สิ่งที่น่ากลัวจากข่าวการบุกจับขบวนการทุจริตสอบท้องถิ่นในวันนี้ ไม่ใช่แค่ประเด็นที่ว่า "มีการทุจริตจริงหรือไม่" หรือมีมูลค่าความเสียหายเท่าไหร่...
แต่อยู่ที่หลักการกระจายอำนาจ (Decentralization) และ หลักการอภิบาล (Governance) กำลังถูกทำให้กลายเป็นเรื่องตลกร้ายสยองขวัญในใจประชาชน ซึ่งจะกลายเป็นอุปสรรคสำคัญในการพัฒนาประเทศในระยะยาวได้
เพราะว่าข่าวนี้เป็นอาวุธชั้นดีของกลุ่มวิธีคิดแบบรัฐราชการรวมศูนย์ที่คอยดึงเช็งอำนาจ เคสนี้จะถูกนำไปผลิตซ้ำเป็นวาทกรรมด้อยค่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทั้งระบบว่าพอปล่อยให้ท้องถิ่นทำเองทีไรก็โกง หรือท้องถิ่นศักยภาพยังไม่ถึง ขีดความสามารถต่ำ สู้ให้ส่วนกลางจัดสรรและคุมอำนาจ (ทุกเรื่อง) ไว้เหมือนเดิมดีกว่า
วาทกรรมเหล่านี้ไม่เพียงแต่บ่อนทำลายขวัญกำลังใจของเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นน้ำดีทั่วประเทศ แต่ยังทำให้คนเก่ง ๆ รุ่นใหม่หมดศรัทธา หมดความหวัง และปฏิเสธที่จะสอบเข้าทำงานเพื่อพัฒนาท้องถิ่นบ้านเกิดของตนเอง
.
.
หากมองผ่านเลนส์เศรษฐศาสตร์การเมือง การศรัทธาที่ล่มสลายนี้จะส่งผลให้เกิดการพลิกกลับจาก "Decentralization" ไปสู่ "Re-Centralization" (การดึงอำนาจกลับสู่ส่วนกลาง) ผลลัพธ์ที่ตามมาคือความ "ต้นทุนโอกาสของประเทศ" (Opportunity Cost) ที่เรียกคืนมาไม่ได้
เมื่อกระบวนการสอบคัดเลือกสร้างตลกร้ายแบบนี้ขึ้นมา เท่ากับเรากำลังตัดโอกาสในการได้คนเก่งไปขับเคลื่อนท้องถิ่นไปทีละรุ่น ๆ
ความเหลื่อมล้ำระหว่างกรุงเทพฯ กับต่างจังหวัด จะยิ่งฉีกกว้างขึ้น เพราะท้องถิ่นจะขาดแคลนจำนวนทรัพยากรหรือทุนมนุษย์ที่มีคุณภาพ (Human Capital) ที่มากพอจะไปดีไซน์เมือง หรือสร้างแรงดึงดูดทางการลงทุนใหม่ ๆ
(ผมไม่ได้บอกว่าการทุจริตรอบนี้ไม่ต้องปราบ... แต่กำลังจะชวนให้มองลึกกว่าข่าวอาชญากรรมหน้าหนึ่งที่ปราบแล้วจบไป แต่ประเทศยังคงเสียหาย และรอข่าวทุจริตครั้งใหม่เกิดแบบไร้บทเรียน สู่เรื่องการความมั่นคงเชิงสถาบันและการพัฒนาประเทศยั่งยืน...
...เพราะความเป็นจริง การจ่ายส่วยใช้เส้นสายสอบข้าราชการท้องถิ่นไม่ใช่เรื่องใหม่ และเป็นปัญหาซุกใต้พรมมานาน แต่ด้วย Hidden Agenda เกมการเมืองของขั้วตรงข้ามที่ใช้โจมตีกัน และการจ่ายผลประโยชน์ไม่ลงตัวทั่วถึง เรื่องนี้จึงถูกปูดขึ้นมา ซึ่งก็ถือเป็นโอกาสทองคำที่เราจะหาทางอุดช่องโหว่นี้อย่างจริงจัง)
.
.
