รักษามะเร็งเต้านมหายแล้ว อยากมีลูก ยาเก่าจะทำให้ลูกพิการไหม?
TLDR
คนที่เคยรักษามะเร็งเต้านมแล้วอยากมีลูก ไม่ได้แปลว่าห้ามตั้งครรภ์ตลอดชีวิต และยาเคมีบำบัดหรือยารักษาเดิมที่หยุดไปแล้วไม่ได้แปลว่าจะทำให้ลูกในอนาคตพิการเสมอไป สิ่งสำคัญคือห้ามตั้งครรภ์ระหว่างใช้ยาบางชนิด ต้องวางแผนกับทีมรักษาก่อนหยุดยา และประเมินความเสี่ยงของโรคเป็นรายบุคคล
คำถามนี้หมอได้ยินแล้วเข้าใจมากครับ
“รักษามะเร็งเต้านมหายแล้ว แต่อยากมีลูกมาก ยาที่เคยได้จะทำให้ลูกพิการไหม”
ตอบตรง ๆ คือ ถ้าการรักษาที่เสี่ยงต่อทารกจบไปแล้ว และร่างกายฟื้นตัวดี การตั้งครรภ์ในอนาคตไม่ได้แปลว่าลูกจะพิการจากยาเก่าที่เคยรักษาเสมอไป
แต่ห้ามคิดเอง หยุดยาเอง หรือตั้งครรภ์เองระหว่างยังอยู่ในช่วงยาที่ห้ามตั้งครรภ์เด็ดขาด
ต้องแยกให้ออกครับ
“เคยได้ยาในอดีต” กับ “กำลังมียาอยู่ในร่างกายหรือกำลังใช้ยาอยู่” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
ยาเคมีบำบัด ยาต้านฮอร์โมน และยามุ่งเป้าบางชนิด อาจเป็นอันตรายต่อทารกถ้าตั้งครรภ์ระหว่างใช้ยา หรือใกล้ช่วงที่ยาเพิ่งหยุด
ดังนั้นระหว่างรักษา ต้องคุมกำเนิดจริงจัง และควรใช้วิธีที่เหมาะกับคนไข้มะเร็งเต้านม เช่น ถุงยาง หรือวิธีไม่ใช้ฮอร์โมนตามที่แพทย์แนะนำ
ความเข้าใจผิดข้อแรกคือ “เป็นมะเร็งเต้านมแล้ว ห้ามมีลูกตลอดชีวิต”
ไม่จริงเสมอไปครับ
ผู้ป่วยบางรายหลังรักษาครบและโรคสงบ สามารถวางแผนตั้งครรภ์ได้ โดยต้องคุยกับทีมรักษาเรื่องระยะของโรค ชนิดมะเร็ง ความเสี่ยงกลับเป็นซ้ำ อายุ รังไข่ยังทำงานไหม และต้องหยุดยาต้านฮอร์โมนชั่วคราวหรือไม่
ความเข้าใจผิดข้อสองคือ “ถ้ากินยาต้านฮอร์โมนอยู่ แล้วอยากมีลูก ก็หยุดเองได้”
อันนี้อันตรายครับ
ยาต้านฮอร์โมน เช่น Tamoxifen หรือ Aromatase inhibitor มีบทบาทสำคัญในการลดโอกาสมะเร็งกลับเป็นซ้ำในคนไข้ที่เข้าเกณฑ์
ถ้าอยากตั้งครรภ์ ต้องคุยกับแพทย์ก่อนเสมอ เพื่อประเมินว่าหยุดยาได้หรือยัง ควรหยุดนานแค่ไหนก่อนพยายามตั้งครรภ์ และหลังคลอดควรกลับมากินยาต่ออย่างไร
บางคนต้องกินยาต้านฮอร์โมนนานหลายปี จึงกังวลว่าอายุจะมากเกินไป
เรื่องนี้ควรคุยตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ใช่รอจนทนไม่ไหวแล้วหยุดยาเอง เพราะปัจจุบันมีแนวทางที่ช่วยวางแผนการมีบุตรหลังมะเร็งเต้านมได้ในบางราย
อีกเรื่องที่ต้องพูดคือ เคมีบำบัดอาจกระทบรังไข่
บางคนประจำเดือนกลับมา บางคนประจำเดือนหายไปนาน บางคนเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนเร็วขึ้น โดยเฉพาะถ้าอายุมากขึ้นตอนเริ่มรักษา
