มารู้จัก "ต้นสะตือ" กันเถอะ
-----------------
หลังจากที่ผมเขียนเรื่อง "ข้อคิดที่คมคายระหว่างต้นไทรกับต้นสะตือ" มีบางท่านบอกว่าไม่รู้จักต้นสะตือ พอดีท่านสุวัช สิงหพันธุ์ อดีตปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) กรุณาเขียนให้ความรู้เรื่องนี้ไว้ในกลุ่มไลน์เนินชเลย์ จึงขออนุญาตนำข้อเขียนท่านมาเผยแพร่เป็นวิทยาทานนะครับ
สะตือ( Crudia chrysantha) ชื่อไม้ยืนต้นไม้ผลัดใบ ทรงพุ่มแผ่กว้าง แตกกิ่งที่ระดับต่ำ อายุยืนได้หลายร้อยปี นับว่าเป็นไม้โบราณที่หายากชนิดหนึ่งตามบัญชีพรรณไม้หายากของกรมป่าไม้ ชอบขึ้นตามริมน้ำ ท้องนา ริมลำธารในป่าดิบแล้งที่ระดับความสูงจากน้ำทะเลไม่มากนักเป็นส่วนใหญ่ แต่ปัจจุบันมักจะไม่ค่อยได้เห็น แม้จะพบอยู่ทุกภาคของประเทศไทยก็ตามยกเว้นภาคเหนือไม่ค่อยได้พบ
สะตือ เป็นสมุนไพรพื้นบ้านมาตั้งแต่สมัยโบราณ ทุกส่วนเป็นยา เช่นใบและดอก ช่วยลดไข้ ใช้ต้มดื่ม อาบ แก้อีสุกอีใสและหัด เปลือก แก้ท้องร่วง สมานแผล และหากรวมทุกส่วนของต้นเข้าด้วยกัน เรียกว่า ยาห้า ต้ม กิน อาบ เชื่อว่ามีสรรพคุณขับพิษร้อน แก้ไข้หัวต่างๆ เช่น หัด อีสุกอีใส
ไม้สะตือ แข็ง เหนียว ใช้ในงานก่อสร้างทั่วไป ทำเฟอร์นิเจอร์ ทำด้ามเครื่องมือทางเกษตรได้ดี
คุณค่าทางประวัติศาสตร์ของต้นสะตือ ที่วัดลุ่มมหาชัยชุมพล ตำบลท่าประดู่ อำเภอเมือง จังหวัดระยอง มีต้นสะตือที่เชื่อว่ามีอายุมากกว่า 300 ปี พระเจ้าตากสินมหาราชเคยทรงนำช้างศึกและม้ามาผูกพัก ใช้เป็นจุดรวมพลก่อนยกทัพไปตีเมืองจันทบุรี สะตือต้นนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น “รุกขมรดกของแผ่นดิน ใต้ร่มพระบารมี” มีขนาดเส้นรอบวงประมาณ 5 เมตร
บริเวณโคนต้นเป็นที่ตั้งของศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช สถานที่ศักดิ์สิทธิ์อีกแห่งหนึ่งซึ่งประชาชนนิยมไปกราบไหว้ สักการะกันมาก
นอกจากสะตือที่โด่งดังที่สุดของประเทศไทยต้นนี้แล้ว ที่อำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ยังมีวัดชื่อว่า วัดสะตือหรือวัดสะตือพุทธไสยาสน์ ซึ่งมีส่วนเกี่ยวพันกับสมเด็จพุฒาจารย์โต พรหมรังสี ตามตำนานว่าอดีตเคยมีต้นสะตืออยู่ที่วัดนี้ 3 ต้น แต่ได้ถูกน้ำเซาะตายไปกับตลิ่งซึ่งพังเสียแล้ว
หมายเหตุ
เคยไปกราบสักการะศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่วัดลุ่มมหาชัยชุมพลเมื่อเกือบ 20 ปีมาแล้ว ได้เก็บเมล็ดสะตือที่ร่วงหล่นอยู่โคนต้นมา 1 เมล็ด นำมาเพาะและปลูกไว้ที่กระท่อมรจนา เนื่องจากเป็นไม้ที่โตค่อนข้างช้า กอรปกับไม่ค่อยได้รับการดูแล และเพราะถูกไม้ใหญที่อยู่ข้างเคียงบดบัง จึงไม่เจริญเติบโตเท่าที่ควร แต่ก็ดีต่อคุณค่าทางใจว่าเป็นต้นไม้ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เป็นเผ่าพันธุ์ที่สืบเชื้อสายมาจากต้นที่เกี่ยวข้องเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดินผู้ทรงกอบกู้เอกราชของชาติไทย
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
