ลืมข้อมูลเก่าก่อน มนุษย์กินไมโครพลาสติก 5 กรัมต่อสัปดาห์ ความรู้ใหม่ยังไม่ยืนยันตัวเลขนั้น
หลายคนอาจเคยได้ยินประโยคที่ว่า “มนุษย์เผลอรับเอาไมโครพลาสติกเข้าสู่ร่างกาย 5 กรัมต่อสัปดาห์”
หรือในประโยคที่คุ้นหูกว่านั้น คือ รับเอาไมโครพลาสติกเท่ากับน้ำกหนักบัตรเครดิต 1 ใบ
ข้อความนี้กลายเป็นหนึ่งในสถิติด้านสิ่งแวดล้อมที่ถูกอ้างอิงมากที่สุดในโลก นับตั้งแต่ปี 2019 เป็นต้นมา และจวบจนวันนี้ก็ยังถูกใช้อ้างอิงเพื่อสื่อสารให้ผู้คนเห็นภาพว่า ปัญหาไมโครพลาสติกได้เข้ามาใกล้ตัวเรามากเพียงใด
ช่วยทำให้สิ่งที่มองไม่เห็นอย่าง ‘ไมโครพลาสติก’ กลายเป็นภาพที่จับต้องได้ จนหลายคนจึงว่า มนุษย์ทุกคนกำลังกินพลาสติกน้ำหนักเท่าบัตรเครดิตหนึ่งใบในทุกสัปดาห์
แต่เมื่อเวลาผ่านไป วิทยาศาสตร์เดินหน้าต่อ และคำตอบก็เริ่มซับซ้อนขึ้น
ปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาเรื่องไมโครพลาสติกไม่ได้เอาตัวเลข ‘5 กรัม’ มากล่าวอ้างแล้ว หากแต่กำลังตั้งคำถามว่า เรามีหลักฐานที่แม่นยำพอจะสรุปตัวเลขนี้แล้วหรือยัง
หนึ่งในผู้ที่กำลังศึกษาเรื่องนี้คือ แคสแซนดรา ราวเอิร์ต (Cassandra Rauert) นักเคมีสิ่งแวดล้อมจากมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย
ล่าสุดเธอได้ให้สัมภาษณ์กับ Yale Environment 360 ว่า ความท้าทายสำคัญของงานวิจัยไมโครพลาสติกในปัจจุบัน คือการวัดว่า พลาสติกเข้าสู่ร่างกายมนุษย์จริงๆ มากแค่ไหน
ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่ในความเป็นจริงกลับยากกว่าที่คิด
ประการแรก เนื่องจากวิธีวิเคราะห์บางชนิดยังสามารถแยกแยะสารชีวภาพกับพลาสติกได้ไม่สมบูรณ์
ตัวอย่างเช่น ไขมันบางชนิดในเลือดอาจถูกตีความผิดว่าเป็นพลาสติกชนิดโพลิเอทิลีน ส่งผลให้ผลการศึกษาบางงานอาจประเมินปริมาณไมโครพลาสติกสูงกว่าความเป็นจริง
และที่ฟังดูย้อนแย้งไปกว่านั้น ห้องปฏิบัติการที่ใช้ศึกษาไมโครพลาสติกกลับเต็มไปด้วยวัสดุพลาสติก ตั้งแต่หลอดทดลอง อุปกรณ์เก็บตัวอย่าง เสื้อผ้าที่นักวิจัยสวมใส่ ไปจนถึงเส้นใยพลาสติกที่ลอยอยู่ในอากาศ
ทุกขั้นตอนล้วนมีโอกาสเกิดการปนเปื้อน ทำให้ไมโครพลาสติกที่ตรวจพบในตัวอย่างอาจไม่ได้มาจากร่างกายของผู้ทดลองเพียงอย่างเดียว
นั่นคือเหตุผลที่นักวิจัยหลายกลุ่มกำลังพัฒนาวิธีตรวจวัดใหม่ และสร้างมาตรฐานร่วมกัน เพื่อให้ผลการศึกษาจากห้องปฏิบัติการทั่วโลกสามารถเปรียบเทียบกันได้
กล่าวคือ หากมองผ่านองค์ความรู้ปัจจุบัน ก็ยังตอบไม่ได้ว่ามนุษย์รับเอาไมโครพลาสติก 5 กรัม ต่อสัปดาห์จริงไหม บางทีอาจมากกว่า หรือบางทีอาจน้อยกว่า แต่เรื่องนี้ยังตอบไม่ได้ในตอนนี้
แต่ที่รู้อยู่แน่ชัดคือ ไมโครพลาสติกมีอยู่รอบตัวเราแน่นอน และเข้าสู่ร่างกายเราไปเป็นที่เรียบร้อยอย่างไม่ต้องสงสัย
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ตรวจพบไมโครพลาสติกในเลือด ปอด รก สมอง และอวัยวะอื่นของมนุษย์ รวมถึงพบการปนเปื้อนในอาหาร น้ำดื่ม และอากาศที่เราหายใจอยู่ทุกวัน
หลักฐานเหล่านี้ยืนยันว่า มนุษย์สัมผัสไมโครพลาสติกเป็นประจำ เพียงแต่เรายังไม่สามารถระบุได้อย่างแม่นยำว่าแต่ละคนได้รับในปริมาณเท่าใด
รวมถึงยังไม่ทราบว่ารับมากระดับใดจึงจะเริ่มส่งผลต่อสุขภาพ
แคสแซนดรา อธิบายว่า เรารู้ว่าไมโครพลาสติกอยู่ในอาหาร น้ำดื่ม อากาศ และในร่างกายมนุษย์ รู้ว่าสารเคมีหลายชนิดที่ใช้ในการผลิตพลาสติกส่งผลต่อระบบฮอร์โมนและสุขภาพของมนุษย์
และรู้ว่าพลาสติกกำลังสะสมในสิ่งแวดล้อมมากขึ้นทุกปี
แต่สิ่งที่เรายังไม่รู้ คืออนุภาคพลาสติกขนาดเล็กที่สุดเดินทางไปถึงอวัยวะใดบ้าง อยู่ในร่างกายนานแค่ไหน และในระยะยาวมันกำลังเปลี่ยนแปลงการทำงานของร่างกายอย่างไร
นั่นจึงอาจเป็นเหตุผลที่เราควรเลิกถามว่า “เรากินพลาสติกกี่กรัมต่อสัปดาห์” แล้วหันมาถามแทนว่า “เราจะลดการปล่อยพลาสติกสู่สิ่งแวดล้อมได้อย่างไร”
อ้างอิง
What Do We Actually Know About the Microplastics Inside Us? https://e360.yale.edu/features/cassandra-rauert-interview
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