ในยุคเทคโนโลยีดิจิทัลปัจจุบัน การแก้ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องยาก ซึ่งเราไม่จำเป็นต้องมัดรวมประเด็น (1) การบริหารจัดการสนามสอบ กับ (2) การออกข้อสอบและคุมมาตรฐาน ให้เป็นเนื้อเดียวกันจนเกิดช่องโหว่เหมือนในอดีต แต่เราสามารถแยกส่วนทำโดยแบ่งบทบาทระหว่างส่วนกลางและส่วนท้องถิ่นร่วมทำงานกันได้อย่างสมดุล
1) ส่วนกลาง ในฐานะผู้กำหนดและควบคุมมาตรฐาน (Regulator)
- จัดทำ Centralized Item Bank เพื่อรวบรวมข้อสอบจากกรรมการที่เป็นข้าราชการในพื้นที่ มีความรู้เชิงประสบการณ์ หรือผู้ทรงคุณวุฒิสาขาต่าง ๆ ทั่วประเทศ นำมาจัดทำเป็นคลังออกแบบข้อสอบกลางที่ Random ข้อสอบและทำการเข้ารหัส Encrypt ข้อมูลไว้ พร้อมทั้งทบทวนพัฒนาหลักเกณฑ์ เนื้อหา หลักสูตร และวิธีการสอบตามมาตรฐานสากล โดยต้องมีแผนพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์ที่ตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลง แทนการทำงานตามตารางรับผิดชอบกิจกรรมสิ่งที่ต้องทำประจำปี แบบเดิม ๆ ไปวัน ๆ
(...ที่มักติดวิธีการทำงานโดยไร้แผนเชิงกลยุทธ แค่รอวันเวลาตามปฏิทินมาถึงแล้วจัดประชุมวางแผนโปรเจค แบบลอก Pattern เก่า ๆ ในอดีตมาทำใหม่ จนไม่เกิดการพัฒนาให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง)
- ในวันสอบ ส่งข้อสอบที่เข้ารหัสผ่านระบบ Cloud ตรงไปยังศูนย์สอบภูมิภาคตามเวลาที่กำหนดเพื่อจัดพิมพ์กระดาษโจทย์ ซึ่งมักจะเป็นมหาวิทยาลัยหรือสถาบันการศึกษาที่มีฐานการผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ เครื่องโรเนียว รองรับอยู่แล้ว ป้องกันข้อสอบรั่วไหลล่วงหน้าได้ในระดับหนึ่ง ทำให้กระบวนการนายหน้าไม่สามารถคาดเดาหรือรู้ข้อสอบล่วงหน้าได้เป็นเดือน ๆ แล้วใช้เส้นสายไปดีลข้อสอบออกมาเก็ง แม้กระทั่งผู้ออกข้อสอบก็ไม่รู้ เพราะระบบจะใช้การสุ่มคัดเลือกและเข้ารหัสจนวินาทีสุดท้ายก่อนส่งเข้าห้องตีพิมพ์ปิดตายที่ศูนย์สอบ
- การตรวจกระดาษคำตอบโดยประยุกต์ใช้ Blockchain ด้วย Data Hash Audit Trail ใช้เทคโนโลยีการฝังลายนิ้วมือดิจิทัลในการตรวจ บล็อกไม่ให้เจ้าหน้าที่หน้างาน หรือ admin หลังบ้าน เข้าถึงระบบ เพื่อแก้ไขคะแนนดิบในฐานข้อมูล ต่อให้ฝืนแก้ไข ระบบจะบันทึก Log วันเวลา และตัวตนผู้แก้ไขไว้เป็นหลักฐานทันที
- แต่งตั้งกรรมการสนามสอบ หมุนเวียนย้ายเจ้าหน้าที่คุมสอบและแอดมินคุมเครื่องแสกนตรวจผลคำตอบข้ามเขต ผสมสัดส่วนคละภูมิลำเนาของเจ้าหน้าที่ กันอิทธิพลบ้านท้องถิ่นข่มขู่
2) ส่วนท้องถิ่น ในฐานะผู้อำนวยการสนามสอบ (Operator)
- ทำหน้าที่บริหารจัดการและควบรวมศูนย์สอบ ควบคุมให้มีการนำกระดาษคำตอบเข้าเครื่องตรวจทันทีภายในเวลาที่จำกัดอย่างเหมาะสม (เช่น 2 ชั่วโมงหลังสอบเสร็จ) หากส่งล่าช้าเกินเกณฑ์ให้ตั้งข้อสงสัยว่าสุ่มเสี่ยงต่อการทุจริต ป้องกันการขนกระดาษคำตอบออกนอกพื้นที่เพื่อไปแก้ไขกระดาษคำตอบ
- และด้วยระบบตรวจข้อสอบแบบ Data Hash Audit Trail บน Blockchain การแอบลบแก้ไขรอยฝน หรือทำกระดาษคำตอบมาสลับใบเดิมภายหลังก็ไร้ประโยชน์อีกต่อไป และจะกลายเป็นหลักฐานมัดตัว
- ใช้ถุงนิรภัยซีลร้อนป้องกันการงัดแงะและไฟฟ้าสถิต Tamper-Evident Security Bag บรรจุกระดาษคำตอบพร้อมรันเลข หากถูกไดร์ร้อนเป่ากาวออก หรือใช้สารเคมี หรือแช่ฟรีซเพื่องัดแงะ จะทิ้งร่องรอยทุจริตหลักฐานที่ตัวถุงไว้ และแต่ละถุงรัน serial number ไว้ตรวจสอบผู้รับผิดชอบ สับเปลี่ยนถุงไม่ได้ ซึ่งกรรมการสนามสอบเองต้องส่งมอบถุงให้ทันภายในเวลาที่กำหนด
(ผมยังเชียร์ระบบกระดาษอยู่ แม้หลายคนอาจเสนอให้เปลี่ยนไปสอบระบบดิจิทัล 100% แต่เพราะเห็นข้อจำกัดมากกว่าแบบกระดาษ จึงมีประเด็นอยู่ว่า...
