนเกิดเป็น The Sea Around Us (ปี 1951)
หนังสือเล่มนี้ติดอันดับขายดีติดต่อนานเป็นปีๆ แถมยังกวาดรางวัลเพียบ ทำให้เธอมีเงินพอที่จะลาออกจากราชการมาเป็นนักเขียนแบบเต็มตัว
เธอเคยบอกว่า “ตอนเด็กๆ ฉันคิดเสมอว่าตัวเองจะเป็นนักเขียน ฉันไม่เคยเรียนชีววิทยาจนกระทั่งเรียนอยู่ปีสองในมหาวิทยาลัย ฉันชอบมันมากจนทำให้ฉันต้องตัดสินใจครั้งสำคัญ วิทยาศาสตร์หรือการเขียน? ฉันไม่เคยคิดที่จะนำทั้งสองอย่างมารวมกัน จนกระทั่งในที่สุดฉันก็เข้าใจว่าการเป็นนักชีววิทยาจะทำให้ฉันมีเรื่องให้เขียน”
และงานเขียนของเธอทำให้คนตระหนักว่า มหาสมุทรไม่ใช่แค่แอ่งน้ำขนาดใหญ่ แต่เป็นระบบนิเวศที่มีชีวิตและเปราะบางมาก
กระทั่งช่วงปลายยุค 1950s หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สังคมโลกเวลานั้นกำลังคลั่งไคล้ความก้าวหน้าทางเคมี โดยเฉพาะสารเคมีกำจัดแมลงที่ชื่อว่า DDT รัฐบาลและบริษัทเคมีโปรโมทว่ามันคือ ‘ยาวิเศษ’ ที่ปลอดภัยต่อมนุษย์ เกิดการพ่นยากันแบบไม่ลืมหูลืมตา ทั้งในแปลงเกษตร ในสวนสาธารณะ
จนกระทั่งราเชลได้รับจดหมายจากเพื่อนคนหนึ่ง เล่าว่านกในสวนของเธอตายเกลื่อนหลังจากเครื่องบินมาพ่นยา DDT
ราเชลเอะใจและเริ่มสืบข้อมูล ยิ่งขุดก็ยิ่งเจอความจริงที่น่าขนลุก
เธอพบว่าสารเคมีพวกนี้มันไม่ได้หายไปไหน แต่มันสะสมอยู่ใน ‘ห่วงโซ่อาหาร’ จากแมลง ไปสู่นก ไปสู่ปลา และในที่สุด... มันก็เข้ามาอยู่ในร่างกายมนุษย์
ราเชลใช้เวลาถึง 4 ปีเต็ม รวบรวมงานวิจัย สัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์ และเขียนมันออกมาเป็นหนังสือที่ชื่อว่า Silent Spring (ชื่อไทย - ฤดูใบไม้ผลิอันเงียบงัน) ตีพิมพ์ในปี 1962
“สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ทำลายทุกอย่างไม่เลือกหน้า มันไม่แยกแยะว่าสิ่งใดมีคุณหรือโทษ..การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชจึงกลายเป็นเรื่องธรรมดาสามัญในชีวิตประจำวันอย่างน่าตกใจ ในสายตาของฉัน..มันเป็นปัญหาพื้นฐานของการเคารพในสิทธิมนุษยชน...นั่นคือสิทธิของปัจเจกบุคคล ที่จะได้รับความปลอดภัยจากสารพิษร้ายแรง”
เธอให้จินตนาการถึงเมืองหนึ่งที่เคยมีนกร้องเจื้อยแจ้วในฤดูใบไม้ผลิ แต่จู่ๆ วันหนึ่งทุกอย่างก็เงียบสงัดลง เพราะสัตว์ทุกตัวถูกสารเคมีฆ่าตายหมด... อันเป็นบทเปิดเรื่องที่ชวนหดหู่ยิ่งนัก
ทันทีที่หนังสือวางขาย Silent Spring ก็เหมือนการทิ้งระเบิดลูกใหญ่ใส่กลางวงการอุตสาหกรรมเคมี
