21 ก.ค. เวลา 11:00 • ประวัติศาสตร์

🇪🇸 เจาะลึกประวัติศาสตร์ ที่มาและความหมายบนตราแผ่นดินของสเปน

มหกรรมฟุตบอลโลก 2026 จบลงด้วยการที่สเปนเอาชนะอาร์เจนตินาในรอบชิงชนะเลิศ 1-0 หลังต่อเวลาพิเศษ กลายเป็นแชมป์ฟุตบอลโลกสมัยที่ 2 ของทีม "ทัพกระทิงดุ" สเปน
สำหรับโพสต์นี้ แอดมินจะมาเล่าเรื่องราวของสัญลักษณ์ที่ปรากฏอยู่ทั้งบนธงชาติและตราโลโก้ของทีมชาติสเปน นั่นก็คือ ตราแผ่นดินของสเปนนั่นเอง เพราะตราแผ่นดินของสเปนมีความน่าสนใจ เพราะสะท้อนถึงประวัติศาสตร์ และความหมายที่ถูกซุกซ่อนไว้
เริ่มต้นกันที่สัญลักษณ์ที่อยู่บนโล่ตรงกลาง ที่มาจากตราแผ่นดินของราชอาณาจักรทั้ง 5 แห่ง ที่รวมตัวกันเป็นประเทศสเปน
🏰 ปราสาท - หมายถึงราชอาณาจักรกัสตีย่า (Kingdom of Castile) ราชอาณาจักรคริสเตียนที่โดดเด่นมากที่สุดบนคาบสมุทรไอบีเรียในช่วงยุคกลาง มีอาณาเขตอยู่ทางตอนเหนือและตอนกลางของคาบสมุทรไอบีเรีย
ราชอาณาจักรกัสตีย่าบทบาทสำคัญในสงครามเรกองกิสตา (Reconquista) กับชาวมุสลิม โดยชื่อกัสตีย่าก็มาจากปราสาทจำนวนมาก (castillos) ที่ถูกสร้างขึ้นภายในอาณาเขต
🦁 สิงโต - หมายถึงราชอาณาจักรเลออน (Kingdom of León) มีอาณาเขตทางตะวันตกเฉียงเหนือของคาบสมุทรไอบีเรีย โดยในภาษาสเปน เลออนมีความหมายว่าสิงโต
ส่วนที่มาของชื่อเลออน เชื่อว่าเป็นการเล่นคำในภาษาละติน Legio ที่หมายถึงกองทหารโรมัน (หรือ Legion) ที่เคยประจำการในคาบสมุทรไอบีเรีย
โดยในปี 1230 ราชอาณาจักรเลออนก็ได้ถูกรวมเข้ากับราชอาณาจักรกัสตีย่า
🟡🔴 แถบสีเหลือง-แดง - หมายถึงราชบัลลังก์อารากอน (Crown of Aragon) มีอาณาเขตทางตะวันออกของคาบสมุทรไอบีเรีย ในยุคที่รุ่งเรือง ราชบัลลังก์อารากอนมีอำนาจปกครองดินแดน ที่ประกอบด้วยอารากอน คาตาโลเนีย บาเลนเซีย และหมู่เกาะบาเลอริก และยังเคยแผ่ขยายอิทธิพลไปจนถึงซิซิลี ซาร์ดิเนีย และบางส่วนของกรีซ
ส่วนที่มาของแถบสีเหลือง-แดง มีอยู่สองตำนานด้วยกัน ตำนานแรกคือ สีแดงมาสีเลือดของมังกรที่นักบุญจอร์จ (Saint George) สังหาร ส่วนสีเหลืองก็มาสีผืนแผ่นดินของอารากอน
ขณะที่อีกตำนานหนึ่งเล่าว่า เคานต์แห่งบาร์เซโลนา (Count of Barcelona) นำเลือดของพันธมิตรที่สิ้นชีพในการรบ มาป้ายบนโล่ทองคำของเขา
1
ในปี 1469 การอภิเษกสมรสระหว่างเจ้าชายเฟอร์ดินานด์ (Ferdinand) แห่งอารากอน (ต่อมาคือ พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2) กับเจ้าหญิงอิซาเบลลา (Isabella) แห่งกัสตีย่า ถูกมองว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่นำไปสู่การเกิดขึ้นของราชอาณาจักรสเปน
🔗 โซ่ทอง - หมายถึงราชอาณาจักรนาวาร์ (Kingdom of Navarre) มีอาณาเขตทางตอนเหนือของคาบสมุทรไอบีเรียติดกับชายแดนฝรั่งเศส
