เมื่อใจมัน "พัง" : เปิดโลกสำนวน "หัวใจสลาย" ที่ไม่ใช่แค่เรื่องรักน้ำเน่า
Volume ฉบับที่ 61 เดือนกรกฎาคม 2569
Column Vocab With Rama
Writer Name นู๋โน โกอินเตอร์
สวัสดีค่ะ คุณนักอ่าน @Rama ที่น่ารัก และคงไม่หักอกคนเขียนแบบพระเอกซีรีส์แนวตั้งใช่มั้ยคะ (แง) เพราะถ้า “หัวใจสลาย” ขึ้นมาจริง ๆ ในทางสุขภาพมันไม่ใช่ล้อเล่น ๆ เลยน้า
เช็ดน้ำตากันเถอะค่ะสาว ๆ หนุ่ม ๆ แล้วมาส่องสำนวนภาษาอังกฤษ ที่ใช้อธิบายภาวะ “ใจพัง” กัน ไหน ๆ จะอกหัก ก็ต้องเชิดหน้าแสวงหน้าความรู้กัน เริ่ม!
คำแรกที่ทุกคนน่าจะคุ้นเคยกันดีอย่าง Heartbroken (/ˈhɑːrtˌbroʊkən/) คำนี้ไม่ได้แปลว่า “อกหัก” แบบวัยรุ่นเฉย ๆ แต่มันคือสภาวะที่หัวใจถูก “บดขยี้จนแตกสลาย” จากความสูญเสียครั้งใหญ่ คำว่า Heartbroken เริ่มถูกใช้เป็นครั้งแรกในช่วงปี 1580 ฐานะคำคุณศัพท์ (Adjective) ที่แปลว่าความโศกเศร้าเสียใจหรือช้ำใจอย่างที่สุด คำต่อมาที่เกี่ยวเนื่องกัน ได้แก่
คำคลาสสิกที่ในอดีตใช้เรียกโรคซึมเศร้าขั้นรุนแรง อย่าง Melancholia (/ˌmɛlənˈkoʊliə/) (ปัจจุบันคือ Melancholic Depression) ซึ่งทางการแพทย์ยุคโบราณเชื่อว่าส่งผลกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดโดยตรง คำนี้มีรากศัพท์มาจากภาษากรีกโบราณคือ Melas (สีดำ) + Chole (น้ำดี) แปลว่า “น้ำดีสีดำ” ซึมเศร้าดิ่งลึกเหมือนมีน้ำดีสีดำหลั่งมาชโลมใจ เพราะคนยุคก่อนเชื่อว่า ความเศร้าดิ่งลึกเกิดจากสารเหลวสีดำในร่างกายมันล้นทะลักออกมาปนเปื้อนจิตใจและห้องหัวใจของเรานั่นเอง
แต่ ๆ แต่ถ้าความเจ็บปวดจวนหัวใจสลายนั้น ไม่ได้เกิดจากแค่ความโศกเศร้า หรือมาจากอาการอกหัก มันก็งานเข้าสิคะ! ถ้าเป็นความรู้สึกแน่นหน้าอกเหมือนมีอะไรมาบีบ นั่นคืออาการ Angina Pectoris (/ænˈdʒaɪnə ˈpɛktərɪs/) มาจากศัพท์ภาษาละตินคำว่า Angere แปลว่า “บีบรัด / ทำให้สำลัก” และ Pectoris แปลว่า “หน้าอก” แปลรวมกันคือ “อาการโดนบีบที่หน้าอก”
ฟีลลิ่งเหมือนตอนที่เราเจอหน้าแฟนเก่าเดินมากับคนใหม่แล้วรู้สึกจุกจนหายใจไม่ออกนั่นแหละ แต่ในทางการแพทย์ มันคืออาการเจ็บหน้าอกเนื่องจากเลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่พอนั่นเองค่ะ ต้องไปพบแพทย์ด่วน ๆ เลยนะคะ
คำต่อมา อาจมีอาการตอนเราหัวใจสลายหรือคิดถึงเรื่องเศร้า ๆ ขึ้นมาแล้วหัวใจมันเต้นรัว เร็ว และแรงจนรู้สึกได้ ในทางโรคหัวใจเราเรียกอาการ “ใจสั่น” นี้ว่า Palpitation (/ˌpælpiˈteɪʃən/) ซึ่งคำนี้มาจากภาษาละติน Palpitare แปลว่า “การสั่นสะเทือน / การเต้นถี่ ๆ” ซึ่งในทางจิตวิทยา ภาวะวิตกกังวลจากความรักมักจะกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติให้ทำงานหนัก จนหัวใจเต้นรัวตุ้ม ๆ เหมือนเสียงลั่นกลองรบนั่นเองค่ะ
