เมื่อวาน เวลา 01:00 • สิ่งแวดล้อม

กลิ่นดินหญ้าหลังฝนตก ความสุขเล็กๆ ที่ซ่อนอยู่ในธรรมชาติ

ช่วงเวลาที่ฝนเริ่มตกหรือหลังตกไปแล้ว คงเป็นหนึ่งในโมเมนต์ที่ใครหลายคนรู้สึกหลงรัก ‘กลิ่น’ ที่โชยมากับลม
กลิ่นดินหลังฝนตก หรือที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า ‘เพทริเคอร์’ (Petrichor) เกิดจากหลายอย่างรวมกัน ทั้งน้ำมันจากพืช สารที่สะสมอยู่ในดิน และสารจากจุลินทรีย์บางชนิด
พอฝนตก เม็ดฝนจะกระแทกพื้นจนทำให้สารเหล่านี้ฟุ้งขึ้นมาในอากาศ เราจึงได้กลิ่นเฉพาะตัวที่ทั้งสดชื้น และเย็นสบายในเวลาเดียวกัน
เวลาที่เราสูดอากาศเข้าไป โมเลกุลของกลิ่นจะเข้าไปกระตุ้นเซลล์รับกลิ่นในโพรงจมูก จากนั้นสัญญาณจะถูกส่งตรงไปยังสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ ความเครียด และความทรงจำ
แตกต่างจากประสาทสัมผัสหลายอย่างที่ต้องผ่านการประมวลผลหลายขั้นตอนก่อน สมองจึงตอบสนองต่อ ‘กลิ่น’ ได้เร็วมาก และมักกระทบกับความรู้สึกโดยตรง
แต่เรื่องที่น่าสนใจอยู่ตรงที่ ร่างกายมนุษย์ไวต่อ ‘ไอดินกลิ่นฝน’ มากเป็นพิเศษ
โดยนักวิทยาศาสตร์พบว่า มนุษย์สามารถรับรู้สารบางชนิดจากดินได้ แม้มันปล่อยกลิ่นออกมาน้อยมาก คล้ายกับว่าสมองของเราถูกออกแบบมาให้สนใจกับกลิ่นประเภทนี้มานมนาน
เหตุผลหนึ่งอาจเกี่ยวข้องกับวิวัฒนาการ เพราะในโลกยุคก่อน ฝนหมายถึงน้ำ ความชุ่มชื้น และโอกาสรอดชีวิต
พื้นที่ใดมีกลิ่นดินชื้นหลังฝนตก มักเป็นพื้นที่ที่มีน้ำและเหมาะกับการดำรงชีวิต สมองของมนุษย์จึงอาจค่อยๆ เรียนรู้ว่า กลิ่นแบบนี้พื้นที่แห่งชีวิต
พอเราได้กลิ่น ร่างกายจึงผ่อนคลาย ความเครียดลดลง เหมือนเวลาเราได้สัมผัสธรรมชาติแล้วรู้สึกผ่อนคลายมากกว่าอยู่ในเมืองใหญ่ที่ร้อนอ้าว
อีกส่วนหนึ่ง มาจากสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปพร้อมกับฝนตก หลังฝนเริ่มลง อุณหภูมิอากาศมักลดลง ความชื้นเพิ่มขึ้น ฝุ่นในอากาศลดลง และลมเย็นเริ่มพัด
ด้วยบรรยากาศแบบนั้น ความเครียดจากความร้อนย่อมลดลงตาม โดยเฉพาะในประเทศอากาศร้อนอย่างไทย
เพราะในวันที่อากาศร้อนมากๆ ระบบต่างๆ ในร่างกายเราจะทำงานหนักขึ้น ทั้งหัวใจ การไหลเวียนเลือด และการควบคุมอุณหภูมิ พอฝนตก ร่างกายจึงเหมือนได้พักชั่วคราว
ขณะเดียวกัน กลิ่นจากธรรมชาติยังสัมพันธ์กับการลดระดับความเครียดในสมอง
อย่างที่ทราบกันว่า การอยู่ใกล้พื้นที่สีเขียว ท่ามกลางป่าเขาลำเนาไพร หรือสภาพแวดล้อมธรรมชาติ สามารถช่วยลดระดับฮอร์โมนความเครียด ทำให้อัตราการเต้นของหัวใจและความดันลดลงได้
กลิ่นดินหลังฝนตกก็อาจเป็นหนึ่งในสัญญาณที่ทำให้สมองรับรู้ว่า เรากำลังอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบเดียวกันนั้น
ที่สำคัญ กลิ่นนี้ไม่ได้มีให้สัมผัสตลอดเวลา มันเกิดแค่ช่วงสั้นๆ หลังฝนตกใหม่ๆ สมองมนุษย์จึงตอบสนองมากกว่ากลิ่นที่เจอทุกวันนั่นเอง
จึงไม่แปลก ที่ใครหลายคนจะหลงรักกลิ่นนี้อย่างเต็มหัวใจ
อ่านเรื่องราวอื่นๆ ประกอบ
โฆษณา