การมีประจำเดือนกลับมาไม่ได้รับประกันว่าตั้งครรภ์ได้ง่าย และการไม่มีประจำเดือนก็ไม่ได้แปลว่าหมดโอกาสเสมอไป
ควรพบแพทย์มะเร็งร่วมกับแพทย์เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อประเมินฮอร์โมน รังไข่ และโอกาสตั้งครรภ์จริง
ถ้าคนไข้ยังรักษาไม่จบ และยังไม่ได้มีลูก แต่รู้ตัวว่าอยากมีลูกในอนาคต ควรบอกแพทย์ตั้งแต่ก่อนเริ่มคีโม
บางรายอาจพิจารณาเก็บไข่ เก็บตัวอ่อน หรือใช้ยาปกป้องรังไข่บางชนิดระหว่างคีโมตามความเหมาะสม
แต่ถ้ารักษาไปแล้ว ก็ไม่ต้องโทษตัวเองครับ ยังมีทางให้ประเมินต่อได้
สิ่งที่ควรถามแพทย์ก่อนพยายามตั้งครรภ์มี 5 ข้อ
โรคของฉันตอนนี้สงบดีไหม
ความเสี่ยงกลับเป็นซ้ำสูงแค่ไหน
ฉันต้องกินยาต้านฮอร์โมนต่ออีกนานไหม
ถ้าจะหยุดยาเพื่อมีลูก ต้องหยุดอย่างไรและเมื่อไหร่
ควรพบแพทย์เฉพาะทางด้านมีบุตรยากหรือสูติแพทย์ความเสี่ยงสูงหรือไม่
เรื่องที่อยากให้จำไว้คือ ความอยากมีลูกหลังมะเร็งเต้านมไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว
แต่ต้องวางแผนให้ปลอดภัยทั้งแม่และลูก
อย่าตั้งครรภ์ระหว่างรักษาโดยไม่บอกแพทย์
อย่าหยุดยาเองเพราะกลัวอายุมาก
และอย่าเชื่อคำพูดว่า “เคยคีโมมา ลูกต้องพิการแน่” เพราะไม่ใช่ข้อสรุปที่ถูกต้องสำหรับทุกคน
การมีลูกหลังมะเร็งเต้านมเป็นเรื่องที่ต้องคุยอย่างจริงจัง ไม่ใช่เดาเองจากความกลัว
ถ้าวางแผนดี ตรวจให้พร้อม และตัดสินใจร่วมกับทีมรักษา หลายคนยังมีโอกาสเดินต่อในบทบาทของแม่ได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น
ด้วยรักและห่วงใย
นพ.โภคิน เพ็ชร์หอม
ศัลยแพทย์เต้านม
เพจหมอโภโชว์(เรื่อง)นม
เอกสารอ้างอิง
National Comprehensive Cancer Network. (2026). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Breast Cancer, Version 2.2026. National Comprehensive Cancer Network.
Partridge, A. H., Niman, S. M., Ruggeri, M., Peccatori, F. A., Azim, H. A., Colleoni, M., Saura, C., Shapiro, C. L., Fumagalli, D., Korde, L. A., Kim, S. B., Bines, J., O’Shaughnessy, J., Wolff, A. C., Sella, T., & Pagani, O. (2023). Interrupting endocrine therapy to attempt pregnancy after breast cancer. New England Journal of Medicine, 388(18), 1645–1656.
American Society of Clinical Oncology. (2018). Fertility preservation in patients with cancer: ASCO clinical practice guideline update. Journal of Clinical Oncology, 36(19), 1994–2001.
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