นอกจากนี้ ยังมีคำศัพท์ที่ดูไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นศัพท์ทางการแพทย์ที่ใช้กันในปัจจุบันอย่าง Takotsubo Cardiomyopathy (/ˌtɑːkoʊˈtsuːboʊ ˌkɑːrdioʊmaɪˈɑːpəθi/) ซึ่งเป็นชื่อเรียกทางการแพทย์ของโรค “Heartbroken” ของจริง! เกิดจากสภาวะที่ร่างกายเจอเรื่องสะเทือนใจรุนแรงจนกล้ามเนื้อหัวใจส่วนล่างโป่งพองผิดรูป
โดยคำว่า Takotsubo เนี่ยมาจากภาษาญี่ปุ่น たこつぼ ซึ่งแปลว่า “หม้อดักปลาหมึก” ส่วนคำข้างหลังเป็นการผสมรากศัพท์กรีกโบราณคือ Kardia (หัวใจ) + Mys (กล้ามเนื้อ) + Pathos (ความเจ็บปวด/โรค) รวมกันแปลตรงตัวว่า “โรคกล้ามเนื้อหัวใจเจ็บปวดจนทรงเหมือนหม้อดักปลาหมึก”
มันเป็นภาวะหัวใจขาดเลือดชั่วคราวที่ถูกค้นพบและบัญญัติชื่อโดยทีมแพทย์และนักวิจัยโรคหัวใจชาวญี่ปุ่น นำโดย Dr. Hikaru Sato (ซาโตะ ฮิคารุ) และคณะ ที่โรงพยาบาลเมืองฮิโรชิมา ประเทศญี่ปุ่น ในปี ค.ศ. 1991 เมื่อสังเกตเห็นว่าผู้ป่วยภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง ผนังหัวใจห้องล่างซ้ายจะขยายตัวและโป่งออก ทำให้มีรูปร่างคล้ายกับไหหรือกระถางดักจับปลาหมึกแบบดั้งเดิมของชาวประมงญี่ปุ่น ที่มีก้นปลาหมึกกลมและคอไหที่แคบนั่นเองค่ะ
โดยโรคนี้เป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นหนึ่งในกลุ่มอาการหัวใจสลาย หรือ Broken Heart Syndrome เนื่องจากมักถูกกระตุ้นด้วยความเครียดทางร่างกายหรืออารมณ์อย่างรุนแรง เช่น การสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก หรือเหตุการณ์ช็อคกะทันหัน
เห็นไหมว่าความเศร้าในทางการแพทย์ก็มีภาพจำที่ลึกซึ้งเหมือนกัน (แต่ไม่ต้องเป็นบ่อย ๆ จะดีกว่าเนอะ) การที่หัวใจสลาย ในทางจิตวิทยาคือกระบวนการความโศกเศร้ารูปแบบหนึ่งครับ การร้องไห้ไม่ใช่เรื่องแย่ เพราะน้ำตาช่วยขับฮอร์โมนความเครียดออกไป แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่รู้สึกว่าระบบหัวใจมีอาการใจสั่น (Palpitation) หรือเจ็บแน่นหน้าอก (Angina) นานเกินไป การเดินไปหาผู้เชี่ยวชาญหรือหมอหัวใจเพื่อช่วยตรวจสอบร่างกาย ควบคู่กับการเยียวยาจิตใจก็เป็นทางเลือกที่เฮลตี้และสตรองที่สุดค่ะ แล้วเจอกันฉบับหน้านะคะ
Reference:
• Sato, H., et al. (1990). Takotsubo Cardiomyopathy: Animal models and clinical aspects. Journal of Cardiology.
• Shorter, E. (2007). A History of Psychiatry: From the Era of the Asylum to the Age of Prozac. John Wiley & Sons. (References on Melancholia).
• Skinner, H. A. (1961). The Origin of Medical Terms. Williams & Wilkins. (References on Myocardial Infarction, Palpitation, and Latin/Greek roots).
• Online Etymology Dictionary. (2026). Etymology of “Heartbroken” and Historical Emotional Terms.
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
