15,100 กิโลเมตร การเดินทางครั้งประวัติศาสตร์ของวาฬหลังค่อม ที่อาจเขียนตำราการอพยพขึ้นใหม่
15,100 กิโลเมตร
นี่คือระยะทางใหม่ที่ได้รับการบันทึกถึงการเดินทางของวาฬหลังค่อมตัวหนึ่ง ที่เดินทางข้ามมหาสมุทร จนกลายเป็นสถิติการอพยพไกลที่สุดเท่าที่นักวิทยาศาสตร์เคยยืนยันได้
และอาจนำมาซึ่งความรู้ใหม่เกี่ยวกับสัตวว์ชนิดนี้
วาฬหลังค่อม (Humpback Whale) เป็นสัตว์ที่ขึ้นชื่อเรื่องการอพยพอยู่แล้ว ทุกปีพวกมันจะเดินทางจากน่านน้ำเย็นบริเวณขั้วโลก ซึ่งอุดมไปด้วยคริลล์และปลาตัวเล็ก เพื่อไปยังทะเลเขตร้อนหรือกึ่งร้อนสำหรับผสมพันธุ์และออกลูก
การอพยพในแต่ละปีอาจไกลได้ถึง 8,000 - 10,000 กิโลเมตร และถือเป็นหนึ่งในการอพยพของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ยาวที่สุดในโลก
แต่ที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าแม้วาฬจะเดินทางไกล พวกมันก็มักวนเวียนอยู่ในมหาสมุทรของตัวเอง
เช่น วาฬที่ผสมพันธุ์ในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ มักกลับไปหากินในแอตแลนติกใต้ ส่วนประชากรในแปซิฟิกใต้ก็จะใช้เส้นทางของตัวเอง
การข้ามจากมหาสมุทรหนึ่งไปอีกมหาสมุทรแทบไม่เคยมีหลักฐานชัดเจน จึงทำให้การค้นพบครั้งนี้กลายเป็นเรื่องน่าแปลกใจอย่างยิ่ง
ข้อมูลนี้เกิดขึ้นจากโครงการ Happywhale ซึ่งเป็นการรวบรวมฐานข้อมูลภาพถ่ายวาฬระดับโลกจากนักวิจัย ช่างภาพ และนักท่องเที่ยวหลายแสนภาพ
นักวิทยาศาสตร์ใช้วิธี Photo Identification หรือนวัตกรรม AI ในการตรวจสอบภาพถ่ายต่างๆ ของวาฬ ที่เคยถูกบันทึกไว้ เพื่อจำแนกวาฬแต่ละตัว
แม้สัตว์ใหญ่ในมหาสมุทรจะดูรูปร่างหน้าตาคล้ายกัน แต่ก็มีจุดต่างกันอยู่ตรงใต้ครีบหาง
วาฬหลังค่อมแต่ละตัวจะมีลวดลายสีดำ สีขาว รอยแหว่ง และรอยแผลเป็นที่แตกต่างกัน ไม่มีตัวไหนเหมือนกัน จึงสามารถใช้ระบุตัวตนได้เหมือนลายนิ้วมือของคน
และเมื่อมีปัญญาประดิษฐ์ช่วยจับคู่ภาพ ทำให้สามารถค้นหาว่าวาฬตัวเดียวกันเคยถูกพบที่ไหนบนโลกได้อย่างรวดเร็ว (ก่อนตรวจสอบอย่างละเอียดด้วยสายตานักวิจัย)
จากการเปรียบเทียบภาพ นักวิจัยพบวาฬตัวหนึ่งซึ่งถูกถ่ายภาพครั้งแรกเมื่อปี 2003 บริเวณแถบนอกชายฝั่งบราซิล แหล่งผสมพันธุ์สำคัญที่สุดของวาฬหลังค่อมในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ โดยในแต่ละปีจะมีวาฬหลายหมื่นตัวเดินทางมาที่นี่เพื่อคลอดลูกและเลี้ยงลูกอ่อน
แต่ 22 ปีต่อมา ในปี 2025 วาฬตัวเดิมกลับถูกถ่ายภาพได้อีกครั้งที่น่านน้ำรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย
