11 ส.ค. เวลา 10:35 • ประวัติศาสตร์

ทำไมป้ายทะเบียนรถลาวถึงเขียนว่า "กำแพงนะคอน" แทนที่จะเป็น "เวียงจันทน์"?

สำหรับใครที่เคยขับรถไปเที่ยวภาคอีสาน โดยเฉพาะตามเมืองชายแดน หรือวิ่งบนถนนสายหลักในไทย อาจเคยสังเกตเห็นรถยนต์ป้ายทะเบียนประเทศลาวพื้นหลังสีเหลือง ตัวอักษรสีดำ วิ่งปะปนอยู่บ้าง
ทว่า สิ่งที่ชวนให้หลายคนสงสัยและขมวดคิ้วเมื่อพยายามอ่านอักษรลาวบนแผ่นป้ายนั้น คือบรรทัดบนสุดที่บอกชื่อพื้นที่จดทะเบียน... แทนที่จะเขียนว่า "เวียงจันทน์" หรือ "นครหลวงเวียงจันทน์" ที่เราคุ้นหู กลับระบุคำว่า "กำแพงนะคอน" (ກຳແພງນະຄອນ) แทน
คำนี้มีความหมายว่าอย่างไร? ทำไมหน่วยงานราชการของลาวถึงไม่ใช้คำว่า "เวียงจันทน์" ตรงๆ เหมือนกับแขวง (จังหวัด) อื่นๆ วันนี้เราจะพาไปหาคำตอบกันครับ
1. ถอดรหัสคำว่า "กำแพงนะคอน"
หากแปลกันตรงตัวตามรากศัพท์ภาษาลาว:
กำแพง (ກຳແພງ): หมายถึง กำแพง หรือ คูค่ายกั้นเมือง
นะคอน (ນະຄອນ): มาจากคำว่า นคร ที่แปลว่า เมืองใหญ่
เมื่อรวมกัน "กำแพงนะคอน" จึงมีความหมายเชิงประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ถึง "นครที่มีกำแพงเมืองล้อมรอบ" ซึ่งอ้างอิงถึงเขตเมืองหลวงชั้นในของเวียงจันทน์ในอดีตที่มีคูเมืองและกำแพงเมืองโบราณล้อมรอบ เป็นศูนย์กลางการปกครองมาอย่างยาวนาน
2. เหตุผลด้านโครงสร้างการปกครอง (เปรียบเทียบคล้ายไทย)
ประเทศลาวมีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 17 แขวง (เทียบเท่า "จังหวัด" ของไทย) และ 1 เขตปกครองพิเศษ นั่นคือ "นครหลวงเวียงจันทน์" (เทียบเท่ากับ "กรุงเทพมหานคร" ของไทย)
ความน่าสนใจคือ ในลาวมีพื้นที่ที่ใช้คำว่า "เวียงจันทน์" ซ้อนกันอยู่ 2 แห่ง ได้แก่:
แขวงเวียงจันทน์ (จังหวัดเวียงจันทน์): เป็นพื้นที่รอบนอก มีเมืองเอกคือเมืองโพนโฮง
นครหลวงเวียงจันทน์: เป็นเขตเมืองหลวง ศูนย์กลางราชการและเศรษฐกิจ
ในอดีต ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการของเขตเมืองหลวงคือ "กำแพงนะคอนเวียงจันทน์" เพื่อให้เกิดความชัดเจนและไม่สับสนกับ "แขวงเวียงจันทน์" ทางการจึงเลือกใช้คำว่า "กำแพงนะคอน" ระบุบนป้ายทะเบียนรถ เพื่อเป็นสัญลักษณ์แทน "ตัวเมืองหลวงชั้นใน" นั่นเอง
3. แล้วถ้าเป็นป้ายทะเบียนสากลล่ะ?
แม้ป้ายภาษาลาวดั้งเดิมจะเขียนว่า "กำแพงนะคอน" แต่สำหรับรถที่ต้องเดินทางข้ามพรมแดนเข้ามาในประเทศไทย หรือประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งต้องเปลี่ยนไปใช้ ป้ายทะเบียนสากล (หมวดภาษาอังกฤษ) ทางการลาวจะใช้รหัสตัวย่อว่า VT ซึ่งย่อมาจาก Vientiane (เวียงจันทน์) เพื่อให้เจ้าหน้าที่ต่างชาติและคนทั่วไปเข้าใจตรงกันได้ทันทีโดยไม่ต้องแปลภาษา
สรุป
การที่ป้ายทะเบียนรถลาวไม่เขียนว่า "เวียงจันทน์" แต่ใช้คำว่า "กำแพงนะคอน" จึงไม่ใช่เรื่องของความผิดพลาด แต่เป็น เสน่ห์ทางภาษาและประวัติศาสตร์ ที่สะท้อนถึงเขตการปกครองพิเศษอันเป็นหัวใจของประเทศลาว หากวันไหนคุณเดินทางแล้วเจอรถป้ายเหลืองที่เขียนว่า "กำแพงนะคอน" ก็ให้รู้ได้ทันทีเลยว่า รถคันนั้นเดินทางมาจาก "นครหลวงเวียงจันทน์" เมืองหลวงของประเทศเพื่อนบ้านบ้านใกล้เรือนเคียงของเรานี่เอง!
โฆษณา