เชื้อดื้อยา รู้จักส่งโปรตีนช่วยให้เพื่อนรอด!!
ที่จริงแล้วกลไกนี้เป็นสมมติฐานที่มีการพูดถึงมาแล้วหลายปี ว่าเชื้อดื้อยามีกลไกต่างๆในการช่วยลดผลกระทบจากยาปฏิชีวนะ เพื่อให้ตนเองและเพื่อนมีโอกาสรอดชีวิตมากที่สุด และส่งผ่านรหัสพันธุกรรมในการรรับมือกับยาปฏิชีวนะให้กับลูกหลายรุ่นต่อๆไป
ทีมนักวิจัย Christophe Herman จากวิทยาลัยแพทยศาสตร์เบย์เลอร์ (Baylor College of Medicine) ได้ค้นพบวิธีพิสูจน์การถ่ายโอนโปรตีนระหว่างแบคทีเรีย และศึกษาว่ากระบวนการนี้ช่วยให้พวกมันรอดจากยาปฏิชีวนะได้อย่างไร โดยงานวิจัยนี้เพิ่งได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Science เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2026 ที่ผ่านมา
ทีมนักวิจัยเริ่มต้นด้วยการดัดแปลงพันธุกรรมแบคทีเรีย Escherichia coli (E. coli) แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่ม "ผู้ให้" (Donors) ซึ่งถูกทำให้สร้างโปรตีนเฉพาะขึ้นมา และกลุ่ม "ผู้รับ" (Recipients) ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่ต้องการโปรตีนดังกล่าวเพื่อนำไปใช้ย่อยสลายน้ำตาลบางชนิด วิธีนี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถตรวจจับได้ว่ามีการถ่ายโอนโปรตีนระหว่างแบคทีเรียเกิดขึ้น
ผลการศึกษาพบว่า แบคทีเรียผู้ให้ได้ส่งโปรตีนไปยังแบคทีเรียผู้รับผ่านทางถุงหุ้มขนาดเล็กที่เรียกว่า Vesicles ตามปกติแล้วแบคทีเรียจะปล่อยเวสิเคิลออกมาเมื่อเผชิญกับภาวะตึงเครียด (Stressors) เช่น การสัมผัสกับยาปฏิชีวนะ แต่ครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกที่นักวิทยาศาสตร์สามารถพิสูจน์ได้ว่า แบคทีเรียผู้รับสามารถรับโปรตีนเหล่านั้นเข้าไปใช้งานได้
โดยยาปฏิชีวนะจะไปกระตุ้นระบบที่ช่วยให้แบคทีเรียรอดพ้นจากความเครียดที่เยื่อหุ้มเซลล์ (Membrane stress) สิ่งนี้กระตุ้นให้พวกมันบรรจุโปรตีนที่จำเป็นลงในเวสิเคิลแล้วปล่อยออกสู่สภาพแวดล้อม จากนั้นเชื้อแบคทีเรียข้างเคียง จะลดกิจกรรมต่างๆลง ลดการขยายพันธุ์ เพื่อลดโอกาศถูกทำลายโดยยาปฏิชีวนะ
นอกจากนี้ การอยู่ในภาวะที่กิจกรรมของเซลล์ลดลงนี้เอง ที่เอื้อให้มันสามารถดึงเอาถุงเวสิเคิลที่เต็มไปด้วยโปรตีนจากกลุ่มผู้ให้เข้าไปในเซลล์ได้ดีขึ้น
เหตุนี้ทำให้ยาปฏิชีวนะมีผลลัพท์การฆ่าเชื้อเหล่านี้ได้น้อยลง แบคทีเรียที่ดึงเอาเวสิเคิลเหล่านี้เข้าไปมีโอกาสรอดชีวิตสูงกว่าแบคทีเรียที่ไม่สามารถรับเวสิเคิลได้อย่างมีนัยสำคัญ
นอกจากนี้ นักวิจัยยังสามารถระบุยีนและโมเลกุลที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการถ่ายโอนโปรตีน ซึ่งจะเป็นเป้าหมายของการศึกษายาใหม่ๆ เพื่อนำมารับมือกับเชื้อดื้อยาเหล่านี้ต่อไป
อ้างอิง
Antibiotics stimulate protein transfer to persister cells. Wen AX, Bos J, Panda D, Hagstrom KM, Singh S, Mageswaran SK, Wang X, Hu B, Welch KT, Cooke MB, Halliday JA, Deus Ramirez L, Martinez AE, Chang YW, Weitz DA, Herman C. Science. 2026 Jun 25;392(6805):eadx3972. doi: 10.1126/science.adx3972. Epub 2026 Jun 25. PMID: 42348700.
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