บริษัทยักษ์ใหญ่โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ ทุ่มเงินมหาศาลจ้างสื่อและนักวิทยาศาสตร์มาดิสเครดิต โจมตีว่าเธอเเป็นพวกคลั่งธรรมชาติ บ้างก็ว่าเป็นคอมมิวนิสต์ที่มาขัดขวางความเจริญของชาติ (ยุคนั้นการเหยียดเพศรุนแรงมาก จึงมีการใช้ความเป็นผู้หญิงมาเป็นข้ออ้างว่าเธอใช้อารมณ์มากกว่าเหตุผล)
แต่ราเชลไม่โต้ตอบด้วยความโกรธ เธอเอาข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่แน่นปึ้กมาตอกกลับแบบนิ่มๆ แต่น็อกเอาต์
เรื่องที่เศร้าที่สุดน่านับถือหัวใจของ ราเชล คาร์สัน เป็นอย่างมาก เพราะในขณะที่ราเชลกำลังขึ้นศาลเพื่อต่อสู้กับบริษัทยักษ์ใหญ่ เธอกำลังป่วยด้วยโรคมะเร็งเต้านมระยะลุกลาม
ราเชล รู้ตัวว่าเป็นมะเร็งตั้งแต่ตอนที่กำลังเขียนหนังสือ Silent Spring และทนเจ็บปวดจากการผ่าตัดและการฉายแสง ที่ร่างกายอ่อนแอลงทุกวัน
แต่เธอก็สวมวิกผมและแต่งหน้าไปขึ้นให้การต่อหน้าคณะกรรมการวุฒิสภาของสหรัฐอเมริกาในปี 1963 ด้วยท่าทีที่สง่างามและเด็ดขาด
เธอเรียกร้องให้รัฐบาลต้องตระหนักถึงสิทธิของประชาชนที่จะได้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และเรียกร้องให้ตั้งหน่วยงานมาดูแลเรื่องนี้โดยเฉพาะ
ครั้งหนึ่งเธอให้สัมภาษณ์ว่า “ความพยายามของมนุษย์ที่จะควบคุมธรรมชาติด้วยอำนาจในการเปลี่ยนแปลงและทำลายล้างนั้น ย่อมนำไปสู่สงครามกับตัวเองอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งเขาจะพ่ายแพ้หากไม่ยอมปรองดองกับธรรมชาติ”
ในที่สุด ประธานาธิบดี จอห์น เอฟ. เคนเนดี ก็สั่งให้ตั้งคณะกรรมการมาสอบสวนเรื่องนี้ และพบว่า “สิ่งที่ราเชลพูดคือความจริงทั้งหมด”
ราเชล คาร์สัน จากโลกนี้ไปอย่างสงบในเดือนเมษายน ปี 1964 ด้วยวัยเพียง 56 ปี
เธอจากไปก่อนจะได้เห็นความสำเร็จอันยิ่งใหญ่
ไม่กี่ปีต่อมา ผลจากหนังสือ Silent Spring ได้นำไปสู่การ แบนการใช้สาร DDT ทั่วสหรัฐอเมริกา
และเป็นจุดกำเนิดของการก่อตั้ง สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อม (EPA) รวมถึงการเกิดกฎหมายคุ้มครองอากาศและน้ำสะอาดอีกมากมาย
ราเชล คาร์สัน คนธรรมดาคนหนึ่งก็สามารถทิ้งมรดกที่ยิ่งใหญ่ไว้ให้โลกใบนี้ได้ โดยใช้แค่สมอง ปลายปากกา และความรักที่มีต่อธรรมชาติอย่างแท้จริง
ทุกวันนี้ที่เรายังได้ยินเสียงนกร้อง ได้กินอาหารที่ปลอดภัยขึ้น... เพราะมรดกของราเชล คาร์สัน
อ้างอิง
Rachel Carson (1907-1964) Author of the Modern Environmental Movement https://www.fws.gov/staff-profile/rachel-carson-1907-1964-author-modern-environmental-movement
โฆษณา