17 มิ.ย. เวลา 10:41 • สุขภาพ

คีโมทำให้ขนตา ขนคิ้ว และขนในที่ลับร่วงด้วยไหม?

TLDR
เคมีบำบัดบางสูตรไม่ได้ทำให้ร่วงแค่ผมบนศีรษะ แต่ขนคิ้ว ขนตา ขนรักแร้ ขนแขนขา และขนในที่ลับก็อาจบางลงหรือร่วงได้เช่นกัน ไม่ได้แปลว่าร่างกายแย่ลง และส่วนใหญ่งอกกลับมาได้หลังจบคีโม แต่เวลางอก ความหนา สี และรูปทรงอาจเปลี่ยนไปชั่วคราว
คำถามนี้คนไข้มักถามด้วยความอายครับ
“หมอคะ นอกจากผมบนหัวแล้ว ขนตา ขนคิ้ว หรือขนตรงนั้นจะร่วงหมดด้วยไหม”
ตอบตรง ๆ คือ มีโอกาสร่วงได้ครับ
เคมีบำบัดทำงานกับเซลล์ที่แบ่งตัวเร็ว ซึ่งรวมถึงเซลล์รากผมและรากขนหลายตำแหน่ง ไม่ได้เลือกเฉพาะผมบนศีรษะ
บางคนผมร่วงก่อน แล้วขนคิ้วขนตาค่อย ๆ บางลงทีหลัง
บางคนขนรักแร้ ขนแขนขา และขนในที่ลับร่วงเกือบหมด
บางคนร่วงแค่บางส่วน ขึ้นกับสูตรยา ขนาดยา จำนวนรอบ และร่างกายแต่ละคน
ความเข้าใจผิดข้อแรกคือ “ถ้าขนร่วงหมด แปลว่าคีโมแรงเกินไปหรือร่างกายรับไม่ไหว”
ไม่จำเป็นครับ
ขนร่วงเป็นผลข้างเคียงที่พบได้จากคีโมบางสูตร ไม่ได้ใช้บอกว่ารักษาได้ผลหรือไม่ได้ผล และไม่ได้แปลว่าโรคลุกลาม
บางคนร่วงมากแต่ร่างกายโดยรวมยังรับการรักษาได้ดี
บางคนร่วงน้อยก็ไม่ได้แปลว่ายาอ่อนหรือไม่ได้ผล
ความเข้าใจผิดข้อสองคือ “ขนตาขนคิ้วร่วงแล้วจะไม่ขึ้นอีก”
ส่วนใหญ่ขึ้นใหม่ได้ครับ
แต่ขนคิ้วและขนตาอาจใช้เวลาต่างจากผมบนศีรษะ บางคนเริ่มเห็นขนใหม่หลังจบคีโมไม่กี่สัปดาห์ถึงไม่กี่เดือน บางคนต้องรอนานกว่า และช่วงแรกอาจขึ้นบาง สั้น หรือทิศทางแปลกไป
ผมและขนที่ขึ้นใหม่อาจหยิกขึ้น นุ่มขึ้น แข็งขึ้น สีเข้มหรืออ่อนลงกว่าเดิมได้
ส่วนใหญ่ค่อย ๆ ดีขึ้นตามเวลา
ขนตาร่วงต้องระวังอะไร?
ขนตาช่วยกันฝุ่นและลดการระคายเคืองของตา ถ้าขนตาร่วงมาก บางคนอาจแสบตา ตาแห้ง น้ำตาไหลง่าย หรือรู้สึกเหมือนมีฝุ่นเข้าตาบ่อย
ควรหลีกเลี่ยงการติดขนตาปลอมแบบกาวแรง ๆ ในช่วงที่ผิวและเปลือกตาระคายเคืองง่าย
ถ้ามีตาแดง ปวดตา ขี้ตามาก ตามัว หรือเปลือกตาบวม ควรพบแพทย์ ไม่ควรซื้อยาหยอดตาสเตียรอยด์ใช้เอง
ขนคิ้วร่วงทำอย่างไรดี?
ใช้ดินสอเขียนคิ้วหรือฝุ่นเขียนคิ้วได้ ถ้าผิวไม่แพ้และอุปกรณ์สะอาด
บางคนเลือกสักคิ้วก่อนเริ่มคีโม แต่ต้องระวังเรื่องแผลและการติดเชื้อ ถ้ากำลังให้คีโม เม็ดเลือดต่ำ หรือภูมิคุ้มกันลดลง ไม่ควรทำหัตถการที่ทำให้เกิดแผลโดยไม่ถามแพทย์ก่อน
สำหรับขนในที่ลับ ถ้าร่วง ไม่ได้อันตรายครับ
แต่ผิวบริเวณนั้นอาจเสียดสี ระคายเคือง หรือแห้งง่ายขึ้น ควรใส่กางเกงในผ้านุ่ม ระบายอากาศดี ไม่รัดแน่น และรักษาความสะอาดแบบอ่อนโยน
ไม่จำเป็นต้องแว็กซ์ โกน หรือทำเลเซอร์ในช่วงคีโม
เพราะช่วงนี้ผิวบอบบาง ติดเชื้อง่าย และแผลหายช้ากว่าปกติในบางช่วง โดยเฉพาะช่วงเม็ดเลือดขาวต่ำ
สิ่งที่ไม่ควรทำคือซื้อยาปลูกผม ปลูกคิ้ว เซรั่มขนตา หรืออาหารเสริมมากินเองโดยไม่บอกทีมรักษา
บางอย่างอาจระคายเคือง บางอย่างอาจกระทบตา ตับ ไต หรือรบกวนยาที่ใช้อยู่
ถ้าอยากใช้ผลิตภัณฑ์เฉพาะที่ ควรถามแพทย์ก่อน โดยเฉพาะถ้าอยู่ระหว่างคีโมหรือมีผื่นแพ้ง่าย
เรื่องที่อยากให้จำไว้คือ ขนร่วงจากคีโมเป็นเรื่องที่กระทบใจจริง ไม่ใช่เรื่องเล็กหรือเรื่องไร้สาระ
บางคนรับได้กับผมร่วง แต่ร้องไห้หนักเมื่อคิ้วและขนตาหาย เพราะมองกระจกแล้วรู้สึกไม่เหมือนตัวเอง
ความรู้สึกนี้ไม่ผิดครับ
เราสามารถใช้วิก ผ้าโพกศีรษะ เขียนคิ้ว แต่งหน้า หรือเลือกไม่แต่งเลยก็ได้ ไม่มีวิธีไหนถูกกว่ากัน
เป้าหมายคือให้คุณผ่านช่วงรักษาไปได้อย่างปลอดภัย และยังรู้สึกเป็นเจ้าของร่างกายตัวเองให้มากที่สุด
ขนที่ร่วงไม่ได้ลดคุณค่าของคุณ
มันเป็นผลข้างเคียงของการรักษา และในหลายคน มันจะค่อย ๆ กลับมาเมื่อร่างกายเริ่มฟื้นตัว
ด้วยรักและห่วงใย
นพ.โภคิน เพ็ชร์หอม
ศัลยแพทย์เต้านม
เพจหมอโภโชว์(เรื่อง)นม
เอกสารอ้างอิง
National Cancer Institute. (2024). Chemotherapy and you: Support for people with cancer. U.S. Department of Health and Human Services.
American Cancer Society. (2024). Hair loss from cancer treatment. American Cancer Society.
National Comprehensive Cancer Network. (2025). NCCN Guidelines for Patients: Invasive Breast Cancer. National Comprehensive Cancer Network.
โฆษณา