เสพข่าวเศร้าซ้ำๆ ทำจิตเสีย (Media Vicarious Traumatization)
เฉพาะเมื่อวานวันเดียวก็มีข่าวชวนสลดเกิดขึ้นถึง 3 เรื่อง ใช่ครับ บางคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเมื่อวานนี้ นอกจากมีเหตุกราดยิงแล้ว ยิงมีเหตุรถพุ่งชนห้องเรียน เด็กใช้อาวุธขู่กันในโรงเรียน และยังมีข่าวดาราดังเสียชีวิตอีกด้วย
ใครที่ตามทุกข่าว ดูท่องช่อง ซ้ำไปซ้ำมา ระวังจะเกิดอาการ Media Vicarious Traumatization หรือที่เรียกว่า บาดแผลทางจิตใจจากการได้รับข่าวร้ายซ้ำๆ
Media Vicarious Traumatization เดิมถูกนิยามถึงความบอบช้ำทางจิตใจของจิตแพทย์และนักบำบัดที่ต้องรับฟังเรื่องราวความรุนแรงจากผู้ป่วยเป็นเวลาหลายปี แต่ด้วยเทคโนโลยีในปัจจุบัน แนวคิดนี้ได้พัฒนาเป็น Media Vicarious Traumatization (MVT) ซึ่งอธิบายถึงกลุ่มอาการบาดแผลทางใจในประชาชนทั่วไปที่เสพข่าวสารเหตุการณ์สะเทือนขวัญ
Multi-level trauma ชี้ให้เห็นว่า ผู้รับสารไม่จำเป็นต้องอยู่ในเหตุการณ์เพื่อที่จะเกิดสภาวะ PTSD การรับฟังหรือเห็นรูปภาพความสูญเสียจากข่าวสงคราม โรคระบาด หรืออุบัติเหตุ การศึกษาผลกระทบของการเสพสื่อหลังเหตุการณ์เครื่องบินตก MU5735 ในประเทศจีน ตอกย้ำว่า อัลกอริทึมการแนะนำเนื้อหา (Recommendation systems) และการพูดคุยถึงภัยพิบัติอย่างหมกมุ่นกับคนรอบข้าง (Peer communication) ยิ่งเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้เกิด MVT
ในการศึกษาประชากร 1,118 คนในจีนช่วงระบาดของ COVID-19 พบว่าสื่อทั้งสี่ประเภท ได้แก่ สื่อทางการ (Official media) สื่อพาณิชย์ (Commercial media) สื่อสังคมออนไลน์ (Social media) และสื่อต่างประเทศ (Overseas media) ล้วนมีผลให้เกิด MVT ทั้งสิ้น แต่พบว่าการเสพสื่อพาณิชย์และสื่อต่างประเทศมีกลไกเป็นตัวแปรส่งผ่านโดยสมบูรณ์ (Full mediation effects) ต่อระดับความวิตกกังวลของผู้รับสาร ในขณะที่สื่อทางการและสื่อสังคมออนไลน์เป็นเพียงตัวแปรส่งผ่านทางอ้อม (Indirect-only mediation)
Media Vicarious Traumatization (MVT) เป็นเพียงตัวกลางที่จะทำให้เกิดผลกระทบต่อร่างกายและจิตใจ การเสพข่าวเศร้ามากเกินไปทำให้มีปัญหาในการนอนหลับ
การลดลงของความพึงพอใจในชีวิต (Life satisfaction) มีความทุกข์ทรมานทางจิต (Psychological distress) ซึ่งทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย และขาดสมาธิ ลดทอนความสามารถในการคิดวิเคราะห์ (Critical thinking) และสร้างความรู้สึกโดดเดี่ยวอ้างว้าง (Emotional disconnection)
นอกจากนี้ MVT ยังอาจเป็นปัจจัยเร่งการใช้ยาหรือสารเสพติดที่ผิดกฎหมาย เพื่อบรรเทาอาการทางจิตที่เกิดจาก MVT อีกด้วย ดังนั้นหากใครกังวลว่าอาจเกิดภาวะดังกล่าว ควรพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ถูกต้อง
อ้างอิง
Li K, Li J, Li Y. The effects of social media usage on vicarious traumatization and the mediation role of recommendation systems usage and peer communication in China after the aircraft flight accident. Eur J Psychotraumatol. 2024;15(1):2337509. doi: 10.1080/20008066.2024.2337509. Epub 2024 Apr 16. PMID: 38626195; PMCID: PMC11022913.
- 15
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
