วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช มรดกโลกทางวัฒนธรรม
มื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569 เวลา 15:03 น. ตามเวลาประเทศไทย
ชาวนครศรีธรรมราชหลายพันคนรวมตัวกันที่หน้าองค์พระบรมธาตุเจดีย์
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารมือถือทุกคนเปิดไปที่หน้าจอถ่ายทอดสดจากเมืองปูซาน ประเทศเกาหลีใต้ ทุกสายตาจับจ้องไปที่หน้าจอเดียวกันและแล้ว
เสียงประกาศดังขึ้น:
"วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม!"
เสียงฆ้องดังขึ้น เสียงโห่ร้องผสมกับเสียงสวดมนต์ ชาวบ้านร้องไห้ด้วยความดีใจ เด็กๆ วิ่งเล่นท่ามกลางกลิ่นธูปและเสียงระฆัง
องค์พระบรมธาตุเจดีย์ยอดทองคำ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช
มรดกโลกแห่งแรกของภาคใต้
เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569 ที่ประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญ ครั้งที่ 48 ณ เมืองปูซาน ประเทศเกาหลีใต้ มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ขึ้นทะเบียน "วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร" จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
การขึ้นทะเบียนครั้งนี้มีความหมาย 3 ประการดังนี้
- ●มรดกโลกแห่งแรกของภาคใต้ เป็นแหล่งมรดกโลกแห่งแรกในภูมิภาคตอนใต้ของประเทศไทย
- ●มรดกโลกทางวัฒนธรรมแห่งที่ 6 ของไทย ต่อจากสุโขทัย, อยุธยา, บ้านเชียง, ศรีเทพ และภูพระบาท
- ●มรดกโลกลำดับที่ 9 ของประเทศไทย รวมทั้งทางธรรมชาติและวัฒนธรรม
เกณฑ์การพิจารณาของยูเนสโก
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารได้รับการขึ้นทะเบียนภายใต้ เกณฑ์ข้อที่ 2 และข้อที่ 6 ของ UNESCO
- ●เกณฑ์ข้อที่ 2 แสดงถึงอิทธิพลของศาสนาพราหมณ์ ฮินดู พุทธศาสนามหายาน และพุทธศาสนาเถรวาท ที่มีต้นแบบมาจากศิลปะปาละในนาลันทา ชวาภาคกลาง ลังกา และมอญจากภาคใต้ของเมียนมา และส่งอิทธิพลให้กับศาสนสถานในประเทศไทย มาเลเซีย และแหล่งอื่นๆ
- ●เกณฑ์ข้อที่ 6 เป็นประจักษ์พยานของระบบความเชื่ออันหลากหลายและเป็นศูนย์กลางทางจิตวิญญาณของนครศรีธรรมราช เป็นแหล่งประเพณีทางศาสนาที่ยังคงดำเนินอยู่ มีความโดดเด่นระดับสากลในทางศิลปะและวรรณกรรม อาทิ การแสดงโนรา และตำนานท้องถิ่น
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร: หัวใจของพุทธศาสนาภาคใต้
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า "วัดพระธาตุ" หรือ "วัดพระบรมธาตุ" เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดวรมหาวิหาร ในประเทศไทยมีเพียง 6 วัดเท่านั้น ตั้งอยู่ริมถนนราชดำเนิน ตำบลในเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ประวัติโดยสังเขป:
- ●ราว พ.ศ. 854 สร้างวัดและองค์พระบรมธาตุเจดีย์ครั้งแรก ด้วยศิลปะแบบศรีวิชัย
- ●พ.ศ. 1098 พระเจ้าศรีธรรมาโศกราชโปรดฯให้สร้างเจดีย์ทรงสาญจีครอบพระบรมธาตุองค์เดิม
- ●พ.ศ. 1770 พระภิกษุจากลังกาบูรณะองค์พระบรมธาตุให้เป็นทรงลังกา (ทรงโอคว่ำ) ดังที่เห็นในปัจจุบัน
องค์พระบรมธาตุเจดีย์
หัวใจสำคัญของวัดคือ องค์พระบรมธาตุเจดีย์ยอดทองคำ ซึ่งบรรจุพระทันตธาตุ (พระเขี้ยวแก้ว) อันเป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกชน
ข้อมูลขององค์พระบรมธาตุ:
- ●ทรงลังกา องค์ระฆังสูง 9.80 เมตร
- ●สูงรวม 55.78 เมตร เป็นเจดีย์ทรงลังกาขนาดใหญ่องค์แรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
- ●ยอดทองคำหนักกว่า 725 กิโลกรัม
- ●เจดีย์บริวาร 153 องค์ล้อมรอบ
1. 14 ปีแห่งความพยายาม
การขึ้นทะเบียนวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นมรดกโลกไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน นับตั้งแต่ปี 2555 วัดแห่งนี้ถูกบรรจุในบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ของ UNESCO และใช้เวลากว่า 14 ปี ในการผลักดันอย่างต่อเนื่อง
Bangkok Post และ Globe News Bangkok รายงานคำพูดของ ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ที่ร่วมคณะผู้แทนไทยในการประชุมครั้งนี้ ตรงกันว่า:
"The temple is not merely a heritage site belonging to Thailand, but a cultural legacy with value to all humanity. Its inscription is both a source of pride and a shared responsibility to ensure its preservation for future generations."
(วัดแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงมรดกของประเทศไทยเท่านั้น แต่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าต่อมนุษยชาติทั้งมวล การขึ้นทะเบียนครั้งนี้เป็นทั้งความภาคภูมิใจและความรับผิดชอบร่วมกันในการอนุรักษ์ให้คงอยู่กับคนรุ่นต่อไป)
2. ชาวนครศรีธรรมราชร่วมเฉลิมฉลอง
ตั้งแต่วันที่ 25 กรกฎาคม 2569 ชาวนครศรีธรรมราชเดินทางมารวมตัวที่วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเพื่อเฝ้าติดตามการประกาศผลและเตรียมจัดพิธีเฉลิมฉลอง
เสียงสวดมนต์ดังขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคล ตามมาด้วยเสียงฆ้องและเสียงเพลงแสดงความยินดีที่แทรกปนกันไปทั่วลานวัด ขณะเดียวกันการเตรียมพิธีสมโภชครั้งใหญ่ก็เริ่มขึ้นแล้วในวันเดียวกันนั้นเอง
3. "มรดกที่มีชีวิต" (Living Heritage)
วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นมากกว่าสถาปัตยกรรมโบราณ เป็นศูนย์กลางพุทธศาสนาที่สืบทอดความศรัทธาต่อเนื่องมากว่า 1,250 ปี
หัวใจของความเป็น "มรดกที่มีชีวิต" คือ ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ (Hae Pha Khuen That) ซึ่งพุทธศาสนิกชนร่วมกันอัญเชิญผ้าพระบฏไปห่มรอบองค์พระบรมธาตุ ตามตำนานท้องถิ่นเชื่อว่าประเพณีนี้เริ่มขึ้นในสมัยพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช ราว พ.ศ. 1773 และยังคงจัดต่อเนื่องมาเกือบ 800 ปีจนถึงปัจจุบัน โดยจัดขึ้นทุกวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ตรงกับวันมาฆบูชา
ความเชื่อมโยงกับมรดกที่จับต้องไม่ได้อื่นๆ:
- ●การแสดงโนรา ได้รับการรับรองจาก UNESCO เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
- ●ความเชื่อและพิธีกรรมท้องถิ่น ที่ผสานพุทธศาสนาเข้ากับความเชื่อดั้งเดิม
ความหมายของมรดกโลก: มากกว่าการท่องเที่ยว
1. ความภาคภูมิใจของชาติ
UNESCO ระบุไว้ในคำประกาศว่าวัดแห่งนี้ "served as a major regional Buddhist centre since its founding in the 8th century" (ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางพระพุทธศาสนาระดับภูมิภาคมาตั้งแต่การก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 8)
2. การอนุรักษ์และจัดการ
การขึ้นทะเบียนมรดกโลกจะช่วยเสริมสร้างความร่วมมือในการอนุรักษ์และจัดการแหล่งมรดกอย่างยั่งยืน และจะช่วยให้วัดแห่งนี้ได้รับการอนุรักษ์ให้คงอยู่กับคนรุ่นต่อไป
3. มรดกที่ส่งต่อให้ลูกหลาน การอนุรักษ์และส่งต่อคุณค่าทางวัฒนธรรมให้กับลูกหลานคือหัวใจของคำว่า Legacy
การเป็นมรดกโลกมาพร้อมกับความรับผิดชอบ:
- ●การจัดการการท่องเที่ยว การท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้นอาจส่งผลกระทบต่อความสงบและความศักดิ์สิทธิ์ของวัด
- ●การอนุรักษ์อย่างยั่งยืน ต้องรักษาสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการพัฒนาการท่องเที่ยว
- ●การมีส่วนร่วมของชุมชน การบริหารจัดการต้องให้ชุมชนมีส่วนร่วมเพื่อความยั่งยืน
สำหรับคนไทยทุกคนที่ภาคภูมิใจในมรดกชาติ:
1. เรียนรู้ประวัติศาสตร์ของวัด
- ●ศึกษาเกี่ยวกับองค์พระบรมธาตุเจดีย์ ประวัติศาสตร์ และความสำคัญทางศาสนา
- ●เรียนรู้เกี่ยวกับสถาปัตยกรรมทรงลังกาและอิทธิพลทางศิลปวัฒนธรรมจากอินเดีย ชวา ลังกา และมอญ
2. เยี่ยมชมวัดและสนับสนุนการอนุรักษ์
- ●หากมีโอกาส ควรไปสักการะพระบรมธาตุและสัมผัสบรรยากาศของวัด
- ●สนับสนุนการอนุรักษ์ด้วยการปฏิบัติตามกฎระเบียบและเคารพความศักดิ์สิทธิ์ของวัด
3. สืบสานประเพณีและวัฒนธรรม
- ●เรียนรู้และร่วมสืบสานประเพณี เช่น การแห่ผ้าขึ้นธาตุ
- ●สนับสนุนศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การแสดงโนรา
4. ภูมิใจในมรดกชาติและเผยแพร่ แบ่งปันเรื่องราวของวัดพระมหาธาตุฯ ให้คนรุ่นหลังและเพื่อนต่างชาติได้รู้จัก
5. ดูแลและรักษามรดก ช่วยกันอนุรักษ์ทั้งตัวอาคารสถานที่และ "มรดกที่มีชีวิต" (Living Heritage) ที่เชื่อมโยงกับวัด
