10 ส.ค. เวลา 15:59 • สุขภาพ

มะเร็งระยะ 4 ที่เสียชีวิตเร็วที่สุด

จากข่าวอดีตประธานาธิปดีฯ โจ ไบเดน ป่วยเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากระยะลุกลาม ทำเอาผมรู้สึกใจหายเหมือนกัน เพราะถึงแม้จะเห็นแก้สะดุดบันไดเครื่องบินมาสักพักแล้ว แต่ก็ไม่คิดว่าป๋าแกจะป่วยและทรุดลงเร็วขนาดนี้
ผมเลยลองไปหาสถิติย้อนหลังดูว่า มะเร็งชนิดไหน มีอัตราการรอดชีวิตหลังได้รับการวินิจฉัยระยะ 4 น้อยที่สุด 5 อันดับ จากรอดมากไปน้อยสุด
แน่นอนว่าผมไม่มีเจตนาซ้ำเติมหรือทำให้เกิดความวิตกกังวล เพียงแต่นำข้อมูลมาแลกเปลี่ยน เพื่อการศึกษาเพียงเท่านั้น
1. มะเร็งปากมดลูก
เริ่มกันด้วยชนิดแรก มะเร็งปากมดลูกซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากการติดเชื้อไวรัส Human Papillomavirus (HPV) อัตราการรอดชีวิตสัมพัทธ์ระยะ 5 ปีในระยะที่ 4 ต่ำกว่า 20% โดยปกติมัธยฐานระยะเวลารอดชีวิตมักอยู่ในช่วง 1 ถึง 2 ปี โดยสาเหตุเกิดจากภาวะแทรกซ้อนเฉพาะที่ (Local Complications) ที่รุนแรง เช่น ก้อนมะเร็งลุกลามกดทับท่อไต นำไปสู่ภาวะไตวายเฉียบพลัน หรือการรุกรานหลอดเลือดใหญ่ที่ทำให้เกิดการตกเลือดอย่างควบคุมไม่ได้
แต่เร็วๆนี้ การนำยาต้าน PD-L1 มาใช้ร่วมกับเคมีบำบัดในผู้ป่วยที่เหมาะสม กำลังเริ่มทำให้อัตรารอดชีวิตเพิ่มมากขึ้น
2. มะเร็งปอดและหลอดลม
อัตราการรอดชีวิตสัมพัทธ์ระยะ 5 ปีในปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 9.3% ถึง 10% ในมะเร็งปอด แต่อย่างไรก็ตามในช่วงกลางทศวรรษ 1990 อัตราการรอดชีวิต 5 ปีของมะเร็งปอดระยะแพร่กระจายอยู่ที่เพียง 2% เท่านั้น การขยับขึ้นมาเป็น 10% หมายถึงการเพิ่มอัตราการรอดชีวิตขึ้นถึง 5 เท่าใน 20 ปี
ทั้งนี้เกิดจากยามุ่งเป้าที่จำเพาะต่อตัวรับ EGFR, ALK, และ ROS1 สามารถระงับการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งได้อย่างแม่นยำ ผู้ป่วยบางรายสามารถมีชีวิตอยู่ร่วมกับมะเร็งปอดระยะที่ 4 ได้นานหลายปี
3. มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ
มะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีอัตราการรอดชีวิตสัมพัทธ์ระยะ 5 ปีสำหรับผู้ป่วยในระยะแพร่กระจายนี้อยู่ในระดับต่ำเพียงประมาณ 5% ถึง 8% มัธยฐานระยะเวลารอดชีวิตมักวนเวียนอยู่ที่ไม่เกิน 12 ถึง 15 เดือน
อุปสรรคสำคัญในการรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะระยะแพร่กระจาย (Urothelial Carcinoma) คือ ความเปราะบางของร่างกายผู้ป่วย (Frailty) ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักเป็นผู้สูงอายุที่มีประวัติการสูบบุหรี่จัด และที่สำคัญที่สุดคือมักมีภาวะการทำงานของไตบกพร่อง (Renal Impairment) ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ ภาวะไตเสื่อมนี้ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถทนรับยาเคมีบำบัดมาตรฐานที่ทรงประสิทธิภาพสูงสุดอย่าง Cisplatin ได้เต็มขนาด ส่งผลให้ต้องใช้ยาทางเลือกที่ได้ผลด้อยกว่า การเสียชีวิตจึงมักเกิดขึ้นในระยะเวลาอันสั้น
4. มะเร็งกระเพาะอาหาร
ฟังดูไม่ค่อยคุ้น แต่มะเร็งกระเพาะอาหารคร่าชีวิตผู้คนมากเป็นอันดับ 5 ของโลก อัตราการรอดชีวิตสัมพัทธ์ระยะ 5 ปีสำหรับมะเร็งกระเพาะอาหารระยะที่ 4 อยู่ที่ระดับ 5% ถึง 6% เท่านั้น มัธยฐานระยะเวลารอดชีวิตมักสั้นเพียง 10 ถึง 12 เดือน
มะเร็งกระเพาะอาหารมักประสบปัญหาความล่าช้าในความวินิจฉัย อาการของโรคในระยะแรกมักคลุมเครือ คล้ายโรคกระเพาะอาหารอักเสบ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จึงมาพบแพทย์เมื่อโรคลุกลามไปมากแล้ว
1
5. มะเร็งตับและท่อน้ำดี
Last Boss สุดโหดหนีไม่พ้นมะเร็งที่คนไทยคุ้นเคย มะเร็งตับและท่อน้ำดีมะเร็งตับเป็นมะเร็งที่มีระยะเวลาก่อนเสียชีวิตสั้นที่สุดในบรรดามะเร็ง 10 อันดับแรกของโลก
อัตราการรอดชีวิตสัมพัทธ์ระยะ 5 ปีตกลงไปอยู่ในจุดที่ต่ำที่สุดที่ประมาณ 2% ถึง 3% มัธยฐานระยะเวลารอดชีวิตในกลุ่มระยะแพร่กระจายมักเฉลี่ยอยู่ที่ 6 ถึง 9 เดือนเท่านั้น
ท่าไม้ตายของมะเร็งตับและถุงน้ำดีคือการสร้างกองทัพโรคร่วมเข้ามารุมผู้ป่วย ผู้ป่วยมะเร็งตับเกือบทั้งสิ้นมีพยาธิสภาพของภาวะตับแข็ง (Cirrhosis) ภาวะตับวาย (Hepatic Failure) นอกจากนี้ เซลล์มะเร็งตับยังขึ้นชื่อในเรื่องการดื้อต่อยาเคมีบำบัดทางระบบอย่างสิ้นเชิง ทำให้ข้อจำกัดในการรักษามีสูงมาก
อ้างอิง
Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, Jemal A. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024 May-Jun;74(3):229-263. doi: 10.3322/caac.21834. Epub 2024 Apr 4. PMID: 38572751.
Hong S, Won YJ, Park YR, Jung KW, Kong HJ, Lee ES; Community of Population-Based Regional Cancer Registries. Cancer Statistics in Korea: Incidence, Mortality, Survival, and Prevalence in 2017. Cancer Res Treat. 2020 Apr;52(2):335-350. doi: 10.4143/crt.2020.206. Epub 2020 Mar 16. PMID: 32178489; PMCID: PMC7176962.
โฆษณา