ที่มาของตราแผ่นดินโซ่ทองของนาวาร์ มาจากการรบในยุทธการที่ลาส นาวาส เด โตโลซา (Battle of Las Navas de Tolosa) ในปี 1212 โดยฝ่ายมุสลิมได้นำทาสที่ถูกล่ามด้วยโซ่ทองมายืนล้อมรอบค่ายเพื่อไม่ให้กองทัพนาวาร์บุกเข้าไปได้
แต่สุดท้ายกองทัพนาวาร์ก็ฝ่าวงล้อมเข้าตัดโซ่ทอง และบุกเข้าไปในค่ายของฝ่ายมุสลิมสำเร็จ ที่สำคัญยังขโมยมรกตจากฝ่ายมุสลิมได้อีกด้วย (ซึ่งมรกตดังกล่าว ก็ปรากฏอยู่ตรงกึ่งกลางโซ่ทองบนตราแผ่นดินนาวาร์)
ในปี 1511 ราชอาณาจักรนาวาร์ตกอยู่ใต้การปกครองของพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งอารากอน ก่อนที่จะถูกผนวกอย่างเป็นทางการในอีกไม่กี่ปีต่อมา
🌺 ผลทับทิม - หมายถึงรัฐเอมิเรตส์กรานาดา (Emirate of Granada) มีอาณาเขตทางตอนใต้ของคาบสมุทรไอบีเรีย โดยเป็นอาณาจักรมุสลิมแห่งสุดท้ายในคาบสมุทรไอบีเรีย จนกระทั่งถูกพิชิตโดยราชอาณาจักรกัสตีย่าและอารากอนในปี 1492 ซึ่งกรานาดาในภาษาสเปน ก็มีความหมายว่าผลทับทิม
ราชอาณาจักรทั้ง 5 แห่ง รวมตัวภายใต้ชื่อราชอาณาจักรสเปนอย่างเป็นทางการ ในสมัยของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 แห่งสเปน (Charles I of Spain) ที่ยังพ่วงตำแหน่งเป็นจักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ โดยที่มงกุฎของจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ก็ปรากฏอยู่บนตราแผ่นดินของสเปนควบคู่กับมงกุฎกษัตริย์แห่งสเปน
⚜️ ส่วนรายละเอียดที่เหลือ ประกอบด้วยดอกลิลลี่สีทอง 3 ดอกที่อยู่กึ่งกลางโล่บนตราแผ่นดินสเปน ก็หมายถึงราชวงศ์ราชวงศ์บูร์บง-อ็องฌู (Bourbon-Anjou) ราชวงศ์สเปนในปัจจุบัน ที่ปกครองสเปนตั้งแต่ปี 1700
♜ และที่ด้านข้างทั้งสองด้านของตราแผ่นดิน ก็คือเสาหินเฮอร์คิวลิส (Pillars of Hercules) และปรากฏวลีในภาษาละติน "Plus Ultra" ที่แปลว่า ไกลไปกว่านี้
เรื่องนี้มาจากตำนานที่เล่าว่า เฮอร์คิวลิสได้สร้างเสาหินที่ช่องแคบยิบรอลต้า โดยเสาหินดังกล่าวสลักวลีภาษาละติน "Non plus ultra" แปลว่า ไม่มีอะไรไกลไปกว่านี้ เพื่อเตือนไม่ให้ผู้คนแล่นเรือออกจากช่องแคบแห่งนี้ เพราะถือเป็นจุดสิ้นสุดของโลก
แต่เมื่อถึงศตวรรษที่ 16 การค้นพบ "โลกใหม่" อย่างทวีปอเมริกา ทำให้สเปนกลายเป็นมหาอำนาจแห่งท้องทะเลในยุคนั้น วลี "Non plus ultra" จึงถูกเปลี่ยนเป็น "Plus Ultra" ที่สื่อถึงความทะเยอทะยานและการก้าวข้ามขีดจำกัดของสเปน
อ้างอิง
อัศวัตถามา. เฟอร์ดินานด์ที่ 2 – อิซาเบลลาที่ 1 : พิธีสมรสครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์สู่การรวมชาติสเปน. ศิลปวัฒนธรรม. อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : https://www.silpa-mag.com/history/article_93383
Spain's Coat of Arms: The Symbols, Kingdoms, and Legends Behind It. history of spain. https://historyofspain.substack.com/p/spains-coat-of-arms-the-symbols-kingdoms
#HistofunDeluxe
โฆษณา