-- ถ้าสอบผ่านอุปกรณ์ของสนามสอบ ในเชิงเศรษฐศาสตร์ รัฐต้องแบกรับงบประมาณลงทุนมหาศาลในการจัดซื้อจัดจ้างคอมพิวเตอร์จำนวนมากมาตั้งทิ้งไว้ และงบใช้สอยซ่อมบำรุงประจำปี เพื่อแค่คนมาใช้ทำสอบ แล้วเอาไปใช้ทำอย่างอื่นก็ไม่ได้ด้วย ซึ่งไม่คุ้มค่า
-- ถ้าสอบผ่านอุปกรณ์ส่วนตัว มีความเสี่ยงสูงเรื่องความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยี สมรรถนะของเครื่องมือส่วนตัวผู้เข้าสอบ และความเสี่ยงเชิงเทคนิค เช่น การถูก Session Hijacking จากบุคคลที่สามเข้ามาช่วยทำข้อสอบ (เหมือนเคสโกงแข่ง ROV ทีมชาติที่เคยเป็นข่าว)
...หรืออย่างเคสประเทศญี่ปุ่น ทำไมบัตรเลือกตั้งหรือการสอบสำคัญ ๆ ยังคงใช้ "กระดาษ"? - เพราะสร้างความเท่าเทียมและตรวจสอบย้อนกลับทางกายภาพได้ดีที่สุด ข้อจำกัดน้อยกว่า แล้วไปปรับปรุงพัฒนาที่วิธีการเก็บบัตรและกระบวนการควบคุมหีบแทน)
- จนท. ส่วนกลาง ที่ประจำสนามสนอบ สุ่มตรวจกระดาษคำตอบแต่ละถุงมานับตรวจทานซ้ำ 5-10% กันการฝังโค้ดล็อกคะแนนที่หัวอ่านเครื่องตรวจ ให้ผ่านเกณฑ์อัตโนมัติโดยไม่ดูรอยฝนในกระดาษจริง
.
.
มีเหตุผลทางวิชาการมากมายที่ทำไม "หลักกระจายอำนาจ" และกลไกราชการส่วนท้องถิ่น เป็นกลไกสำคัญหลักในการขับเคลื่อนและเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ เราจึงต้องมองวิเคราะห์ให้เห็น point ของวาทกรรม ของเอาการขี้โกงสอบครั้งนี้ ไปโบ้ยให้ระบบราชการท้องถิ่นทั้งระบบดูด้อยค่า ไม่น่าไว้วางใจสำหรับการพึ่งพาตนเอง เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนท้องถิ่น สู่การหันมาสร้างระบบดัดหลังที่ขบวนการทุจริตของกลุ่มผลประโยชน์ที่ทำกันมานาน ด้วยเทคโนโลยีที่เท่าทัน และการบริหารอำนาจเชิงนโยบายอย่างโปร่งใสกันดีกว่า
ภาพประกอบ: #ข่าวออนไลน์7HD
#ทุจริตสอบท้องถิ่น #สอบราชการ #กระจายอำนาจ #นโยบายสาธารณะ #ธรรมาภิบาลดิจิทัล #รปศ
- 4
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