การประกาศขึ้นทะเบียนวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นมรดกโลกเป็นบทพิสูจน์ว่ามรดกทางวัฒนธรรมของไทยมีคุณค่าระดับโลก และความพยายามของคนไทยในการผลักดันมาตลอด 14 ปีไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ที่สำคัญที่สุด การเป็นมรดกโลกไม่ได้หมายถึงแค่การมีป้ายติดตั้งหรือการดึงดูดนักท่องเที่ยว เป็นการรักษามรดกให้คงอยู่กับคนรุ่นต่อไป
ถ้าเราอนุรักษ์วัดพระมหาธาตุฯ ไว้ได้ เราก็กำลังส่งต่อมรดกให้กับลูกหลานของเรา
คุณเคยไปสักการะพระบรมธาตุที่วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารหรือไม่ และถ้ายังไม่เคย คุณจะไปเมื่อไหร่?
แหล่งอ้างอิงหลัก
- ●Bangkok Post — Thailand celebrates ninth World Heritage site https://www.bangkokpost.com/thailand/general/3291605/thailand-celebrates-ninth-world-heritage-site
- ●Globe News Bangkok — Historic Southern Temple Gains UNESCO World Heritage Status https://www.globe.co.th/news/thailand/historic-southern-temple-gains-unesco-world-heritage-status/
- ●geo.tv (AFP) — Ancient monastery in Thailand added to Unesco heritage list https://www.geo.tv/latest/674832-ancient-monastery-in-thailand-added-to-unesco-heritage-listgeo.tv (AFP) — Ancient monastery in Thailand added to Unesco heritage list https://www.geo.tv/latest/674832-ancient-monastery-in-thailand-added-to-unesco-heritage-list
- ●Manila Times (AP) — Georgia's Okefenokee Swamp among new additions to join Unesco's World Heritage List https://www.manilatimes.net/2026/07/26/world/georgias-okefenokee-swamp-among-new-additions-to-join-unescos-world-heritage-list/2391571
- ●ThaiPBS — "วัดพระมหาธาตุ วรมหาวิหาร" นครศรีธรรมราช ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก https://www.thaipbs.or.th/news/content/508712
- ●Mgronline — "ยูเนสโก" ประกาศรับรอง "วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร" เป็นมรดกโลก https://mgronline.com/travel/detail/9690000072910
- ●Khaosod — สุชาติ เผยข่าวประวัติศาสตร์ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ขึ้นทะเบียนมรดกโลก https://www.khaosod.co.th/politics/news_10337581
- ●Thai Travel Press — นครแห่งธรรม นครแห่งมรดกโลกแห่งแรกของภาคใต้ (รายละเอียดประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ) https://www.thaitravelpress.com/2026/07/wat-phra-mahathat-woramahawihan.html
- ●UNESCO World Heritage Centre — Wat Phra Mahathat Woramahawihan (Tentative List entry) https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5752/
- ●Portal Berita RTM (Malaysia) — Wat Phra Mahathat Thailand diiktiraf Tapak Warisan Dunia UNESCO https://berita.rtm.gov.my/global/senarai-berita-global/senarai-artikel/wat-phra-mahathat-thailand-diiktiraf-tapak-warisan-dunia-unesco/
- ●Post Today — วัดพระมหาธาตุ นครศรีธรรมราช ศูนย์กลางศรัทธากว่าพันปี สู่ "มรดกโลก" แห่งแรกของภาคใต้ (ยืนยันความสูง 55.78 เมตร) https://www.posttoday.com/general-news/745971
- ●ไทยรัฐ — 'สุชาติ-ซาบีดา' นำทัพทีมไทยแลนด์ (ยืนยันเวลาพิจารณา 15.00 น. เกาหลี / 13.00 น. ไทย) https://www.thairath.co.th/news/politic/2948625
เขียนโดย: P.Kunyabut (วางแนวคิด เรียบเรียงและตรวจสอบข้อเท็จจริง) ร่วมกับ Claude (Anthropic)/DeepSeek ในบทบาทผู้ช่วยร่างและเรียบเรียง
นอกจากงานเขียน เรายังให้บริการ OB และ Live Streaming
Line OA @170nugaa (OnTheBridge)
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