เมื่อคำนวณระยะทางระหว่างทั้งสองจุด พบว่าเป็นระยะทางอย่างน้อย 15,100 กิโลเมตร ซึ่งถือเป็นสถิติใหม่ของโลก
คำว่า ‘อย่างน้อย’ มีความสำคัญ เพราะนักวิจัยคำนวณจากเส้นตรงระหว่างจุดที่พบ
แต่ไม่มีใครรู้ว่าวาฬตัวนี้แวะหากินที่ไหน ว่ายอ้อมไปตามกระแสน้ำหรือไม่ หรือใช้เวลาเดินทางกี่ปี ดังนั้นระยะทางจริงอาจยาวกว่านี้อีกมาก
ยิ่งไปกว่านั้น ทีมวิจัยยังพบวาฬอีกตัวที่เดินทางในทิศทางตรงกันข้าม คือจากออสเตรเลียไปยังบราซิล
การพบวาฬสองตัวเดินทางสวนทางกัน ทำให้มีโอกาสเป็นไปได้ว่านี่อาจไม่ใช่เหตุบังเอิญ และชี้ว่าการเชื่อมต่อระหว่างประชากรวาฬทั้งสองฝั่งมหาสมุทรอาจเกิดขึ้นจริง
อย่างไรก็ดี จนถึงตอนนี้ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน ว่าทำไมวาฬถึงว่ายข้ามถิ่นไปไกลขนาดไหน
สิ่งที่พออธิบายได้ มีเพียงสมมติฐานหลายประการ
อย่างแรกคือ การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ทำให้อุณหภูมิน้ำทะเล กระแสน้ำ และตำแหน่งของแหล่งอาหารเปลี่ยนไป วาฬบางตัวจึงอาจต้องสำรวจพื้นที่ใหม่
อีกสมมติฐานคือ การกระจายพันธุกรรม
หากวาฬจากประชากรหนึ่งเดินทางไปผสมพันธุ์กับอีกประชากรหนึ่ง จะช่วยลดการผสมพันธุ์ในกลุ่มเดิม เพิ่มความหลากหลายทางพันธุกรรม และทำให้ประชากรมีความสามารถในการปรับตัวต่อโรคหรือสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงได้ดีขึ้น
นอกจากนี้ ยังเป็นไปได้ว่าวาฬบางตัวเป็น ‘นักสำรวจ’ ที่ออกนอกเส้นทางอพยพตามปกติ ซึ่งอาจเกิดจากประสบการณ์ส่วนตัว สภาพมหาสมุทร หรือพฤติกรรมเฉพาะของแต่ละตัว
การค้นพบใหม่นี้อาจนำไปสู่การสร้างแผนที่การอพยพของวาฬทั้งโลกขึ้นมาใหม่
จากเดิมที่มักวนเวียนอยู่ในมหาสมุทรของตัวเอง กลายเป็นการข้ามถิ่น
สิ่งที่เคยถูกมองว่าเป็นประชากรที่แยกจากกัน อาจมีการเชื่อมโยงกันผ่านวาฬเพียงไม่กี่ตัวที่กล้าออกเดินทางไกลกว่าตัวอื่น
และการเดินทางของพวกมันอาจมีบทบาทสำคัญต่อวิวัฒนาการของวาฬหลังค่อมทั้งสายพันธุ์ในระยะยาว
ซึ่งข้อมูลวิทยาศาสตร์ในอนาคตจะเป็นผู้ให้คำตอบ
อ้างอิง
Humpback whale breaks migration record with 15,000 kilometer ocean journey https://www.sciencedaily.com/releases/2026/05/260519224303.htm
Twenty-two years and 15,000km later: fluke discovery sets new record for humpback whale journey https://www.theguardian.com/environment/2026/may/20/humpback-whale-journey-15000km-brazil-hervey-bay-australia
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
